આપણી કઈ આદતો આપણને બનાવે છે અસફળ? જાણો ભગવદ્ ગીતાનો મોટો સંદેશ
શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતાને હિન્દુ ધર્મનો સૌથી પવિત્ર અને મહાન ગ્રંથ માનવામાં આવે છે. કુરુક્ષેત્રના મેદાનમાં ભગવાન શ્રી કૃષ્ણ દ્વારા અર્જુનને આપવામાં આવેલા ઉપદેશો માત્ર તે સમયના કાળ માટે જ નહીં, પરંતુ આજના આધુનિક યુગમાં પણ એટલા જ સચોટ અને પ્રાસંગિક છે. ગીતાનો પ્રત્યેક શ્લોક મનુષ્યને જીવન જીવવાની સાચી કળા શીખવે છે. તેમાં સફળતા, અસફળતા, કર્મ, ધર્મ અને મનુષ્યના સ્વભાવનું ખૂબ જ સુંદર અને ઊંડાણપૂર્વક વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે.
ગીતામાં સ્પષ્ટપણે જણાવવામાં આવ્યું છે કે માનવીની સફળતા કે અસફળતા કોઈપણ બાહ્ય શક્તિ પર નહીં, પરંતુ તેના પોતાના સ્વભાવ અને આદતો પર નિર્ભર કરે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ સમયસર પોતાના અંદરની ખામીઓને દૂર નથી કરતી, તો તે લાખ કોશિશ કરવા છતાં પોતાના જીવનના કોઈપણ ક્ષેત્રમાં સફળતા મેળવી શકતી નથી. ચાલો આજે વિસ્તારથી જાણીએ કે ભગવદ્ ગીતા અનુસાર કયા સ્વભાવવાળા લોકો જીવનમાં હંમેશા અસફળ રહી જાય છે અને તેનાથી આપણને શું શીખ મળે છે.
૧. ડરપોક અને માનસિક રીતે નબળો મનુષ્ય
ભગવાન શ્રી કૃષ્ણ ગીતા ઉપદેશમાં જણાવે છે કે જે મનુષ્ય સ્વભાવથી ખૂબ જ ડરપોક અને માનસિક રીતે નબળા હોય છે, તેઓ જીવનમાં ક્યારેય મોટી સફળતા પ્રાપ્ત કરી શકતા નથી. આવા લોકો પડકારોનો સામનો કરવાથી ઘબરાય છે અને થોડી મુશ્કેલી આવતા જ મેદાન છોડીને ભાગી જાય છે.
આ સ્વભાવના લોકો પોતાની દરેક અસફળતાનો ઠીકરો પોતાના નસીબ પર ફોડી દે છે. તેઓ માની લે છે કે તેમની કિસ્મતમાં જ સુખ નથી, તેથી તેઓ મહેનત કરવાનું છોડી દે છે. જ્યારે સત્ય તો એ છે કે જે વ્યક્તિ પોતાના ડર પર કાબૂ નથી મેળવી શકતી, તે પોતાના જીવનમાં ક્યારેય પોતાના સપના સાકાર નથી કરી શકતી.
૨. અત્યંત ક્રોધિત સ્વભાવવાળા લોકો
ક્રોધને મનુષ્યનો સૌથી મોટો શત્રુ માનવામાં આવે છે. શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા અનુસાર, જે વ્યક્તિ વાત-વાતમાં ગુસ્સો કરે છે અને પોતાના ગુસ્સા પર કાબૂ નથી રાખી શકતો, તે જીવનમાં ક્યારેય પોતાના લક્ષ્યોને હાસિલ કરી શકતો નથી.
ગુસ્સાની સ્થિતિમાં માણસની વિચારવાની અને સમજવાની શક્તિ નાશ પામે છે. ગુસ્સાના આવેશમાં વ્યક્તિ હંમેશા ખોટા અને ઉતાવળા નિર્ણયો લઈ બેસે છે, જેના કારણે તેનું તૈયાર કરેલું કામ પણ અવારનવાર બગડી જાય છે. આ પ્રકારનો માણસ સમાજમાં પોતાના સંબંધો અને માન-સન્માન બંને ગુમાવી દે છે, જેનાથી તેને અંતે માત્ર અસફળતા અને એકલતા જ મળે છે.
૩. પોતાના મન પર કાબૂ ન રાખી શકનારા લોકો
મનની પ્રકૃતિ ખૂબ જ ચંચળ હોય છે, તે ક્યારેય એક જગ્યાએ સ્થિર થઈને બેસતું નથી. પરંતુ જે મનુષ્ય પોતાના મનનો ગુલામ બની જાય છે અને તેના પર નિયંત્રણ નથી રાખી શકતો, તેનું પતન નિશ્ચિત છે.
ગીતા ઉપદેશમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે જે વ્યક્તિ પોતાના મનને વશમાં નથી કરી શકતો, તે પોતાના જીવનના અસાલી લક્ષ્યથી ભટકી જાય છે. ક્યારેક આ કામ તો ક્યારેક તે કામ કરવાની જીદ માનવીને ભટકાવી દે છે. જ્યાં સુધી તમે તમારા ચંચળ મનને શાંત કરીને એક જગ્યાએ ફોકસ કરવાનું નહીં શીખો, ત્યાં સુધી તમને કોઈપણ કાર્યમાં સફળતા મળી શકે નહીં.
૪. કર્મના બદલે બીજા પર ભરોસો રાખનારા લોકો
સંસારમાં કેટલાક એવા લોકો પણ હોય છે જે જાતે મહેનત કરવાના બદલે હંમેશા બીજાના સહારે બેસી રહે છે અથવા દરેક વાત માટે બીજા પર અંધ વિશ્વાસ કરે છે. ગીતામાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે જે મનુષ્ય પોતાના કર્મ પર ભરોસો કરવાના બદલે બીજાની કહેલી વાતો પર આંખ બંધ કરીને ચાલે છે, તે હંમેશા માર ખાય છે.
બીજાના રસ્તા પર ચાલવાથી ક્યારેય સાચી ખુશી મળતી નથી અને ન તો પોતાનું મુકામ હાંસલ થાય છે. ભગવાન કૃષ્ણે હંમેશા ‘કર્મ પ્રધાન’ રહેવાનો સંદેશ આપ્યો છે. તેથી પોતાના નસીબ અને સફળતા માટે બીજા પર નિર્ભર રહેનારા લોકો હંમેશા પાછળ રહી જાય છે.
૫. હંમેશા અશાંત અને દ્વિધામાં રહેતું મન
અવારનવાર આપણી આસપાસ એવા લોકો મળી જાય છે જેનું મન કોઈને કોઈ વાતને લઈને હંમેશા અશાંત, ચિંતિત અને મૂંઝવણમાં રહે છે. શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા અનુસાર, જે મનુષ્યનું મન ક્યારેય શાંત નથી રહેતું, તે જીવનમાં ક્યારેય કોઈ સાચો અને સચોટ નિર્ણય લઈ શકતો નથી.
અશાંત મન વ્યક્તિની નિર્ણય લેવાની ક્ષમતાને સંપૂર્ણપણે નષ્ટ કરી દે છે. જ્યાં સુધી મનમાં શાંતિ અને સ્થિરતા નહીં હોય, ત્યાં સુધી તમે તમારી બુદ્ધિનો સાચો ઉપયોગ નહીં કરી શકો અને દરેક પગલે અસફળતા તમારો સામનો કરશે.
ગીતાનો સાર એ જ શીખવે છે કે જો તમારે તમારા જીવનમાં સફળ થવું હોય, તો સૌથી પહેલા તમારા અંદરની આ બુરાઈઓ અને નબળાઈઓને ઓળખીને તેને બહાર કાઢવી પડશે. તમારા ડરને હિમ્મતમા બદલો, ગુસ્સા પર લગામ લગાવો, તમારા મનને સાધો અને બીજા પર નિર્ભર રહેવાના બદલે તમારા કર્મો પર પૂરો ભરોસો રાખો. ચોક્કસપણે સફળતા તમારા પગ ચૂમશે.
