મહાકુંભ દરમિયાન મહાશિવરાત્રી પર મહાસ્નાન માટે એકત્ર થતી મોટી ભીડને સમાવવા માટે રેલવે દ્વારા વ્યાપક વ્યવસ્થા પણ કરવામાં આવી છે. યાત્રાળુઓના સલામત અને આરામદાયક પરત ફરવા માટે કુલ 350 ટ્રેનો ચલાવવામાં આવી રહી છે. રેલ્વે મંત્રાલય દ્વારા જણાવવામાં આવ્યું હતું કે મહાશિવરાત્રીના અંતિમ અમૃત સ્નાન માટે દેશના વિવિધ ભાગોમાંથી પ્રયાગરાજ મહાકુંભમાં આવનારા યાત્રાળુઓને સુરક્ષિત પરત લાવવા માટે વિસ્તૃત યોજનાઓ બનાવવામાં આવી છે. નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, “મહાકુંભ 2025નું છેલ્લું અમૃત સ્નાન 26 ફેબ્રુઆરીએ છે, તેથી ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર, મધ્ય પ્રદેશ, ઝારખંડ, પશ્ચિમ બંગાળ સહિત વિવિધ રાજ્યોમાંથી મોટી સંખ્યામાં યાત્રાળુઓ ગંગા, યમુના અને સરસ્વતી નદીઓના સંગમ પર સ્નાન કરવા માટે પ્રયાગરાજમાં એકઠા થયા છે.” નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે યાત્રાળુઓના સલામત અને આરામદાયક પરત ફરવા માટે કુલ 350 ટ્રેનોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
છેલ્લા અમૃત સ્નાન માટે ભીડ એકઠી થઈ
પ્રયાગરાજમાં મહા કુંભ મેળામાં 63.36 કરોડથી વધુ યાત્રાળુઓએ પવિત્ર સ્નાન કર્યું છે. મંગળવારે (૨૫ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૫) ૧.૧૧ કરોડથી વધુ લોકો પ્રયાગરાજ પહોંચ્યા. રેલ્વે મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા બે દિવસમાં – રવિવાર અને સોમવાર – બિહાર, ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્ય પ્રદેશ, ઝારખંડના સ્ટેશનો પર અંતિમ અમૃત સ્નાન માટે પ્રયાગરાજ જતા મુસાફરોની સંખ્યા વધુ હતી. મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે, “અમૃત સ્નાન પછી મોટી સંખ્યામાં લોકો તેમના વતન પાછા ફરે તેવી અપેક્ષા છે, જેના કારણે રેલ્વે સ્ટેશનો પર ભારે ભીડ થવાની સંભાવના છે. આને ધ્યાનમાં રાખીને, ઉત્તર મધ્ય રેલ્વે, ઉત્તરપૂર્વ રેલ્વે અને ઉત્તર રેલ્વેએ વ્યાપક તૈયારીઓ કરી છે અને તમામ અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓને તેમના કાર્યસ્થળો પર સતર્ક રહેવાની સૂચના આપવામાં આવી છે.
મોટી સંખ્યામાં લોકો પ્રયાગરાજ પહોંચ્યા
ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર, મધ્ય પ્રદેશ, ઝારખંડ, બંગાળ સહિત અનેક રાજ્યોમાંથી મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ પ્રયાગરાજમાં ગંગા, યમુના અને સરસ્વતી નદીઓના સંગમ પર સ્નાન કરવા માટે એકઠા થયા છે. રવિવાર અને સોમવારે બિહારના પટના, દાનાપુર, મુઝફ્ફરપુર, ગયા, સાસારામ, કટિહાર, ખગરિયા, સહરસા, જયનગર અને દરભંગા જેવા સ્ટેશનો પર મુસાફરોની સંખ્યા વધુ હતી. તેવી જ રીતે, ઉત્તર પ્રદેશના ગોરખપુર, લખનૌ, અયોધ્યા, વારાણસી, કાનપુર, ગોંડા, દીનદયાળ ઉપાધ્યાય અને ઝાંસી સહિત અન્ય સ્ટેશનો પર યાત્રાળુઓની સંખ્યામાં વધારો જોવા મળ્યો. મધ્યપ્રદેશના ચિત્રકૂટ, જબલપુર, સતના અને ખજુરાહો જેવા સ્ટેશનો પર પણ ભારે ભીડ જોવા મળી હતી, જ્યારે ઝારખંડના ધનબાદ, બોકારો, રાંચી, ગઢવા અને મેદિનીનગર સ્ટેશનોથી મોટી સંખ્યામાં મુસાફરો પ્રયાગરાજ પહોંચ્યા હતા.
અત્યાર સુધીમાં 15,000 થી વધુ ટ્રેનો દોડાવવામાં આવી છે
અગાઉ, મૌની અમાવસ્યાના અવસર પર, 360 થી વધુ ટ્રેનો ચલાવવામાં આવી હતી, જેમાં 20 લાખથી વધુ લોકોને સફળતાપૂર્વક તેમના ગંતવ્ય સ્થાન પર પહોંચાડવામાં આવ્યા હતા. તેવી જ રીતે, મહાશિવરાત્રી સ્નાન પછી વધારાની ટ્રેનો ચલાવવા માટે ખાસ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે, જરૂર પડ્યે ઉપયોગ માટે પ્રયાગરાજ નજીક વધારાના રેક તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. શરૂઆતમાં, રેલવેએ મહાકુંભ દરમિયાન લગભગ ૧૩,૫૦૦ ટ્રેનો ચલાવવાની યોજના બનાવી હતી. જોકે, ૪૨મા દિવસ સુધી, ૧૫,૦૦૦ થી વધુ ટ્રેનો દોડાવવામાં આવી છે, જેમાં મોટી સંખ્યામાં ખાસ ટ્રેનોનો સમાવેશ થાય છે.
રેલ્વે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવ રેલ કામગીરીનું નિરીક્ષણ કરી રહ્યા છે
કેન્દ્રીય રેલ્વે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવ સમગ્ર રેલ્વે કામગીરી પર નજર રાખી રહ્યા છે. રેલ્વે બોર્ડના ચેરમેન અને સીઈઓ સતીશ કુમાર ટ્રેન કામગીરી પર સક્રિયપણે નજર રાખી રહ્યા છે. ત્રણેય ઝોનલ રેલ્વેના જનરલ મેનેજરો તેમની ટીમો સાથે રેલ્વે સિસ્ટમને મજબૂત બનાવવામાં રોકાયેલા છે. રેલ્વે મંત્રીએ રેલ્વે બોર્ડના અધ્યક્ષ અને તમામ ઝોનલ રેલ્વેના જનરલ મેનેજરોને મહાકુંભ યાત્રાળુઓની સંપૂર્ણ સંભાળ સુનિશ્ચિત કરવા અને જરૂર પડ્યે વધારાની વિશેષ ટ્રેનો ચલાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.
રેલ્વેની ખાસ તૈયારીઓ
મહાશિવરાત્રી પર શ્રદ્ધાળુઓની મોટી સંખ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને, મોટી સંખ્યામાં ટ્રેનો ચલાવવા ઉપરાંત, રેલ્વે વહીવટીતંત્રે મુસાફરોની સુવિધા માટે સુરક્ષા, રહેવાની વ્યવસ્થા અને સરળ ટિકિટિંગ સહિત ઘણી વ્યવસ્થાઓ કરી છે. પ્રયાગરાજ ક્ષેત્રના તમામ સ્ટેશનો પર ૧૫૦૦ થી વધુ વાણિજ્યિક વિભાગના કર્મચારીઓ અને ૩૦૦૦ રેલ્વે પ્રોટેક્શન ફોર્સ (RPF) ના કર્મચારીઓને તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત, પ્રયાગરાજમાં રેલવે પ્રોટેક્શન સ્પેશિયલ ફોર્સની 29 ટીમો, મહિલા રેલવે પ્રોટેક્શન સ્પેશિયલ ફોર્સની 2 ટીમો, 22 ડોગ સ્ક્વોડ અને 2 બોમ્બ ડિસ્પોઝલ સ્ક્વોડ તૈનાત કરવામાં આવી છે. સ્કાઉટ્સ અને ગાઇડ્સ, નાગરિક સંરક્ષણ અને અન્ય વિભાગોની ટીમો યાત્રાળુઓને વધુ સારી મુસાફરી સુવિધાઓ પૂરી પાડવા માટે કાર્યરત છે.
યાત્રાળુઓની સરળ મુસાફરી માટે, પ્રયાગરાજ ક્ષેત્રના તમામ સ્ટેશનો પર આંતરિક મુવમેન્ટ પ્લાન લાગુ કરવામાં આવ્યો છે અને યાત્રાળુઓને ખાસ ટ્રેનો દ્વારા તેમના ગંતવ્ય સ્થાન પર પહોંચાડવામાં આવી રહ્યા છે. પ્રયાગરાજ જંકશન ખાતેના કંટ્રોલ ટાવર પરથી પ્રયાગરાજ વિભાગના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ દ્વારા તમામ પ્રવૃત્તિઓ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે અને ટ્રેન કામગીરીમાં વિક્ષેપ અટકાવવા અને ખાસ ટ્રેનોમાં યાત્રાળુઓનું સલામત પ્રસ્થાન સુનિશ્ચિત કરવા માટે સમયસર નિર્ણયો લેવામાં આવી રહ્યા છે. વિવિધ સ્ટેશનો પર તબીબી સુવિધાઓ પણ પૂરી પાડવામાં આવી છે. મહાકુંભ 2025 દરમિયાન, ઘણા યાત્રાળુઓએ રેલવે દ્વારા ઓફર કરવામાં આવતી ડિજિટલ સેવાઓનો ઉપયોગ કર્યો હતો. લાખો પ્રવાસીઓએ તેમની મુસાફરીની જરૂરિયાતો માટે વેબસાઇટ અને કુંભ એપનો ઉપયોગ કર્યો. મહાકુંભના છેલ્લા સપ્તાહના અંતે, રેલવેએ નિયમિત અને વિશેષ ટ્રેનોનું કાર્યક્ષમ રીતે સંચાલન કર્યું.
