PF ના પૈસા મેળવવાનું હવે બનશે વધુ સરળ: એપ્રિલ ૨૦૨૬ થી UPI દ્વારા કરી શકશો પૈસા ઉપાડ
ઘણા કર્મચારીઓ એવા હોય છે જેઓ નોકરી બદલ્યા પછી પોતાના જૂના પીએફ (PF) એકાઉન્ટને ભૂલી જાય છે. ક્યારેક આ એકાઉન્ટમાં ખૂબ નાની રકમ જમા હોય છે, જેને ઉપાડવા માટેની જટિલ પ્રક્રિયાના કારણે લોકો તેને એમ જ છોડી દે છે. પરંતુ હવે EPFO (એમ્પ્લોઈઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ ઓર્ગેનાઈઝેશન) એવા કર્મચારીઓ માટે એક મોટી રાહતના સમાચાર લાવ્યું છે. સરકાર હવે ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને લાખો ‘ઇન-ઓપરેટિવ’ (નિષ્ક્રિય) એકાઉન્ટ્સમાંથી નાણાં પરત કરવાની પ્રક્રિયાને અત્યંત સરળ બનાવી રહી છે. આ પહેલ હેઠળ હવે તમારે જૂના એકાઉન્ટના પૈસા મેળવવા માટે ફોર્મ ભરવા કે ઓફિસના ધક્કા ખાવાની જરૂર નહીં રહે.
પાયલોટ પ્રોજેક્ટ: ૧,૦૦૦ રૂપિયા કે તેથી ઓછી રકમ હવે આપોઆપ મળશે
EPFO એ એક નવા પાયલોટ પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપી છે, જેનો મુખ્ય હેતુ ઇન-ઓપરેટિવ એકાઉન્ટ્સમાં પડેલા નાણાંને તેના સાચા હકદાર સુધી પહોંચાડવાનો છે. શરૂઆતમાં, જે એકાઉન્ટ્સમાં ૧,૦૦૦ રૂપિયા કે તેથી ઓછી રકમ જમા છે, તેમના માટે ‘ઓટોમેટિક સેટલમેન્ટ’ની સુવિધા શરૂ કરવામાં આવશે. આ પ્રક્રિયામાં ખાતાધારકે કોઈ વિધિવત અરજી કરવાની જરૂર રહેશે નહીં. EPFO સીધું જ તમારા આધાર-લિંક્ડ બેંક એકાઉન્ટમાં આ નાણાં જમા કરી દેશે.
આ પ્રોજેક્ટનો પ્રથમ તબક્કો ખૂબ જ મહત્વનો છે, જેમાં અંદાજે ૧.૩૩ લાખ એકાઉન્ટ્સને આવરી લેવામાં આવશે. આ એકાઉન્ટ્સમાં લગભગ ૫.૬૮ કરોડ રૂપિયાની જમા રકમ છે, જે હાલમાં લાંબા સમયથી અટવાયેલી હતી. જો આ પાયલોટ પ્રોજેક્ટ સફળ રહેશે, તો ભવિષ્યમાં ૧,૦૦૦ રૂપિયાથી વધુ બેલેન્સ ધરાવતા એકાઉન્ટ્સ માટે પણ આવી સુવિધા શરૂ કરવામાં આવશે. આ નિર્ણય ૨૩૯મી બોર્ડ મીટિંગમાં લેવામાં આવ્યો છે, જે દર્શાવે છે કે સરકાર હવે ડેટાની ચોકસાઈ અને સર્વિસ ડિલિવરી સુધારવા પર કેટલો ભાર આપી રહી છે.
‘ઇન-ઓપરેટિવ’ એકાઉન્ટ એટલે શું?
ઘણા લોકોને પ્રશ્ન થાય કે આ ‘ઇન-ઓપરેટિવ’ એકાઉન્ટ એટલે શું? પીએફના નિયમો મુજબ, જો કોઈ કર્મચારી ૫૫ વર્ષની ઉંમર સુધી પહોંચે અથવા નિવૃત્ત થાય, અને તે પછી સતત ત્રણ વર્ષ સુધી તેના ખાતામાં કોઈ ફાળો (Contribution) જમા ન થાય, તો તે ખાતું ‘નિષ્ક્રિય’ અથવા ‘ઇન-ઓપરેટિવ’ ગણાય છે. ૩૧ માર્ચ ૨૦૨૫ના આંકડા મુજબ, દેશમાં આવા અંદાજે ૩૧.૮૩ લાખ એકાઉન્ટ્સ છે, જેમાં કુલ ૧૦,૧૮૧ કરોડ રૂપિયાથી વધુની રકમ ફસાયેલી છે. આટલી મોટી રકમ લાંબા સમયથી વણવપરાયેલી પડી રહે તે નાણાકીય દૃષ્ટિએ યોગ્ય નથી, અને તેથી જ EPFO હવે આ ફંડને સક્રિયપણે તેના માલિકો સુધી પહોંચાડવાનું કામ કરી રહ્યું છે.
UPI દ્વારા પીએફ ઉપાડવાની ક્રાંતિકારી સુવિધા
માત્ર જૂના એકાઉન્ટ્સ જ નહીં, પણ સક્રિય ખાતાધારકો માટે પણ સારા સમાચાર છે. EPFO એક એવી સિસ્ટમ પર કામ કરી રહ્યું છે જેના દ્વારા તમે યુનિફાઈડ પેમેન્ટ્સ ઈન્ટરફેસ (UPI) નો ઉપયોગ કરીને સીધા જ તમારા પીએફ એકાઉન્ટમાંથી પૈસા ઉપાડી શકશો. એપ્રિલ ૨૦૨૬ સુધીમાં આ સુવિધા રોલ-આઉટ કરવાનું સરકારનું લક્ષ્ય છે. હાલમાં પીએફમાંથી પૈસા ઉપાડવાની પ્રક્રિયા ઘણી લાંબી અને સમય માંગી લેતી હોય છે, જેમાં ક્લેમ સેટલમેન્ટ માટે રાહ જોવી પડે છે.
UPI આધારિત વિડ્રોઅલ સિસ્ટમ અમલી બનવાથી અંદાજે ૮ કરોડ પીએફ મેમ્બર્સને ફાયદો થશે. તેનાથી ફંડ સુધીની પહોંચ ખૂબ જ ઝડપી બનશે અને પ્રોસેસમાં થતો વિલંબ પણ ઘટશે. આ માટે EPFO પોતાના હાલના સોફ્ટવેરમાં જરૂરી સુધારા કરી રહ્યું છે. જ્યારે આ સિસ્ટમ કાર્યરત થઈ જશે, ત્યારે કર્મચારીઓ માટે તેમનું પીએફ ફંડ બેંક એકાઉન્ટ જેટલું જ સરળતાથી વાપરવા યોગ્ય બની જશે. આ પરિવર્તન સર્વિસ ડિલિવરીમાં પારદર્શિતા અને કાર્યક્ષમતા લાવવા માટેનું એક મોટું પગલું માનવામાં આવે છે.
ડિજિટલ ટ્રાન્સફોર્મેશન: ટેકનોલોજીથી મળશે સરળતા
કેન્દ્રીય શ્રમ મંત્રાલય દ્વારા લેવામાં આવેલા આ પગલાં દર્શાવે છે કે સરકાર સામાન્ય માણસના જીવનને સરળ બનાવવા (Ease of Living) માટે ટેકનોલોજીનો મહત્તમ ઉપયોગ કરવા ઈચ્છે છે. પીએફ એકાઉન્ટમાં રહેલા પૈસા એ કર્મચારીની વર્ષોની મહેનતની કમાણી છે. ઘણીવાર ટેકનિકલ ખામીઓ કે પ્રોસેસના અભાવે આ પૈસા વર્ષો સુધી અટવાઈ રહેતા હતા. હવે ઓટોમેટિક સેટલમેન્ટ અને UPI જેવા માધ્યમો આવવાથી ડેટાની ચોકસાઈ પણ વધશે અને મેન્યુઅલ ભૂલોમાં ઘટાડો થશે.
આ તમામ સુધારાઓ એવા કર્મચારીઓ માટે આશાનું કિરણ છે જેઓ નોકરી બદલ્યા પછી પોતાના પીએફ એકાઉન્ટને ટ્રેક કરી શકતા નથી. જો તમે પણ ભૂતકાળમાં ક્યાંક નોકરી કરી હોય અને તમારું જૂનું પીએફ એકાઉન્ટ હોય, તો હવે સમય આવી ગયો છે કે તમે તમારા આધાર કાર્ડને પીએફ એકાઉન્ટ અને બેંક ખાતા સાથે અપડેટ કરી રાખો. કારણ કે, સરકાર હવે આ ડેટાના આધારે તમારા નાણાં તમને પરત કરવાની પ્રક્રિયા ખૂબ જ ઝડપથી પૂર્ણ કરી રહી છે. આ સુધારાઓ ન માત્ર પેન્ડિંગ બેલેન્સ ક્લિયર કરવામાં મદદ કરશે, પરંતુ સમગ્ર પ્રોવિડન્ટ ફંડ ઇકોસિસ્ટમને વધુ યુઝર-ફ્રેન્ડલી બનાવશે.
