પીએમ મોદીની અપીલ બાદ કેન્દ્રનું નિવેદન: દેશમાં પેટ્રોલ-ડીઝલની કોઈ અછત નથી, ઇંધણ બચાવવું એ રાષ્ટ્રહિતમાં.
વૈશ્વિક સ્તરે પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા તણાવ અને યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિઓ વચ્ચે ભારતના સામાન્ય નાગરિકોમાં ઇંધણની અછતને લઈને ચિંતાઓ જન્મી હતી. ખાસ કરીને ૧૦ મે, ૨૦૨૬ ના રોજ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ જ્યારે જનતાને ઇંધણ બચાવવા માટે ભાવનાત્મક અપીલ કરી, ત્યારે બજારમાં અનેક તર્ક-વિતર્ક શરૂ થયા હતા. જોકે, આ મુદ્દે સોમવારે કેન્દ્ર સરકારે એક વિસ્તૃત નિવેદન જાહેર કરીને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દેશમાં પેટ્રોલ, ડીઝલ કે એલપીજીની કોઈ પણ પ્રકારની અછત નથી અને ભારત કોઈપણ પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે સજ્જ છે.
60 દિવસનો ‘બફર સ્ટોક’ અને મજબૂત અર્થતંત્ર
પશ્ચિમ એશિયાની સ્થિતિ પર નજર રાખતા આંતર-મંત્રી જૂથ (IGoM) ની સમીક્ષા બેઠક બાદ સરકારી અધિકારીઓએ આંકડાકીય વિગતો રજૂ કરી હતી. ભારત પાસે હાલમાં 60 દિવસનો ક્રૂડ તેલનો પુરવઠો, 60 દિવસનો કુદરતી ગેસ અને 45 દિવસનો એલપીજી સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે. આ ભંડાર અન્ય વિકસિત દેશોની સરખામણીએ ઘણો આરામદાયક માનવામાં આવે છે.
સરકારે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, ભારતનું વિદેશી હૂંડિયામણ અનામત હાલમાં $703 બિલિયન (અંદાજે 70,300 કરોડ ડોલર) ના સ્તરે છે, જે આર્થિક સ્થિરતાની ગેરંટી આપે છે. જ્યારે વિશ્વના ઘણા દેશો ઇંધણના વપરાશમાં કાપ મૂકવા માટે કટોકટીના પગલાં લઈ રહ્યા છે, ત્યારે ભારત પોતાની સ્થાનિક માંગને પૂર્ણ કરવા માટે સંપૂર્ણ સક્ષમ છે.
પીએમ મોદીની અપીલ પાછળનું સાચું કારણ
વડાપ્રધાન મોદીએ ઇંધણ બચાવવા માટે જે અપીલ કરી હતી, તેની પાછળ અછત નહીં પરંતુ ‘આર્થિક સમજદારી’ જવાબદાર છે. ભારત વિશ્વનો ત્રીજો સૌથી મોટો ઓઇલ રિફાઇનર હોવા છતાં, આપણે મોટાભાગનું ક્રૂડ ઓઇલ આયાત કરવું પડે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા હોવાથી, ભારતને તેના માટે મોટી કિંમત ચૂકવવી પડી રહી છે. જો દેશના નાગરિકો ઇંધણનો વિવેકપૂર્ણ ઉપયોગ કરે, તો વિદેશી હૂંડિયામણની બચત થઈ શકે છે અને દેશ પરનો આર્થિક બોજ હળવો થઈ શકે છે.
ઓઇલ કંપનીઓની હાલત અને ભાવ સ્થિરતા
સંરક્ષણ મંત્રાલય અને પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયના અહેવાલ મુજબ, વૈશ્વિક સ્તરે ભાવ વધવા છતાં ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ સ્થિર રાખવા માટે સરકારે મોટો આર્થિક ફટકો સહન કર્યો છે. ૨૦૨૬ ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં ભારતીય તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓને દરરોજ અંદાજે ₹1,000 કરોડનું નુકસાન થયું હતું. કુલ વસૂલાતની ખોટ અંદાજે ₹2 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી હોવા છતાં, સરકારે સામાન્ય જનતા પર આ બોજ ટ્રાન્સફર કર્યો નથી. વિશ્વના મોટાભાગના દેશોમાં કિંમતોમાં તોતિંગ વધારો થયો છે, જ્યારે ભારતમાં છેલ્લા 70 દિવસથી ભાવ યથાવત છે.
નિકાસમાં ભારતનો દબદબો
એક તરફ આપણે ક્રૂડ ઓઇલ આયાત કરીએ છીએ, તો બીજી તરફ ભારત પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોનો વિશ્વનો ચોથો સૌથી મોટો નિકાસકાર દેશ છે. આપણે 150 થી વધુ દેશોમાં રિફાઈન્ડ પેટ્રોલિયમ મોકલીએ છીએ. આ ક્ષમતા જ ભારતને વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં એક મજબૂત ખેલાડી બનાવે છે.
જનતાને સરકારની સલાહ: ‘ગભરાશો નહીં’
સરકારે જનતાને ખાતરી આપી છે કે રિટેલ આઉટલેટ્સ કે પેટ્રોલ પંપ પર દોડાદોડી કરવાની કોઈ જરૂર નથી. પુરવઠો સાતત્યપૂર્ણ રીતે જળવાઈ રહેશે. પીએમ મોદીની અપીલ એ ભવિષ્યની સાવચેતી અને રાષ્ટ્ર પ્રત્યેની જવાબદારીનો ભાગ છે, અછતનો સંકેત નથી. નાગરિકોએ ઇંધણનો બગાડ અટકાવીને દેશના અર્થતંત્રને મજબૂત બનાવવામાં સહયોગ આપવો જોઈએ.
ભારત પાસે અત્યારે પૂરતું ઇંધણ અને નાણાકીય બેકઅપ છે. વૈશ્વિક સંઘર્ષો લાંબા ચાલે તો પણ ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા જોખમાય તેમ નથી. સરકારની આ સ્પષ્ટતા બાદ બજારમાં ફેલાયેલી અફવાઓ પર વિરામ આવવાની આશા છે.
