LPG ગેસ સિલિન્ડરના આજના તાજા દરો: તહેવારોની મોસમમાં ઘરેલુ ગેસના ભાવ સ્થિર, પરંતુ કોમર્શિયલ સિલિન્ડર મોંઘો થતા મોંઘવારીનો ડામ
નવો મહિનો શરૂ થતાં જ સામાન્ય નાગરિકો, ગૃહિણીઓ અને વેપારીઓની નજર સૌથી પહેલા રસોઈ ગેસના ભાવો પર ટકેલી હોય છે. ખાસ કરીને તહેવારોની મોસમમાં જ્યારે ઘરના અન્ય ખર્ચાઓમાં નોંધપાત્ર વધારો થઈ રહ્યો હોય, ત્યારે એલપીજી (LPG) સિલિન્ડરના ભાવમાં થતો નાનો એવો ફેરફાર પણ સામાન્ય પરિવારના માસિક બજેટ પર મોટી અસર પાડે છે. આજે, રવિવાર ૪ ઓક્ટોબરના રોજ સરકારી તેલ કંપનીઓ દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા દરો અનુસાર ઘરેલુ ઉપયોગ માટેના ૧૪.૨ કિલોગ્રામના સિલિન્ડરના ભાવ ખરીદનારાઓ માટે રાહતજનક રહ્યા છે. ઘરેલુ સિલિન્ડરના ભાવમાં કોઈ જ વધારો કરવામાં આવ્યો નથી. પરંતુ બીજી તરફ ૧૯ કિલોગ્રામના કોમર્શિયલ સિલિન્ડરના ભાવો વધી જતાં વેપારી વર્ગ પર બોજ વધ્યો છે.
આજના દરો મુજબ, દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં ૧૪.૨ કિલોગ્રામનો ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડર ₹૯૪૨ ના ભાવે મળી રહ્યો છે. આ ઉપરાંત મુંબઈમાં તેનો ભાવ ₹૯૪૧.૫૦, કોલકાતામાં ₹૯૬૮ અને ચેન્નાઈમાં ₹૯૫૭.૫૦ પર સ્થિર રહ્યો છે. તહેવારો ટાણે ઘરેલુ સિલિન્ડરના ભાવ ન વધતા ગૃહિણીઓએ રાહતનો શ્વાસ લીધો છે.
દેશના મુખ્ય શહેરોમાં ઘરેલુ અને કોમર્શિયલ સિલિન્ડરના દરો
દેશના જુદા જુદા રાજ્યો અને શહેરોમાં સ્થાનિક ટેક્સ અને પરિવહન ખર્ચના આધારે ઇંધણના ભાવો અલગ અલગ હોય છે. આજે ૪ ઓક્ટોબરે વિવિધ શહેરોમાં ૧૪.૨ કિલોના ઘરેલુ સિલિન્ડરના ભાવ પર નજર કરીએ તો, દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં ઘરેલુ સિલિન્ડર ₹૯૪૨ માં મળે છે. મુંબઈમાં ₹૯૪૧.૫૦, કોલકાતામાં ₹૯૬૮, અને દક્ષિણ ભારતના મુખ્ય શહેર ચેન્નાઈમાં ₹૯૫૭.૫૦ નોંધાયા છે. તે જ રીતે બેંગલુરુમાં રસોઈ ગેસ સિલિન્ડર ₹૯૪૪.૫૦, કટકમાં ₹૯૬૮.૦૦, અને કોઈમ્બતુરમાં ₹૯૫૯.૦૦ ના દરે વેચાઈ રહ્યો છે. હૈદરાબાદમાં ઘરેલુ સિલિન્ડરનો દર ₹૯૯૪ છે, જ્યારે રાંચીમાં તે ₹૧,૦૧૦.૫૦ ની ઉચ્ચતમ સપાટીએ પહોંચ્યો છે.
બીજી તરફ, વ્યવસાયિક ઉપયોગ માટેના ૧૯ કિલોગ્રામના વાણિજ્યિક (Commercial) સિલિન્ડરના ભાવોની વાત કરીએ તો ૧ ઓક્ટોબરથી જ તેના દરોમાં તગડો વધારો ઝીંકવામાં આવ્યો છે. દિલ્હીમાં ૧૯ કિલોના કોમર્શિયલ સિલિન્ડરનો ભાવ ₹૬૨.૫૦ વધીને ₹૨,૮૧૦ એ પહોંચી ગયો છે. મુંબઈમાં આ કોમર્શિયલ સિલિન્ડર ₹૨,૭૬૩.૫૦ માં ઉપલબ્ધ છે. કોલકાતામાં તેનો રેટ ₹૨,૯૪૬.૫૦, કટકમાં ₹૨,૯૪૭.૫૦, અને રાંચીમાં ₹૨,૯૮૮ છે. જ્યારે બેંગલુરુમાં ૧૯ કિલોનો સિલિન્ડર ₹૨,૮૯૩.૫૦, ચેન્નાઈમાં ₹૨,૯૭૮.૫૦, કોઈમ્બતુરમાં ₹૩,૦૦૨.૫૦ અને હૈદરાબાદમાં ₹૩,૦૫૮.૫૦ નો થયો છે.
કોમર્શિયલ ગેસ મોંઘો થવાની વેપાર અને ખાનપાન પર અસર
૧ ઓક્ટોબરથી લાગુ કરવામાં આવેલો ૧૯ કિલોના વાણિજ્યિક સિલિન્ડરનો આ ભાવવધારા હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ, ઢાબા, કેટરિંગ સર્વિસ અને નાના ખાણીપીણીના વ્યવસાયો પર સીધી અસર કરી રહ્યો છે. કોમર્શિયલ રસોઈમાં મોટો જથ્થો વપરાતો હોવાથી સિલિન્ડરના ભાવ વધવાને કારણે આ વ્યવસાયોનો દૈનિક સંચાલન ખર્ચ વધી જાય છે. આ કારણસર આગામી દિવસોમાં હોટલ અને રેસ્ટોરન્ટના ખોરાક તથા બહારના નાસ્તાના ભાવમાં પણ આંશિક વધારો જોવા મળી શકે છે.
ઘરેલુ અને વાણિજ્યિક સિલિન્ડર વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત
ઘણા લોકોને પ્રશ્ન થાય છે કે બંને સિલિન્ડરના ભાવમાં આટલો મોટો તફાવત શા માટે હોય છે. ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડર ખાસ કરીને ઘરોમાં દૈનિક ભોજન બનાવવાની પ્રાથમિક જરૂરિયાત માટે હોય છે, જેમાં સામાન્ય રીતે ૧૪.૨ કિલો ગેસ ભરવામાં આવે છે. આ સિલિન્ડર પર સરકાર વિવિધ યોજનાઓ અને વર્ગ આધારિત સબસિડીનું માળખું પણ પ્રદાન કરે છે.
જ્યારે ૧૯ કિલોગ્રામ વજન ધરાવતો લાલ કે વાદળી રંગનો સિલિન્ડર વ્યાપારી હેતુઓ, ફેક્ટરીઓ અને ખાણીપીણીના મોટા વ્યવસાયો માટે નિયત કરવામાં આવે છે. તે સંપૂર્ણપણે બિન-સબસિડી વાળા દરો અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારના ક્રૂડ ઓઈલ તથા એલપીજી દરોના આધારે નક્કી થાય છે. આ જ કારણે બંને સિલિન્ડરના કદ, વજન અને કિંમતોમાં મોટો તફાવત જોવા મળે છે.
