હૃદય રોગના વધતા કેસો વચ્ચે કાર્ડિયોલોજિસ્ટની ચેતવણી: આ ૫ આદતો તરત જ બદલી નાખો
આજના આધુનિક યુગમાં હૃદયરોગ (Heart Disease) વૈશ્વિક સ્તરે મૃત્યુનું સૌથી મોટું અને ગંભીર કારણ બની રહ્યો છે. ચિંતાજનક બાબત એ છે કે હવે મોટી ઉંમરના લોકો જ નહીં, પરંતુ નાની વયના યુવાનોમાં પણ હાર્ટ એટેકના કેસો સતત વધી રહ્યા છે. નિષ્ણાતોના મતે, હૃદય રોગનું જોખમ વધારતા મોટાભાગના પરિબળો આપણી રોજિંદી આદતો અને બિનઆરોગ્યપ્રદ જીવનશૈલી સાથે જોડાયેલા છે.
તાજેતરમાં બોર્ડ-સર્ટિફાઇડ કાર્ડિયોલોજિસ્ટ ડૉ. નિકોલ હાર્કિન અને કાર્ડિયા સુપર સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલના સ્થાપક ડૉ. સી.એમ. નાગેશે હૃદયને સ્વસ્થ રાખવા માટે મહત્વપૂર્ણ સૂચનો આપ્યા છે. તેમણે એવી ૫ આદતો વિશે વિગતવાર માહિતી આપી છે જેને ટાળીને આપણે હૃદયરોગના જોખમને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડી શકીએ છીએ.
૧. સ્મોકિંગ અને વેપિંગથી અંતર જાળવો
ધૂમ્રપાન હૃદયના સ્વાસ્થ્ય માટે સૌથી મોટું જોખમી પરિબળ છે. તમાકુનો ધુમાડો રક્તવાહિનીઓના આંતરિક સ્તરને ભારે નુકસાન પહોંચાડે છે, જેનાથી ધમનીઓમાં ચરબી જમા થવાની પ્રક્રિયા ઝડપી બને છે અને લોહી ગંઠાઈ જવાની શક્યતા વધી જાય છે. ડૉ. હાર્કિન જણાવે છે કે યુવાન સ્ત્રીઓમાં જોવા મળતા મોટાભાગના હાર્ટ એટેકના કેસો ધૂમ્રપાન અથવા વેપિંગ સાથે જોડાયેલા હોય છે. ઘણા લોકો વેપિંગને ધૂમ્રપાનનો સેફ વિકલ્પ માને છે, પરંતુ નવા અભ્યાસો દર્શાવે છે કે વેપિંગ પણ રક્તવાહિનીઓની કાર્યક્ષમતાને નુકસાન પહોંચાડે છે.
૨. પ્રોસેસ્ડ માંસનું સેવન ટાળો
નિયમિતપણે પ્રોસેસ્ડ મીટનું સેવન કરવું હૃદયની ધમનીઓ માટે અત્યંત હાનિકારક છે. પ્રોસેસ્ડ ખોરાકમાં સોડિયમ (મીઠું), સેચ્યુરેટેડ ફેટ અને વિવિધ પ્રિઝર્વેટિવ્સનું પ્રમાણ ખૂબ વધારે હોય છે. આ ઘટકો શરીરમાં હાઈ બ્લડ પ્રેશર, ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ અને શરીરમાં સોજો (Inflammation) વધારે છે, જે આગળ જતાં હાર્ટ એટેકનો માર્ગ મોકળો કરે છે.
૩. પૂરતી અને સારી ઊંઘને પ્રાથમિકતા આપો
આજના સમયમાં અપૂરતી ઊંઘ હૃદયરોગનું એક નવું અને છૂપુ કારણ બની ગયું છે. દરરોજ ૭ થી ૮ કલાકની ગુણવત્તાયુક્ત ઊંઘ ન લેવાથી શરીરમાં હોર્મોનલ અસંતુલન થાય છે, જે હાઈ બ્લડ પ્રેશર, સ્થૂળતા અને ડાયાબિટીસ જેવી બીમારીઓને નોતરે છે. તબીબી નિષ્ણાતો પણ કટોકટીની ફરજો વચ્ચે પણ પોતાની ઊંઘ સાથે કોઈ પણ જાતનું સમજૌતુ ન કરવાની સલાહ આપે છે.
૪. કૌટુંબિક ઇતિહાસ અને પ્રારંભિક તપાસ
જો તમારા પરિવારમાં અગાઉ કોઈને હૃદય રોગનો ઇતિહાસ (Family History) રહ્યો હોય, તો તેને ક્યારેય સામાન્ય ન ગણવો જોઈએ. ફેમિલી હિસ્ટ્રીને બદલી શકાતી નથી, પરંતુ સમયસર હેલ્થ ચેકઅપ અને ડૉક્ટરની સલાહ લેવાથી રોગના પ્રારંભિક ચિહ્નો ઓળખી શકાય છે અને આવનારા જોખમને અટકાવી શકાય છે.
૫. છાતીમાં દુખાવો કે અસ્વસ્થતા
હૃદયરોગના લક્ષણો હંમેશા એકસરખા હોતા નથી. છાતીમાં સતત અસ્વસ્થતા, જકડાઈ જવું, વધુ પડતો પરસેવો થવો, શ્વાસ ચડવો, ઉલટી જેવી લાગણી થવી અથવા ડાબા હાથ, જડબા કે ગરદનમાં દુખાવો ફેલાવો એ હાર્ટ એટેકના મુખ્ય લક્ષણો છે. ખાસ કરીને સ્ત્રીઓ અને ડાયાબિટીસના દર્દીઓમાં તીવ્ર દુખાવાને બદલે અસામાન્ય થાક કે ચક્કર આવવા જેવા લક્ષણો પણ હોઈ શકે છે. આ લક્ષણોને માત્ર એસિડિટી કે ગેસ માનીને ઘરેલુ ઉપચાર કરવાને બદલે તુરંત જ તબીબી તપાસ કરાવવી જોઈએ, કારણ કે સમયસરની સારવાર જ જીવન બચાવી શકે છે.
