શિવજી અને વિષ્ણુ ભગવાન બંનેના મળશે આશીર્વાદ! પુરુષોત્તમ માસની સોમવતી અમાસ પર કરો આ કામ
હિન્દુ ધર્મમાં અમાસ તિથિનું પોતાનું એક ખૂબ જ ખાસ અને ઊંડું આધ્યાત્મિક મહત્વ છે. આ તિથિ પિતૃઓની આત્માની શાંતિ, તર્પણ, દાન-પુણ્ય અને માનસિક ચેતનાને જાગ્રત કરવા માટે સર્વોત્તમ માનવામાં આવે છે. શાસ્ત્રો અનુસાર, જ્યારે પણ અમાસ સોમવારના દિવસે આવે છે, ત્યારે તેને ‘સોમવતી અમાસ’ કહેવામાં આવે છે. સોમવારનો દિવસ ભગવાન શિવને સમર્પિત છે અને ચંદ્રનો દિવસ માનવામાં આવે છે, તેથી આ દિવસે અમાસ હોવી એ સોનામાં સુગંધ ભળવા સમાન છે.
વર્ષ 2026 ની પહેલી સોમવતી અમાસ અત્યંત અનોખી અને ચમત્કારી માનવામાં આવી રહી છે, કારણ કે આ વખતે તે અધિક માસ (મળમાસ/પુરુષોત્તમ માસ) માં આવી રહી છે. હિન્દુ કેલેન્ડરમાં અધિક માસનું આવવું એ પોતાનામાં જ દુર્લભ છે, અને આવા પવિત્ર મહિનામાં સોમવતી અમાસનો સંયોગ બનવો એ કેટલીય પેઢીઓમાં એકાદ વાર જ થતો હોય છે. આ ખાસ અવસરે ભગવાન શિવ, માતા પાર્વતી અને પિતૃ દેવોની સાચા મનથી પૂજા કરવાથી જીવનના તમામ કષ્ટો દૂર થઈ જાય છે અને ઘરમાં સુખ-સમૃદ્ધિનો વાસ થાય છે.
સોમવતી અમાસ 2026 ની સાચી તિથિ અને મુહૂર્ત
જો તમે પણ આ દુર્લભ સંયોગનો લાભ ઉઠાવવા માંગો છો, તો પૂજા અને સ્નાન-દાન માટે સાચો સમય (મુહૂર્ત) જાણવો ખૂબ જ જરૂરી છે. વૈદિક પંચાંગની ગણતરી મુજબ આ વર્ષની તિથિઓ કંઈક આ પ્રમાણે છે:
-
અમાસ તિથિની શરૂઆત: 14 જૂન 2026, રવિવાર, બપોરે 12:20 વાગ્યાથી
-
અમાસ તિથિની પૂર્ણાહુતિ: 15 જૂન 2026, સોમવાર, સવારે 08:24 વાગ્યા સુધી
ઉદયાતિથિનું મહત્વ: સનાતન ધર્મમાં કોઈ પણ વ્રત કે તહેવાર ઉદયાતિથિ (સૂર્યોદય સમયની તિથિ) ના આધારે ઉજવવામાં આવે છે. 15 જૂનના રોજ સૂર્યોદય સમયે અમાસ તિથિ ચાલુ હોવાથી, 15 જૂન 2026, સોમવાર ના રોજ જ મુખ્ય રૂપે સોમવતી અમાસ ઉજવવામાં આવશે અને આ દિવસે સવારના સમયે સ્નાન, દાન અને પૂજા-પાઠ કરવા સૌથી વધુ ફળદાયી રહેશે.
આખરે કેમ આટલી ખાસ છે અધિક માસની સોમવતી અમાસ?
ધાર્મિક ગ્રંથો અને જ્યોતિષ શાસ્ત્રમાં આ દિવસને ‘અક્ષય પુણ્ય’ આપનારી તિથિ કહેવામાં આવી છે. અધિક માસને સ્વયં ભગવાન વિષ્ણુના આશીર્વાદ પ્રાપ્ત છે, તેથી તેને ‘પુરુષોત્તમ માસ’ પણ કહે છે. આ મહિનામાં કરવામાં આવેલા જપ, તપ અને દાનનું ફળ સામાન્ય દિવસોની સરખામણીમાં હજાર ગણું વધુ મળે છે.
જ્યારે આમાં સોમવાર અને અમાસનો મેળ થાય છે, ત્યારે આ દિવસ ત્રિવેણી સંગમ જેટલો પવિત્ર બની જાય છે. આ દિવસ એવા લોકો માટે વરદાન સમાન છે જેઓ માનસિક તણાવ, વિવાહિત જીવનમાં અણબનાવ, આર્થિક તંગી અથવા કુંડળીમાં ‘પિતૃ દોષ’ થી પરેશાન છે. આ દિવસે પવિત્ર નદીઓમાં સ્નાન કરવાથી અજાણતા થયેલા પાપોમાંથી મુક્તિ મળે છે.
પીપળાની પૂજા: ત્રિદેવના મળશે આશીર્વાદ
સોમવતી અમાસના દિવસે પીપળાના વૃક્ષની પૂજાનું એક ખાસ વિધાન છે. શાસ્ત્રોમાં માનવામાં આવ્યું છે કે પીપળાના વૃક્ષમાં બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ ત્રણેય દેવોનો વાસ હોય છે.
-
પૂજાની વિધિ: આ દિવસે સવારે વહેલા ઉઠીને સ્નાન કરો. ત્યારબાદ પીપળાના વૃક્ષના મૂળમાં કાચું દૂધ, જળ અને કાળા તલ અર્પણ કરો.
-
પરિક્રમાનો નિયમ: પીપળાની નીચે સરસવના તેલનો એક દીવો પ્રગટાવો અને વૃક્ષની સાત અથવા 108 વાર પરિક્રમા કરો. પરિક્રમા કરતી વખતે ‘ઓમ નમો ભગવતે વાસુદેવાય’ અથવા ‘ઓમ નમઃ શિવાય’ મંત્રનો જાપ કરતા રહો.
-
લાભ: આવું કરવાથી કુંડળીના મોટામાં મોટા ગ્રહ દોષ (ખાસ કરીને શનિ અને રાહુ-કેતુના દોષ) શાંત થાય છે અને ઘરના સભ્યોમાં સકારાત્મક ઊર્જાનો સંચાર થાય છે. પરિણિત મહિલાઓ આ દિવસે પોતાના પતિના લાંબા આયુષ્ય અને સુખી દાંપત્ય જીવન માટે પીપળાની પરિક્રમા કરીને રક્ષા સૂત્ર (નાડાછડી) બાંધે છે.
પિતૃ દોષમાંથી મુક્તિ માટે કરો તર્પણ
આ દિવસ આપણા એ પૂર્વજો (પિતૃઓ) ને યાદ કરવાનો છે, જેઓ હવે આ દુનિયામાં નથી પરંતુ તેમના અદ્રશ્ય આશીર્વાદ હંમેશા આપણી સાથે રહે છે. અધિક માસમાં પિતૃઓના નામે કરવામાં આવેલું શ્રાદ્ધ કે તર્પણ સીધું તેમના સુધી પહોંચે છે અને તેમની આત્માને તૃપ્તિ આપે છે.
જો તમારી પ્રગતિ અટકી ગઈ હોય, ઘરમાં વારંવાર બીમારીઓ આવતી હોય કે વંશ વૃદ્ધિમાં અવરોધ આવી રહ્યો હોય, તો આ દિવસે સવારના સમયે દક્ષિણ દિશા તરફ મુખ રાખીને પિતૃઓને જળમાં તલ, કુશ અને જવ મિક્સ કરીને તર્પણ આપો. ત્યારબાદ કોઈ ભૂખ્યા વ્યક્તિ કે બ્રાહ્મણને આદરપૂર્વક ભોજન કરાવો અને તલ, વસ્ત્ર કે અન્નનું દાન કરો. ગાય, કાગડા અને કૂતરા માટે ભોજનનો એક ભાગ કાઢવાનું ભૂલતા નહીં. આનાથી પિતૃઓ ખુશ થઈને વંશના વિકાસના આશીર્વાદ આપે છે.
આ દિવસે કરવાના કેટલાક સરળ અને અચૂક ઉપાયો
-
શિવજીનો અભિષેક: સોમવતી અમાસના દિવસે શિવલિંગ પર ગાયના કાચા દૂધ અને ગંગાજળથી અભિષેક કરો. તેના પર ચંદનનું તિલક લગાવો અને બિલીપત્ર અર્પણ કરો. આનાથી માનસિક શાંતિ મળે છે અને આર્થિક તંગી દૂર થાય છે.
-
મૌન વ્રત: જો શક્ય હોય તો, આ દિવસે સવારના સમયે થોડા કલાકો માટે મૌન વ્રત રાખો. મૌન રહેવાથી આંતરિક ઊર્જા વધે છે અને ધ્યાન કેન્દ્રિત થાય છે.
-
દીપદાન: સાંજની વેળાએ ઘરના મુખ્ય દ્વાર પર અને કોઈ નજીકના મંદિર કે નદીના કિનારે દીપદાન (દીવો પ્રગટાવવો) જરૂર કરો. આનાથી ઘરની નકારાત્મકતા બહાર નીકળી જાય છે.
અધિક માસની આ સોમવતી અમાસ આધ્યાત્મિક અને પારિવારિક ઉન્નતિ માટે એક મહાન અવસર છે. પોતાની શ્રદ્ધા અને સામર્થ્ય અનુસાર આ દિવસે દાન-પુણ્ય અવશ્ય કરો. કોઈ પણ વિશેષ અનુષ્ઠાન કરતા પહેલા તમારા સ્થાનિક પંડિત કે વિદ્વાનોની સલાહ લેવી હંમેશા ઉત્તમ રહે છે. સતર્ક રહો, પવિત્ર રહો અને આ પાવન પર્વનો લાભ ઉઠાવો!
