શું તમારું ITR રિફંડ પણ ફસાયું છે? તરત જ પોર્ટલ પર ચેક કરો આ ૫ વિગતો, નહીંતર થઈ જશે મોટું નુકસાન!
જો તમે આકારણી વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ (Assessment Year 2026-27) માટે તમારું ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરી દીધું છે અને હવે બેંક ખાતામાં રિફંડ જમા થવાની રાહ જોઈ રહ્યા છો, તો થોડી સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે. કેટલીક નાની-નાની ભૂલો અથવા બાકી રહી ગયેલી પ્રક્રિયા તમારા રિફંડમાં વિલંબનું કારણ બની શકે છે. આવકવેરા વિભાગ રિફંડ ત્યારે જ જારી કરે છે જ્યારે તમારું રિટર્ન સંપૂર્ણપણે પ્રોસેસ, વેરિફાય અને ક્લિયર થઈ જાય. જો રિટર્નમાં કોઈ ભૂલ હોય, માહિતી અધૂરી હોય કે જરૂરી વેરિફિકેશન પૂરું ન થયું હોય, તો રિફંડ મળવામાં સામાન્ય કરતાં વધુ સમય લાગી શકે છે.
જે ૫ મુખ્ય કારણોથી અટકી શકે છે તમારું ITR રિફંડ
૧. બેંક ખાતાની ખોટી વિગતો કે પ્રી-વેલિડેશન ન થવું જો તમે રિટર્ન ભરતી વખતે ખોટો બેંક એકાઉન્ટ નંબર, ભૂલભરેલો IFSC કોડ અથવા બંધ થઈ ગયેલું બેંક ખાતું આપ્યું હશે, તો રિફંડ જમા થશે નહીં. આ ઉપરાંત, આવકવેરા પોર્ટલ પર તમારું બેંક ખાતું પ્રી-વેલિડેટ (Pre-validated) હોવું અત્યંત જરૂરી છે. જો ખાતું પ્રી-વેલિડેટ નહીં હોય, તો સિસ્ટમ રિફંડ ટ્રાન્સફર કરી શકશે નહીં.
૨. ITR નું ઈ-વેરિફિકેશન (e-Verification) પૂરું ન કરવું માત્ર ITR ફાઇલ કરી દેવાથી પ્રક્રિયા પૂરી થતી નથી. રિટર્ન સબમિટ કર્યા પછી તેને ઈ-વેરિફાય કરવું અનિવાર્ય છે. જ્યાં સુધી ઈ-વેરિફિકેશન પૂર્ણ ન થાય, ત્યાં સુધી આવકવેરા વિભાગ રિટર્નને પ્રોસેસ કરવાનું શરૂ કરતો નથી, જેના કારણે રિફંડની પ્રક્રિયા અટકી પડે છે.
૩. PAN કાર્ડ સંબંધિત ત્રુટિઓ જો તમારો PAN નંબર ઇનએક્ટિવ (Inoperative) થઈ ગયો હોય, અથવા તમારા PAN અને આધાર કાર્ડની માહિતી (જેમ કે નામ, જન્મતારીખ) માં વિસંગતતા હોય, તો રિફંડ અટકી શકે છે. PAN કાર્ડ સાથે જોડાયેલી કોઈ પણ ટેકનિકલ કે પ્રોફાઈલ સબંધી ભૂલ રિફંડમાં વિલંબ કરી શકે છે.
૪. ટેક્સ વિગતોમાં તફાવત (Data Mismatch) જો તમે ITR માં દર્શાવેલી આવક અને કપાત (Deductions) ની વિગતો તમારા Form 26AS, Annual Information Statement (AIS) અથવા Taxpayer Information Summary (TIS) સાથે મેચ નહીં થાય, તો આવકવેરા વિભાગ તમારા કેસને વધારાની તપાસ માટે મોકલી શકે છે. આ ડેટા મિસમેચના કારણે રિફંડ મળવામાં સમય લાગે છે.
૫. આઈટીઆર ભરવામાં ભૂલો કે ખોટા ક્લેમ રિટર્ન ભરતી વખતે ટેક્સ કપાતનો ખોટો ક્લેમ કરવો, આવકની અધૂરી માહિતી આપવી અથવા કમાણીના તમામ સ્ત્રોતો ન દર્શાવવા જેવી ભૂલોને કારણે આવકવેરા વિભાગ તમારા રિટર્ન પર ફ્લેગ લગાવી શકે છે, જેનાથી રિફંડની પ્રક્રિયા વિલંબિત થાય છે.
જો રિફંડ ન આવ્યું હોય તો સૌથી પહેલાં આટલું કરો
જો તમારું રિફંડ હજી સુધી જમા નથી થયું, તો ગભરાવાને બદલે ઇન્કમ ટેક્સ ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ પર જઈને તમારા રિટર્નનું સ્ટેટસ તપાસો. તે સાથે જ નીચે મુજબની બાબતોની ખાતરી કરી લો:
-
તમારું બેંક ખાતું પોર્ટલ પર ‘Pre-validated’ સ્ટેટસ ધરાવે છે.
-
ITR સબમિટ કર્યા બાદ તેનું ઈ-વેરિફિકેશન સફળતાપૂર્વક પૂરું થઈ ગયું છે.
-
આધાર અને PAN કાર્ડ લિંક છે અને બંનેમાં વિગતો સમાન છે.
-
Form 26AS અને AIS માં આપેલી આવકની વિગતો તમારા ફાઈલ કરેલા ITR સાથે પૂરેપૂરી મેચ થાય છે.
આ રીતે સરળતાથી ચેક કરો ITR રિફંડનું સ્ટેટસ
તમારા રિફંડની વર્તમાન સ્થિતિ જાણવા માટે આ સરળ સ્ટેપ્સ અનુસરો:
૧. ઇન્કમ ટેક્સ વિભાગના અધિકૃત ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ પર લોગિન કરો.
૨. ‘e-File’ મેનૂમાં જઈને ‘View Filed Returns’ (દાખિલ કરેલા રિટર્ન) વિભાગ પર જાઓ.
૩. AY 2026-27 માટે ફાઈલ કરેલા ITR ની સામે આપેલું સ્ટેટસ જુઓ.
૪. ત્યાં તમને તમારું રિટર્ન પ્રોસેસ થયું છે કે નહીં અને રિફંડ ઈશ્યૂ થયું છે કે કેમ તેની સંપૂર્ણ વિગત જોવા મળશે.
વિલંબનો અર્થ એવો નથી કે કોઈ મોટી સમસ્યા છે
આવકવેરા વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, રિફંડ આવવામાં વિલંબ થાય તેનો અર્થ હંમેશાં એવો નથી હોતો કે તમારા રિટર્નમાં કોઈ ગંભીર ભૂલ જ છે. ઘણીવાર ચોમાસા કે આઈટીઆર ફાઈલિંગની પીક સીઝન દરમિયાન રિટર્નની સંખ્યા ખૂબ વધારે હોવાથી, સિસ્ટમ પ્રોસેસિંગમાં વાર લાગે છે. આ સિવાય કેટલીકવાર રેન્ડમ સ્ક્રીનિંગ કે વધારાની ચકાસણીને કારણે પણ સમય લાગી શકે છે.
