WhatsApp પર ‘મસ્ક’ અને ‘ટેલિગ્રામ CEO’ નો મોટો હુમલો: કહ્યું- “આ એપને સુરક્ષિત માનવી એ સૌથી મોટી મૂર્ખામી”
વિશ્વના સૌથી લોકપ્રિય મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ WhatsAppની સુરક્ષાને લઈને ફરી એકવાર મોટો વિવાદ છેડાયો છે. આ વખતે દુનિયાના સૌથી અમીર વ્યક્તિ એલન મસ્ક (Elon Musk) અને ટેલિગ્રામના સીઈઓ પાવેલ દુરોવ (Pavel Durov) એ વોટ્સએપ પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. બંને દિગ્ગજોએ દાવો કર્યો છે કે વોટ્સએપનો ડેટા સુરક્ષિત નથી અને તેને સેફ માનવો એ એક મોટી ભૂલ છે.
એલન મસ્ક અને પાવેલ દુરોવનો ગંભીર આરોપ
એલન મસ્ક, જેઓ અગાઉ પણ વોટ્સએપની પ્રાઇવસી પર સવાલો ઉઠાવી ચૂક્યા છે, તેમણે તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X (અગાઉનું Twitter) પર જણાવ્યું હતું કે વોટ્સએપ તેના યુઝર્સનો ડેટા દરરોજ રાત્રે એક્સપોર્ટ કરે છે. તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે, “વોટ્સએપ જરા પણ સુરક્ષિત નથી.”
બીજી તરફ, ટેલિગ્રામના સ્થાપક પાવેલ દુરોવે વર્ષોથી વોટ્સએપને ‘બેકડોર’ (Backdoor) હોવાનું ગણાવ્યું છે. તેમનો આરોપ છે કે વોટ્સએપમાં એવી છુપી નબળાઈઓ રાખવામાં આવે છે જે સરકારી એજન્સીઓ કે હેકર્સને યુઝર્સના મેસેજ વાંચવાની મંજૂરી આપે છે. તેમણે કહ્યું કે, “વોટ્સએપ ક્યારેય સુરક્ષિત નહોતું અને ક્યારેય રહેશે નહીં.”
શું ‘એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્શન’ માત્ર દેખાવો છે?
વોટ્સએપ હંમેશા દાવો કરે છે કે તેના મેસેજ ‘એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્ટેડ’ (End-to-End Encryption) છે, એટલે કે મોકલનાર અને મેળવનાર સિવાય કોઈ ત્રીજી વ્યક્તિ મેસેજ વાંચી શકતું નથી.
પરંતુ ટીકાકારોના મતે:
-
મેટાડેટા (Metadata): ભલે વોટ્સએપ મેસેજ ન વાંચતું હોય, પણ તે એ જાણી શકે છે કે તમે કોની સાથે વાત કરો છો, ક્યારે કરો છો અને કેટલી વાર કરો છો. આ ડેટાનો ઉપયોગ જાહેરાતો બતાવવા માટે મેટા (Meta) ની અન્ય એપ્સ (Facebook/Instagram) માં થાય છે.
-
ક્લાઉડ બેકઅપ (Cloud Backup): જ્યારે તમે તમારા મેસેજનું બેકઅપ Google Drive કે iCloud પર લો છો, ત્યારે તે એન્ક્રિપ્શનના દાયરાની બહાર જતું રહે છે, જે હેકર્સ માટે સરળ નિશાન બની શકે છે.
ટેલિગ્રામ અને સિગ્નલની સરખામણી
આ હુમલા બાદ યુઝર્સમાં હવે વિકલ્પો વિશે ચર્ચા શરૂ થઈ છે. ટેલિગ્રામ અને સિગ્નલ (Signal) જેવી એપ્સ વધુ સુરક્ષિત હોવાનો દાવો કરવામાં આવે છે.
| ફીચર | Telegram | Signal | |
| એન્ક્રિપ્શન | બાય ડિફોલ્ટ (E2EE) | માત્ર ‘સિક્રેટ ચેટ’માં | સંપૂર્ણ સુરક્ષિત (E2EE) |
| ડેટા સ્ટોરેજ | મેટાના સર્વર પર | ક્લાઉડ સ્ટોરેજ | ન્યૂનતમ ડેટા સ્ટોરેજ |
| માલિકી | Meta (ફેસબુક) | પાવેલ દુરોવ | નોન-પ્રોફિટ ઓર્ગેનાઈઝેશન |
યુઝર્સે શું સાવચેતી રાખવી જોઈએ?
જો તમે તમારી પ્રાઇવસીને લઈને ચિંતિત હોવ, તો નિષ્ણાતો નીચે મુજબની સલાહ આપે છે:
-
ટુ-સ્ટેપ વેરિફિકેશન: હંમેશા તમારા એકાઉન્ટમાં વધારાનું સુરક્ષા સ્તર ઉમેરો.
-
બેકઅપ એન્ક્રિપ્શન: જો તમે બેકઅપ લો છો, તો વોટ્સએપમાં ‘એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્ટેડ બેકઅપ’ ફીચર ઓન કરો.
-
સંવેદનશીલ માહિતી: બેંક પાસવર્ડ કે અંગત દસ્તાવેજો વોટ્સએપ પર શેર કરવાનું ટાળો.
નિષ્કર્ષ
એલન મસ્ક અને દુરોવના આ હુમલાઓ બાદ વોટ્સએપની વિશ્વસનીયતા પર ફરી એકવાર સવાલો ઉઠ્યા છે. જોકે વોટ્સએપ આ આરોપોને પાયાવિહોણા ગણાવે છે, પરંતુ ટેક જગતના દિગ્ગજોના આ નિવેદનો યુઝર્સને તેમની ડિજિટલ સુરક્ષા પ્રત્યે વધુ જાગૃત થવા મજબૂર કરે છે.
