સાયબર ક્રાઈમથી બચવા માટે જાણો અસલી ટ્રિક, ફોન લોક કરવા માટે પાસવર્ડ કે પિન – શું છે બેસ્ટ?

પાસવર્ડ વગર પણ આ રીતે સુરક્ષિત રાખી શકો છો તમારા સ્માર્ટફોન અને ઓનલાઈન એકાઉન્ટ્સ

આજના ડિજિટલ યુગમાં સ્માર્ટફોન, બેંકિંગ એપ્સ, ઈમેલ અને સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ્સ આપણી જિંદગીનો અનિવાર્ય ભાગ બની ગયા છે. આવી સ્થિતિમાં, તેમની સુરક્ષા અને પ્રાઈવસી આપણી સૌથી મોટી પ્રાથમિકતા છે. આ તમામ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મને સુરક્ષિત રાખવા માટે અત્યાર સુધી આપણે પાસવર્ડને જ સૌથી મોટું હથિયાર માનતા આવ્યા છીએ. સામાન્ય રીતે લોકોની ધારણા હોય છે કે પાસવર્ડ જેટલો લાંબો અનેટટ્વિસ્ટવાળો હશે, એકાઉન્ટ એટલું જ સુરક્ષિત રહેશે.

પરંતુ, જ્યારે વાત સ્માર્ટફોનની સિક્યોરિટીની આવે છે, ત્યારે મામલો થોડો બદલાઈ જાય છે. ઘણી ખાસ પરિસ્થિતિઓમાં એક મજબૂત અને સ્માર્ટ પિન (PIN), લાંબા-પહોળા પાસવર્ડ કરતાં ક્યાંય વધુ સારો અને સુરક્ષિત સાબિત થાય છે. ચાલો વિગતવાર જાણીએ કે સ્માર્ટફોન માટે મોટો પાસવર્ડ શા માટે યોગ્ય નથી ગણાતો અને તમારા ડિજિટલ જીવનને સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત રાખવા માટે કઈ કઈ સાવચેતીઓ રાખવી જોઈએ.

લાંબો પાસવર્ડ હંમેશાં કેમ સારો નથી હોતો?

આમાં કોઈ શંકા નથી કે લાંબા અને જટિલ પાસવર્ડ તમને મોટા સાઈબર હુમલાઓ અને હેકર્સથી બચાવી શકે છે, શરત એટલી કે તમે તેમાં વિવિધ અક્ષરો (Alphabets), નંબરો (Numbers) અને વિશેષ ચિહ્નો (Symbols) નો યોગ્ય ઉપયોગ કર્યો હોય. જો કે, સ્માર્ટફોનને અનલોક કરવાના મામલામાં લાંબો પાસવર્ડ ખૂબ વ્યવહારુ વિકલ્પ નથી ગણાતો.

સ્માર્ટફોનની સુરક્ષા માત્ર એ વાત પર નિર્ભર નથી કરતી કે તે ટેકનિકલ દ્રષ્ટિએ કેટલો મજબૂત છે, પરંતુ તે એ વાત પર પણ નિર્ભર છે કે રોજબરોજ તેનો ઉપયોગ કરવો કેટલો સરળ છે. જ્યારે કોઈ પાસવર્ડ ખૂબ જ લાંબો અને અટપટો હોય છે, ત્યારે સામાન્ય માણસ માટે તેને યાદ રાખવો ખૂબ જ અઘરો બની જાય છે. આવા સંજોગોમાં યુઝર્સ ઘણીવાર ભૂલ કરી બેસે છે—તેઓ પાસવર્ડ કોઈ કાગળ પર લખી લે છે, મોબાઈલની નોટ્સ એપમાં સેવ કરી લે છે અથવા તો અન્ય વ્યક્તિ સાથે શેર કરી દે છે. આ પ્રકારની નાની-નાની બેદરકારીઓ ફોનની સુરક્ષાને સીધા જોખમમાં મૂકી દે છે.

સ્માર્ટફોન માટે પિન (PIN) શા માટે વધુ સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે?

તમારી જાણકારી માટે કે, એક સારો અને મજબૂત પિન નાનો હોવા છતાં સ્માર્ટફોન માટે ઉત્તમ વિકલ્પ સાબિત થાય છે. તેના મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ છે:

• સ્માર્ટ સેફ્ટી ફીચર્સ: આજની આધુનિક અને એડવાન્સ સ્માર્ટફોન્સમાં એ વિશેષતા હોય છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ વારંવાર ખોટો પિન દાખલ કરે, તો ફોનની સેફ્ટી સિસ્ટમ એક્ટિવ થઈ જાય છે. તેમાં થોડા સમય માટે એક્સ્ટ્રા ડિલે (વિલંબ), ફોન લોક થઈ જવો અથવા તો ડેટા ઇરેઝ થઈ જવા જેવા કડક સુરક્ષા નિયમો લાગુ થઈ જાય છે.

• યાદ રાખવામાં સરળતા: પિન ટાઈપ કરવો અને યાદ રાખવો ખૂબ જ સરળ છે. યુઝરને તેને યાદ રાખવામાં કોઈ મુશ્કેલી ન પડતી હોવાથી તેને ક્યાંય પણ લખીને રાખવાની જરૂર પડતી નથી. આ જ કારણ છે કે સ્માર્ટફોનની લોક સ્ક્રીન માટે નાનો પણ મજબૂત પિન પૂરતો માનવામાં આવે છે.

અસલી જોખમ: નબળો અને ઘસાયેલો પિન

જો કે, તેનો અર્થ એવો બિલકુલ નથી કે તમે કોઈપણ પ્રકારના સાધારણ કે નબળા પિનનો ઉપયોગ કરવા લાગો. એક્સપર્ટ્સ હંમેશા સલાહ આપે છે કે ક્યારેય પણ તમારા ફોન માટે એકદમ સરળ કોમ્બિનેશનવાળા પિન, જેમ કે ‘1234’, ‘0000’, ‘1111’ અથવા તમારી જન્મતારીખ (Date of Birth) નો ઉપયોગ ન કરવો જોઈએ.

જો તમારા ફોનમાં વધુ અંકોના પિનનો વિકલ્પ ઉપલબ્ધ હોય, તો હંમેશા 6 અંકનો અથવા તેનાથી મોટો પિન પસંદ કરવો એક સમજદારીભર્યું પગલું ગણાય છે. હંમેશા એવો પિન રાખો જેનો અંદાજ કોઈ બીજી વ્યક્તિ તમારી સામાન્ય કે પર્સનલ માહિતી (જેવા કે નામ, ગાડીનો નંબર કે વર્ષ) ના આધારે ન લગાવી શકે.

ઓનલાઈન એકાઉન્ટ્સ માટે પાસવર્ડ ક્યારે અને શા માટે જરૂરી છે?

એ સમજવું ખૂબ જરૂરી છે કે પિનનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે ફક્ત તમારા પોતાના સ્માર્ટફોનને અનલોક કરવા માટે જ થવો જોઈએ. બીજી તરફ, તમારા ઓનલાઈન બેંક એકાઉન્ટ્સ, ઈમેલ આઈડી, સોશિયલ મીડિયા પ્રોફાઈલ્સ અને વિવિધ વેબસાઈટ્સ માટે મજબૂત અને અલગ-અલગ પાસવર્ડ રાખવો જ સૌથી સુરક્ષિત વિકલ્પ છે.

આ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સ માટે, લાંબો, અનન્ય અને જટિલ પાસવર્ડ ઉચ્ચતમ સ્તરનો ડેટા સુરક્ષા પ્રદાન કરે છે. વધુમાં, ઓનલાઈન સુરક્ષાને સંપૂર્ણ રીતે સુરક્ષિત રાખવા માટે, તમારે હંમેશા ટુ-ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન (2FA) અથવા ટુ-સ્ટેપ વેરિફિકેશન સક્ષમ કરવું જોઈએ. તે સુરક્ષાનું એક વધારાનું સ્તર પૂરું પાડે છે, જે સુનિશ્ચિત કરે છે કે જો કોઈ તમારો પાસવર્ડ શોધી કાઢે તો પણ, તેઓ તમારી પરવાનગી વિના તમારા એકાઉન્ટમાં લોગ ઇન કરી શકશે નહીં. તમારા ગેજેટ્સ અને એકાઉન્ટ્સને સમજદારીપૂર્વક સુરક્ષિત કરો, કારણ કે થોડી સાવધાની એ ડિજિટલ દુનિયામાં તમારી સૌથી મોટી ઢાલ છે.