90% યુઝર્સ નથી જાણતા કોલ દરમિયાન સ્ક્રીન બંધ થવાનું સાચું કારણ!
સ્માર્ટફોન આપણા જીવનનો એટલો મહત્વનો ભાગ બની ગયો છે કે તેની એક નાની હલચલ પણ આપણને ચિંતામાં મૂકી દે છે. ઘણીવાર તમે નોંધ્યું હશે કે જ્યારે પણ તમે કોઈને ફોન કરો છો અથવા કોલ રિસીવ કરીને ફોન કાન પાસે લઈ જાઓ છો, ત્યારે સ્ક્રીન અચાનક કાળી (Black) થઈ જાય છે. ઘણા લોકો, ખાસ કરીને જેઓ ટેકનોલોજીથી બહુ પરિચિત નથી, તેમને લાગે છે કે તેમના ફોનમાં કોઈ ટેકનિકલ ખામી આવી ગઈ છે અથવા ડિસ્પ્લે બગડી ગયું છે.
પરંતુ ઉભા રહો! ગભરાવાની જરૂર નથી. સત્ય એ છે કે આ તમારા સ્માર્ટફોનની કોઈ ‘બીમારી’ નથી, પરંતુ તે એક ખૂબ જ વિચારીને બનાવેલું સ્માર્ટ ફીચર છે. આ ફીચર ફોનમાં બે મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો માટે મૂકવામાં આવ્યું છે: બેટરીની બચત અને અજાણતા થતા ટચ (Accidental Touch) થી સુરક્ષા. ચાલો વિગતવાર સમજીએ કે કોલ દરમિયાન તમારા ફોનની સ્ક્રીન સાથે શું થાય છે અને તેની પાછળ કઈ ટેકનોલોજી કામ કરે છે.
1. અસલી જાદુગર: પ્રોક્સિમિટી સેન્સર (Proximity Sensor)
કોલ દરમિયાન સ્ક્રીન બંધ થવાનું સૌથી મોટું અને સાચું કારણ પ્રોક્સિમિટી સેન્સર છે. આ એક નાનકડું હાર્ડવેર ઉપકરણ છે જે તમારા ફોનના ઉપરના ભાગમાં, સામાન્ય રીતે ફ્રન્ટ કેમેરા અથવા ઈયરપીસ (સ્પીકર) ની બરાબર બાજુમાં છુપાયેલું હોય છે.
તે કેવી રીતે કામ કરે છે?
પ્રોક્સિમિટી સેન્સરનું કામ એ શોધવાનું છે કે ફોનની સામે કોઈ વસ્તુ કેટલી નજીક છે. જેવો તમે ફોન કાન પાસે લઈ જાઓ છો, સેન્સર તમારા ચહેરા કે કાનની હાજરીને પારખી લે છે. જેવું તેને સિગ્નલ મળે છે કે કોઈ વસ્તુ 1-2 સેન્ટિમીટરના અંતરે છે, તે તરત જ પ્રોસેસરને કમાન્ડ મોકલે છે અને સ્ક્રીનની લાઈટ બંધ કરી દે છે.
તેના ફાયદા:
-
ખોટા ટચથી બચાવ: સ્માર્ટફોનની સ્ક્રીન ટચ-સેન્સિટિવ હોય છે. જો કોલ દરમિયાન સ્ક્રીન ચાલુ રહેશે, તો તમારા ગાલ કે કાનના સ્પર્શથી ભૂલથી કોલ કપાઈ શકે છે, મ્યુટ બટન દબાઈ શકે છે અથવા કોઈ બીજી એપ ખુલી શકે છે. સ્ક્રીન બંધ થવાથી આ ખતરો ટળી જાય છે.
-
બેટરીનું લાંબુ આયુષ્ય: મોબાઈલનું ડિસ્પ્લે સૌથી વધુ બેટરી વાપરે છે. કોલ દરમિયાન જ્યારે તમે સ્ક્રીન જોઈ જ નથી રહ્યા, ત્યારે તેને ચાલુ રાખવાનો કોઈ અર્થ નથી. સ્ક્રીન ઓફ થવાથી બેટરી ઘણી હદ સુધી બચે છે.
જેવો તમે ફોનને કાનથી દૂર કરો છો, સેન્સર ફરીથી સક્રિય થાય છે અને સ્ક્રીનને પાછી ઓન કરી દે છે.
2. સ્ક્રીન ટાઈમઆઉટ (Screen Timeout) ની ભૂમિકા
બીજું એક કારણ જે સ્ક્રીનને કાળી કરે છે, તે છે સ્ક્રીન ટાઈમઆઉટ. આ એક સોફ્ટવેર સેટિંગ છે જે દરેક સ્માર્ટફોનમાં હોય છે.
તે કેવી રીતે કામ કરે છે?
જો તમે કોલ પર હોવ અને તમે ફોન કાન પર નથી લગાવ્યો (ધારો કે તમે સ્પીકર પર વાત કરી રહ્યા છો અથવા હેડફોન વાપરી રહ્યા છો), તો પણ એક નિશ્ચિત સમય (જેમ કે 15 સેકન્ડ, 30 સેકન્ડ અથવા 1 મિનિટ) પછી સ્ક્રીન કાળી થઈ જશે. તેનું કારણ એ છે કે સિસ્ટમને લાગે છે કે યુઝર અત્યારે સ્ક્રીન સાથે કોઈ ક્રિયા પ્રતિક્રિયા નથી કરી રહ્યો.
તેને કેવી રીતે બદલવું?
જો તમને લાગે કે તમારી સ્ક્રીન ખૂબ જ જલ્દી બંધ થઈ જાય છે, તો તમે તમારા ફોનના Settings > Display > Screen Timeout અથવા Sleep માં જઈને આ સમય વધારી શકો છો. જોકે, ધ્યાન રાખશો કે સમય જેટલો વધારે હશે, બેટરી તેટલી જ વધુ વપરાશે.
જ્યારે આ ફીચર ‘સમસ્યા’ બની જાય
ક્યારેક આ સ્માર્ટ ફીચર યુઝર્સ માટે માથાનો દુખાવો પણ બની જાય છે. જેમ કે—ફોન કાનથી દૂર કર્યો છતાં સ્ક્રીન ઓન ન થઈ, અથવા કોલ આવતા જ સ્ક્રીન બ્લેક થઈ ગઈ અને તમે કોલ કાપી પણ નથી શકતા. આના કેટલાક સામાન્ય કારણો અને ઉકેલો નીચે મુજબ છે:
-
ગંદુ સેન્સર: ઘણીવાર પરસેવો, તેલ અથવા ધૂળને કારણે સેન્સર પર એક પડ જામી જાય છે. આનાથી સેન્સરને લાગે છે કે કોઈ વસ્તુ હંમેશા તેની નજીક છે. ઉકેલ: એક નરમ કપડાથી ફોનના ઉપરના ભાગને સાફ કરો.
-
ખોટું સ્ક્રીન ગાર્ડ: કેટલીકવાર સસ્તા અથવા ખોટી રીતે લગાવેલા ટેમ્પર્ડ ગ્લાસ સેન્સરને ઢાંકી દે છે. ઉકેલ: ખાતરી કરો કે તમારું સ્ક્રીન ગાર્ડ સેન્સરના રસ્તામાં અડચણરૂપ ન બનતું હોય.
-
મોબાઈલ કવર: કેટલાક ભારે પ્રોટેક્ટિવ કવર પણ સેન્સરની ઉપર આવી જાય છે. ઉકેલ: એકવાર કવર હટાવીને તપાસો કે સમસ્યા ચાલુ રહે છે કે નહીં.
-
સોફ્ટવેર ગ્લીચ: ક્યારેક સોફ્ટવેરમાં બગ હોવાને કારણે સેન્સર બરાબર રિસ્પોન્સ નથી આપતું. ઉકેલ: ફોનને રીસ્ટાર્ટ કરો અથવા સોફ્ટવેર અપડેટ ચેક કરો.
ટેકનોલોજીનો સ્માર્ટ ઉપયોગ
અંતે, એ સમજવું જરૂરી છે કે સ્માર્ટફોનની સ્ક્રીન કોલ દરમિયાન બ્લેક થવી એ તમારા ઉપકરણની સુરક્ષા અને કાર્યક્ષમતા (Efficiency) માટે છે. તે માત્ર તમને ‘પોકેટ કોલિંગ’ જેવી મુશ્કેલીઓથી બચાવે છે એટલું જ નહીં, પણ તમારા ફોનની બેટરી લાઈફ પણ સુધારે છે. આ ફીચર એ વાતનું પ્રમાણ છે કે આજકાલના ફોન કેટલા ‘ઈન્ટેલિજન્ટ’ થઈ ગયા છે કે તેમને ખબર છે કે ક્યારે પ્રકાશ ફેલાવવો અને ક્યારે શાંતિથી અંધારામાં રહીને ઉર્જા બચાવવી.
તો હવે પછી જ્યારે તમારી સ્ક્રીન કોલ દરમિયાન કાળી થઈ જાય, ત્યારે ચિંતા કરશો નહીં—તમારો ફોન બસ તેનું કામ પૂરી ઈમાનદારીથી કરી રહ્યો છે!
