સોના-ચાંદીના ભાવમાં ભયાનક ભડકો: સોનાએ તોડ્યા તમામ રેકોર્ડ, એક જ સપ્તાહમાં ₹૨,૧૩૦ નો તોતિંગ ઉછાળો; ચાંદી ₹૨.૮૫ લાખને પાર
વૈશ્વિક બજારમાં ચાલી રહેલી ભૌગોલિક-રાજકીય હલચલ અને આર્થિક અનિશ્ચિતતાની સીધી અસર ભારતીય ઝવેરી બજાર પર જોવા મળી રહી છે. દેશમાં સુરક્ષિત રોકાણ માટેના સૌથી લોકપ્રિય વિકલ્પ ગણાતા સોનાના ભાવમાં સાપ્તાહિક ધોરણે અવિરત વધારો ચાલુ છે, જેણે અત્યાર સુધીના તમામ રેકોર્ડ ધ્વસ્ત કરી નાખ્યા છે. છેલ્લા માત્ર એક જ સપ્તાહના ગાળામાં ૨૪ કેરેટ સોનાના ભાવમાં પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ₹૨,૧૩૦ નો જંગી ઉછાળો આવ્યો છે, જ્યારે દાગીના બનાવવા માટે વપરાતા ૨૨ કેરેટ સોનાના ભાવમાં પણ ₹૧,૯૫૦ નો મોટો વધારો ઝીંકાયો છે. આ આક્રમક તેજીના કારણે સામાન્ય ગ્રાહકો અને ખાસ કરીને લગ્નપ્રસંગો માટે ખરીદી કરનારા પરિવારોનું બજેટ સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ ગયું છે.
મહાનગરો અને ગુજરાતના મુખ્ય શહેરોમાં આજનો ભાવ (૨૪ મે)
આજે ૨૪ મે ના રોજ દેશના બજારો ખુલતાની સાથે જ કિંમતો નવી ઊંચાઈએ પહોંચી ગઈ છે. રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ ₹૧,૫૯,૨૧૦ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામના સ્તરે ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે, જ્યારે ૨૨ કેરેટ સોનાનો ભાવ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ₹૧,૪ canvas,૯૫૦ નોંધાયો છે.
આ તરફ આર્થિક પાટનગર મુંબઈ, ચેન્નાઈ અને કોલકાતામાં ૨૨ કેરેટ સોનાનો ભાવ ₹૧,૪૫,૮૦૦ અને ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ ₹૧,૫૯,૦૬૦ પર પહોંચ્યો છે. જો ગુજરાતની વાત કરીએ તો, અમદાવાદ, સુરત, રાજકોટ અને વડોદરા જેવા પ્રમુખ શહેરોના બજારોમાં ૨૨ કેરેટ સોનાનો ભાવ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ₹૧,૪૫,૮૫૦ અને ૨૪ કેરેટ સોનાનો સ્થિર ભાવ ₹૧,૫૯,૧૧૦ ની સપાટીએ પહોંચી ચૂક્યો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે નજર કરીએ તો વૈશ્વિક બજારમાં કોમોડિટી એક્સચેન્જ પર હાજર સોનાનો ભાવ રેકોર્ડબ્રેક $૪,૫૨૨.૩૨ પ્રતિ ઔંસ (Ounce) પર કારોબાર કરી રહ્યો છે.
સોના અને ચાંદીના વર્તમાન દરોનું તુલનાત્મક વિશ્લેષણ
| કિંમતી ધાતુ (Precious Metals) | સાપ્તાહિક વધારો (Weekly Hike) | સ્થાનિક બજારનો વર્તમાન ભાવ (૨૪ મે) | આંતરરાષ્ટ્રીય દર (Global Price) |
| ૨૪ કેરેટ સોનું (પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ) | ₹ ૨,૧૩૦ નો ઉછાળો | ₹ ૧,૫૯,૧૧૦ થી ₹ ૧,૫૯,૨૧૦ | $ ૪,૫૨૨.૩૨ / ઔંસ |
| ૨૨ કેરેટ સોનું (પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ) | ₹ ૧,૯ shoe૦ નો ઉછાળો | ₹ ૧,૪૫,૮૫૦ થી ₹ ૧,૪૫,૯૫૦ | – – – |
| શુદ્ધ ચાંદી (પ્રતિ ૧ કિલોગ્રામ) | ₹ ૫,૦૦૦ નો ભડકો | ₹ ૨,૮૫,૦૦૦ | $ ૭૮.૨૧ / ઔંસ |
ચાંદીની આયાતમાં ૧૫૭% નો વિસ્ફોટક ઉછાળો
માત્ર સોનું જ નહીં, પરંતુ ઔદ્યોગિક વપરાશ અને રોકાણ માટે દેશની બીજી સૌથી કિંમતી ધાતુ ગણાતી ચાંદીના ભાવે પણ આ અઠવાડિયે તમામ સીમાઓ પાર કરી લીધી છે. ચાંદી એક જ સપ્તાહમાં ₹૫,૦૦૦ મોંઘી થઈ છે. આજે ૨૪ મે ની સવારે દેશમાં એક કિલોગ્રામ શુદ્ધ ચાંદીનો ભાવ ₹૨,૮૫,૦૦૦ ના ઓલ-ટાઇમ હાઈ સ્તરે પહોંચી ગયો છે. વૈશ્વિક બજારમાં હાજર ચાંદી $૭૮.૨૧ પ્રતિ ઔંસ પર ટ્રેડ થઈ રહી છે.
વાણિજ્ય મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલા સત્તાવાર આંકડાઓ અનુસાર, કિંમતો આટલી ઊંચી હોવા છતાં દેશમાં ચાંદીની ક્રેઝ ઓછો થયો નથી. એપ્રિલ મહિનામાં ચાંદીની આયાત ૧૫૭.૬૩ ટકા વધીને ૪૧૧ મિલિયન ડોલર થઈ ગઈ છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ ના એકંદર અહેવાલ મુજબ, ચાંદીની કુલ આયાત આશરે ૧૫૦ ટકાના ઉછાળા સાથે ૧૨ અબજ ડોલર (અંદાજે ₹૧ લાખ કરોડ) પર પહોંચી છે, જે વોલ્યુમની દ્રષ્ટિએ ૪૨ ટકાના વધારા સાથે ૭,૩૩૪.૯૬ ટન નોંધાઈ છે.
આયાત ડ્યુટીમાં વધારો તેજીનું મુખ્ય કારણ: નિષ્ણાતોનો મત
બજારના મોનિટરિંગ નિષ્ણાતો અને ‘જેમ એન્ડ જ્વેલરી એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ’ (GJEPC) ના મતે, સરકાર દ્વારા સોના-ચાંદી પર આયાત ડ્યુટી (Import Duty) માં તાજેતરમાં કરવામાં આવેલો વધારો સ્થાનિક બજારમાં આ ભયાનક તેજી માટે સૌથી વધુ જવાબદાર છે. આ વધારાના કારણે તહેવારો અને લગ્નોની ભૌતિક માંગ પર કામચલાઉ બ્રેક વાગી શકે છે.
મોટા જ્વેલરી રિટેલર્સનું કહેવું છે કે આયાત ડ્યુટી વધારવાથી સોનાની આયાતમાં કોઈ મોટો ઘટાડો થતો નથી, તેના બદલે તે બજારમાં કિંમતોને કાયમ માટે વધારી દે છે, જેનો બોજો અંતે સામાન્ય મધ્યમવર્ગીય ગ્રાહકના માથે જ આવે છે. એસોસિએશનના મતે, આયાત ડ્યુટી વધારવાને બદલે સરકારે આયાતના જથ્થા (Volume) ને નિયંત્રિત કરવા માટે કોઈ વધુ મજબૂત અને વ્યવહારિક પારદર્શક નીતિ અપનાવવી જોઈએ.
સોના અને ચાંદીના આ આકાશી ભાવો દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક સ્તરે રોકાણકારો અત્યારે શેરબજાર કે રિયલ એસ્ટેટ કરતાં બુલિયન માર્કેટને વધુ સુરક્ષિત માની રહ્યા છે. જો આંતરરાષ્ટ્રીય તણાવ હજુ વધુ લંબાયો, તો આગામી દિવસોમાં સોનું ₹૧.૬૫ લાખની નવી સપાટી પણ વટાવી જાય તો નવાઈ નહીં. ગ્રાહકોએ અત્યારે બજારની અસ્થિરતાને જોતા ખૂબ જ સમજી-વિચારીને ટુકડે-ટુકડે રોકાણ કરવું હિતાવહ છે.
