શું તમારું ઈન્ટરનેટ પૂરું થઈ ગયું છે? જાણો વગર ડેટાએ UPI પેમેન્ટ કરવાની રીત
આજના યુગમાં આપણો સ્માર્ટફોન આપણા ખિસ્સામાં રાખેલા પાકીટ કરતાં પણ વધુ કિંમતી બની ગયો છે. શહેરની ચકાચૌંધ હોય કે ગામડાના પાદરો, દરેક જગ્યાએ હવે QR કોડ અને UPI પેમેન્ટનો દબદબો છે. સવારની ચાથી લઈને રાત્રિના ડિનર સુધી અને શાકભાજીવાળાથી લઈને મોટા શોરૂમ સુધી, આપણે દરેક જગ્યાએ બસ ફોન કાઢીએ છીએ અને પેમેન્ટ કરી દઈએ છીએ. નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) દ્વારા સંચાલિત UPI સિસ્ટમે આપણા જીવનને એટલું સરળ બનાવી દીધું છે કે હવે આપણે રોકડ (Cash) સાથે રાખવાનું લગભગ ભૂલી જ ગયા છીએ.
પરંતુ જરા વિચારો, તમે કોઈ દુકાન પર ઉભા છો, તમે સામાન લઈ લીધો છે અને જેવું તમે પેમેન્ટ કરવા માટે એપ ખોલો છો, ફોન પર ‘No Internet Connection’ નો મેસેજ આવી જાય છે. અથવા તમે કોઈ એવા અંતરિયાળ વિસ્તારમાં છો જ્યાં નેટવર્ક ગાયબ છે. આવી સ્થિતિમાં ઘણીવાર પરસેવો છૂટી જાય છે અને આપણે લાચારી અનુભવીએ છીએ.
પરંતુ શું તમે જાણો છો કે ડિજિટલ ઈન્ડિયાના ખજાનામાં એક એવું સમાધાન પણ છે જેના માટે તમારે મોંઘા ડેટા પેકની જરૂર નથી કે હાઈ-સ્પીડ વાઈફાઈની પણ જરૂર નથી? જી હા, તમે ઈન્ટરનેટ વગર પણ UPI પેમેન્ટ કરી શકો છો. ચાલો જાણીએ આ સરળ અને સુરક્ષિત રીત વિશે.
શું છે આ ટેકનોલોજી? (The Concept of *99#)
ખરેખર, ઈન્ટરનેટ વગર UPI પેમેન્ટ કરવાની આ સુવિધા USSD (Unstructured Supplementary Service Data) ટેકનોલોજી પર આધારિત છે. આ સુવિધા ખાસ કરીને એવા લોકો માટે બનાવવામાં આવી છે જેઓ ફીચર ફોન (બટનવાળો ફોન) વાપરે છે અથવા જ્યાં ઈન્ટરનેટની પહોંચ ઓછી છે. તેનો સત્તાવાર કોડ *99# છે. આ સેવા દેશની લગભગ તમામ મુખ્ય બેંકો અને ટેલિકોમ ઓપરેટરો દ્વારા સપોર્ટેડ છે.
ઓફલાઈન UPI પેમેન્ટ માટેની જરૂરી શરતો
આ સેવાનો લાભ લેતા પહેલા કેટલીક પાયાની બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે:
-
તમારો મોબાઈલ નંબર તમારી બેંક સાથે લિંક હોવો જોઈએ.
-
તમે અગાઉ ઓછામાં ઓછી એકવાર કોઈપણ UPI એપ (જેમ કે BHIM, Google Pay કે PhonePe) પર રજીસ્ટ્રેશન કરેલું હોવું જોઈએ અને તમારો UPI PIN સેટ હોવો જોઈએ.
-
તમારા ફોનમાં થોડું ટૉકટાઈમ બેલેન્સ હોવું જોઈએ, કારણ કે USSD કોલ માટે સામાન્ય શુલ્ક (લગભગ 0.50 પૈસા) લાગી શકે છે.
ઈન્ટરનેટ વગર પેમેન્ટ કરવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત
જો તમે ક્યારેય એવી પરિસ્થિતિમાં ફસાઈ જાવ જ્યાં ઈન્ટરનેટ ન હોય, તો આ સરળ સ્ટેપ્સ ફોલો કરો:
સ્ટેપ 1: કોડ ડાયલ કરો
તમારા ફોનનું ડાયલર પેડ ખોલો અને *99# ટાઈપ કરીને કોલ બટન દબાવો. યાદ રાખો, એ જ સિમ કાર્ડથી ડાયલ કરો જે બેંકમાં રજિસ્ટર્ડ છે.
સ્ટેપ 2: ભાષા પસંદ કરો
ડાયલ કરતા જ તમારી સ્ક્રીન પર એક પોપ-અપ આવશે. પહેલીવાર ઉપયોગ કરવા પર તે તમને તમારી મનપસંદ ભાષા પસંદ કરવાનું કહેશે (જેમ કે ગુજરાતી કે અંગ્રેજી માટે આપેલા નંબર દબાવો).
સ્ટેપ 3: વિકલ્પ પસંદ કરો (Send Money)
આગલી સ્ક્રીન પર તમને ઘણા વિકલ્પો દેખાશે, જેમ કે- પૈસા મોકલો (Send Money), પૈસાની વિનંતી કરો (Request Money), બેલેન્સ ચેક કરો (Check Balance) વગેરે. પૈસા મોકલવા માટે તમારે ‘1’ નંબરનો વિકલ્પ પસંદ કરવો પડશે.
સ્ટેપ 4: મેળવનારની વિગતો ભરો
પૈસા મોકલવા માટે તમારી પાસે ઘણી રીતો હશે. તમે સામેવાળી વ્યક્તિનો મોબાઈલ નંબર, UPI ID અથવા બેંક એકાઉન્ટ નંબર અને IFSC કોડ દાખલ કરી શકો છો. મોબાઈલ નંબર સૌથી સરળ રીત છે.
સ્ટેપ 5: રકમ દાખલ કરો
જેવું તમે મોબાઈલ નંબર નાખશો, સિસ્ટમ તે નંબર સાથે જોડાયેલી વ્યક્તિનું નામ બતાવશે. નામની ખાતરી કર્યા પછી તમે જે રકમ (Amount) મોકલવા માંગતા હોવ તે દાખલ કરો.
સ્ટેપ 6: UPI PIN નાખો
સૌથી છેલ્લું અને મહત્વનું સ્ટેપ છે તમારો UPI પિન દાખલ કરવો. પિન નાખ્યા પછી ‘Send’ પર ક્લિક કરો. પલક ઝપકતા જ ટ્રાન્ઝેક્શન પૂરું થઈ જશે અને તમારી પાસે કન્ફર્મેશન મેસેજ આવી જશે.
આ સુવિધાના ફાયદા
-
ઈમરજન્સીમાં મદદગાર: જ્યારે ડેટા ખતમ થઈ જાય કે સર્વર ડાઉન હોય, ત્યારે આ ટેકનિક વરદાન સમાન છે.
-
ફીચર ફોન માટે ઉત્તમ: જો તમારા ઘરમાં વડીલો સ્માર્ટફોન નથી વાપરતા, તો તેઓ પણ આ કોડ દ્વારા આસાનીથી લેવડદેવડ કરી શકે છે.
-
નેટવર્કની ચિંતા નહીં: પહાડી કે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં જ્યાં 4G/5G નથી પહોંચતું, ત્યાં પણ સામાન્ય નેટવર્ક સિગ્નલ પર આ કામ કરે છે.
સુરક્ષાનું ધ્યાન રાખો
આ સેવા સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે કારણ કે તે NPCI ના નેટવર્ક પર કામ કરે છે. જોકે, તમારો UPI પિન ક્યારેય કોઈની સાથે શેર કરશો નહીં. આ સેવા ફક્ત તમારા લિંક કરેલા મોબાઈલ નંબરથી જ ઓપરેટ થઈ શકે છે, તેથી તમારો ફોન જ તમારી ચાવી છે.
ટેકનોલોજીનો અસલી હેતુ જ મુશ્કેલીઓને સરળ બનાવવાનો છે. *99# ની આ સેવા સાબિત કરે છે કે ભારતનું ડિજિટલ માળખું દરેક વ્યક્તિ માટે છે. આગલી વખતે જો તમારું ઈન્ટરનેટ દગો દે, તો ગભરાશો નહીં. બસ યાદ રાખો— ડાયલ કરો *99# અને થઈ ગયું કામ!
