સાયબર ક્રાઈમથી બચવું છે? WhatsAppના આ ખાસ ફીચર્સ વિશે જાણો જે તમને સુરક્ષિત રાખશે
આજના યુગમાં જ્યારે આપણે આપણા જીવનનો એક મોટો હિસ્સો સ્માર્ટફોનની સ્ક્રીન પર વિતાવીએ છીએ, ત્યારે ‘ડિજિટલ સુરક્ષા’ માત્ર એક શબ્દ નથી પરંતુ જરૂરિયાત બની ગઈ છે. ભારતમાં કરોડો લોકો સંદેશાવ્યવહાર માટે WhatsAppનો ઉપયોગ કરે છે. પરંતુ આ લોકપ્રિયતાને કારણે સાયબર અપરાધીઓ પણ આ પ્લેટફોર્મને તેમના સ્કેમ (કૌભાંડ)નો જરિયો બનાવવાનો પ્રયાસ કરતા રહે છે. KYC સ્કેમ, ડિજિટલ અરેસ્ટ કે અજાણી લિંક્સ દ્વારા એકાઉન્ટ હેક કરવું—સાયબર અપરાધીઓ અવનવી યુક્તિઓ અજમાવી રહ્યા છે.
સારા સમાચાર એ છે કે WhatsAppએ તેના વપરાશકર્તાઓને આ અપરાધીઓથી સુરક્ષિત રાખવા માટે ઘણા એવા ‘સેફ્ટી ફીચર્સ’ રજૂ કર્યા છે, જેના વિશે ઘણા લોકો હજુ પણ જાણતા નથી. ચાલો, આજે આ ફીચર્સને વિગતવાર સમજીએ અને જાણીએ કે તે તમારી સુરક્ષામાં કેવી રીતે મદદરૂપ છે.
1. ‘સાયલન્સ અનનોન કોલર્સ’ (Silence Unknown Callers)
શું તમને પણ અવારનવાર એવા નંબર પરથી કોલ આવે છે જેમને તમે ઓળખતા નથી? ઘણીવાર આ સ્પામ કોલ્સ પરેશાન કરનારા હોય છે. WhatsAppનું ‘સાયલન્સ અનનોન કોલર્સ’ ફીચર આ સમસ્યાનો ઉકેલ છે. જ્યારે તમે તેને ઓન કરો છો, ત્યારે અજાણ્યા નંબર પરથી આવતા તમામ કોલ્સ આપમેળે સાયલન્ટ થઈ જાય છે. તમને ફોન વાગવાની ખલેલ પહોંચશે નહીં, પરંતુ આ કોલ્સ તમારી ‘કોલ ટેબ’માં દેખાશે, જેથી તમે પછીથી જોઈ શકો કે કોણે કોલ કર્યો હતો. આ માનસિક શાંતિ માટે એક શાનદાર ફીચર છે.
2. કોન્ટેક્સ્ટ કાર્ડ્સ (Context Cards)
ક્યારેક કોઈ અજાણી વ્યક્તિ તમને મેસેજ કરે છે અને તમે મૂંઝવણમાં મુકાઈ જાઓ છો કે તેને જવાબ આપવો કે નહીં. આવા સમયે ‘કોન્ટેક્સ્ટ કાર્ડ્સ’ તમને મદદ કરે છે. આ ફીચર મેસેજની સાથે જ તમને વધારાની માહિતી આપે છે, જેમ કે શું તે નંબર તમારી કોન્ટેક્ટ લિસ્ટમાં છે, અથવા તમે બંને કોઈ કોમન ગ્રુપનો હિસ્સો છો? આ માહિતી તમને એ નક્કી કરવામાં મદદ કરે છે કે સામેવાળી વ્યક્તિ વિશ્વાસપાત્ર છે કે કોઈ અજાણ્યો સ્કેમર.
3. સ્ક્રીનશેરિંગ વોર્નિંગ (Screenshare Warning)
વીડિયો કોલ દરમિયાન સ્ક્રીન શેર કરવી એ ખૂબ જ ઉપયોગી ફીચર છે, પરંતુ સાયબર અપરાધીઓ તેનો ફાયદો ઉઠાવીને તમારો સંવેદનશીલ ડેટા (જેમ કે બેંક OTP અથવા અંગત ફોટા) ચોરી શકે છે. તેને ધ્યાનમાં રાખીને WhatsAppએ સુરક્ષાનું એક વધારાનું સ્તર ઉમેર્યું છે. હવે, જ્યારે પણ તમે કોઈ અજાણી વ્યક્તિ સાથે તમારી સ્ક્રીન શેર કરવાનો પ્રયાસ કરશો, તો WhatsApp તમને એક વોર્નિંગ એલર્ટ મોકલશે. તે તમને સાવચેત કરે છે કે કોઈ અજાણી વ્યક્તિ સાથે તમારી સ્ક્રીન શેર કરવી જોખમી હોઈ શકે છે.
4. ડિવાઈસ લિંકિંગ એલર્ટ (Device Linking Alerts)
ઘણીવાર છેતરપિંડી કરનારા લોકો તમને વાતોમાં ઉલઝાવીને તમારા WhatsApp એકાઉન્ટને બીજા ડિવાઈસ સાથે લિંક કરવા માટે પ્રેરે છે. એકવાર લિંક થઈ ગયા પછી, તેઓ તમારા મેસેજ અને અંગત ડેટા સુધી પહોંચ મેળવી લે છે. આનાથી બચવા માટે WhatsApp હવે કોઈપણ શંકાસ્પદ લિંકિંગ રિક્વેસ્ટ આવવા પર તરત જ વોર્નિંગ એલર્ટ આપે છે. જો તમને ક્યારેય આવું કોઈ એલર્ટ મળે, તો તરત સમજી જવું કે કોઈ તમારા એકાઉન્ટને હડપવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
5. ટુ-સ્ટેપ વેરિફિકેશન (Two-Step Verification)
આને ઓનલાઈન સુરક્ષાની ‘મજબૂત દીવાલ’ કહેવી ખોટું નથી. જ્યારે તમે ટુ-સ્ટેપ વેરિફિકેશન એનેબલ કરો છો, ત્યારે તમારા એકાઉન્ટને એક્સેસ કરવા માટે તમારે ફક્ત ફોન નંબર જ નહીં, પરંતુ એક વધારાના પિનની પણ જરૂર પડે છે. જો ક્યારેય કોઈ તમારું સિમ કાર્ડ ક્લોન પણ કરી લે, તો પણ તે પિન વગર તે તમારા એકાઉન્ટને ખોલી શકશે નહીં. આ ફીચર તમારા એકાઉન્ટને ‘હેક પ્રૂફ’ બનાવવામાં સૌથી મોટી ભૂમિકા ભજવે છે.
તમારી સુરક્ષા માટે અમારી સલાહ
માત્ર ફીચર્સ હોવા પૂરતા નથી, આપણે પોતે પણ જાગૃત રહેવું પડશે:
-
ક્યારેય પણ કોઈ અજાણી વ્યક્તિ સાથે તમારા OTP અથવા પિન શેર ન કરો.
-
શંકાસ્પદ લિંક્સ પર ક્લિક ન કરો, ભલે તે કોઈ પરિચિતના નામે જ કેમ ન આવી હોય (શક્ય છે કે તેમનું એકાઉન્ટ હેક થઈ ગયું હોય).
-
તમારી પ્રાઈવસી સેટિંગ્સની સમયાંતરે તપાસ કરતા રહો.
ટેકનોલોજી જેટલી અનુકૂળ છે, તેટલી જ જવાબદારી પણ માંગે છે. WhatsAppના આ ફીચર્સ તમારી સુરક્ષા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા છે, પરંતુ તેનો લાભ ત્યારે જ મળશે જ્યારે તમે તેને જાતે એનેબલ કરશો. આજે જ તમારી સેટિંગ્સમાં જાઓ અને આ ફીચર્સને ચેક કરો. યાદ રાખો, તમારી સાવચેતી જ તમારી સૌથી મોટી ડિજિટલ સુરક્ષા છે.
