Gujju Media
  • હોમ
  • ગુજરાત
  • ભારત
  • વિશ્વ
  • બિઝનેસ
  • ટેકનોલોજી
    • ઓટોમોબાઇલ
    • ગેજેટ
  • એન્ટરટેઈન્મેન્ટ
    • ઢોલીવુડ
    • બોલીવુડ
    • હોલીવૂડ
  • લાઈફ સ્ટાઈલ
    • ફૂડ
    • હેલ્થ
  • સ્પોર્ટ્સ
  • અજબ ગજબ
  • જાણવા જેવું
  • ધર્મદર્શન
Reading: સ્મશાનમાંથી બહાર નીકળતી વખતે કેમ પાછળ વળીને ન જોવું જોઈએ? જાણો તેની પાછળના ધાર્મિક અને આધ્યાત્મિક કારણો
follow-us-on-google-news-banner-1
Gujju MediaGujju Media
  • હોમ
  • ગુજરાત
  • ભારત
  • વિશ્વ
  • બિઝનેસ
  • ટેકનોલોજી
  • એન્ટરટેઈન્મેન્ટ
  • લાઈફ સ્ટાઈલ
  • સ્પોર્ટ્સ
  • અજબ ગજબ
  • જાણવા જેવું
  • ધર્મદર્શન
Search
Follow US
©️ 2024 GiniJony. All Rights Reserved. Developed By BLACK HOLE STUDIO
- Advertisement -
Gujju Media > ધર્મદર્શન > સ્મશાનમાંથી બહાર નીકળતી વખતે કેમ પાછળ વળીને ન જોવું જોઈએ? જાણો તેની પાછળના ધાર્મિક અને આધ્યાત્મિક કારણો
ધર્મદર્શન

સ્મશાનમાંથી બહાર નીકળતી વખતે કેમ પાછળ વળીને ન જોવું જોઈએ? જાણો તેની પાછળના ધાર્મિક અને આધ્યાત્મિક કારણો

Gujju Media
Last updated: December 30, 2025 3:06 am
By Gujju Media
5 Min Read
Share
Copy of Satya web temp 2025 12 29T144650.015.jpg.webp
SHARE

આત્માને મોહમુક્ત કરવા માટે કેમ જરૂરી છે આ પરંપરા? જાણો અંતિમ સંસ્કારના આ વિધિનું મહત્વ

Contents
  • આત્માનું અસ્તિત્વ અને ગીતાનો સાર
  • પાછળ વળીને ન જોવા પાછળના ધાર્મિક કારણો
  • 13 દિવસનો મહત્વનો સમય
  • મનોવૈજ્ઞાનિક અને આધ્યાત્મિક મહત્વ
  • નિષ્કર્ષ: સન્માનપૂર્વક વિદાય

હિંદુ ધર્મમાં માનવ જીવનને સંસ્કારોની એક શ્રેણી માનવામાં આવે છે. જન્મથી લઈને મૃત્યુ સુધી કુલ 16 સંસ્કારોનું વર્ણન મળે છે, જેમાં ‘અંતિમ સંસ્કાર’ અથવા ‘દાહ સંસ્કાર’ સોળમો અને છેલ્લો સંસ્કાર છે. તેને ‘અંત્યેષ્ટિ’ પણ કહેવામાં આવે છે. માન્યતાઓ અનુસાર, મૃત્યુ એ માત્ર શરીરનો અંત છે, આત્માનો નહીં. દાહ સંસ્કાર એ પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા આત્માનો તેના નશ્વર શરીર અને આ ભૌતિક સંસાર સાથેનો મોહ ભંગ કરવામાં આવે છે. આ સંસ્કાર દરમિયાન ઘણી પરંપરાઓ નિભાવવામાં આવે છે, જેમાંનો એક સૌથી મહત્વપૂર્ણ નિયમ છે— દાહ સંસ્કાર પછી સ્મશાનથી પાછા ફરતી વખતે પાછળ વળીને ન જોવું. ચાલો વિગતવાર જાણીએ કે આ પરંપરા પાછળની ધાર્મિક માન્યતાઓ અને મનોવૈજ્ઞાનિક કારણો શું છે.

આત્માનું અસ્તિત્વ અને ગીતાનો સાર

શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતામાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણએ કહ્યું છે કે આત્મા અમર છે.

- Advertisement -

નૈનં છિન્દન્તિ શસ્ત્રાણિ નૈનં દહતિ પાવકઃ ।
ન ચૈનં ક્લેદયન્ત્યાપો ન શોષયતિ મારુતઃ ॥

અર્થાત્, આત્માને શસ્ત્રો કાપી શકતા નથી, અગ્નિ બાળી શકતો નથી, જળ ભીંજવી શકતું નથી અને વાયુ તેને સુકવી શકતો નથી. જ્યારે વ્યક્તિનું મૃત્યુ થાય છે, ત્યારે શરીર નિર્જીવ થઈ જાય છે, પરંતુ આત્મા ત્યાં જ હાજર રહે છે. તે પોતાના અંતિમ સંસ્કારની દરેક ક્રિયા અને પોતાના સ્વજનોના વિલાપને જોઈ રહ્યો હોય છે. દાહ સંસ્કારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આત્માને એવો ભાસ કરાવવાનો છે કે હવે તેનું આ શરીરમાં કોઈ સ્થાન રહ્યું નથી.

- Advertisement -

પાછળ વળીને ન જોવા પાછળના ધાર્મિક કારણો

ગરુડ પુરાણ અને અન્ય શાસ્ત્રો અનુસાર, મૃત્યુ પછી પણ આત્માનો પોતાના પરિવાર અને સગા-સંબંધીઓ પ્રત્યે ઊંડો લગાવ (મોહ) કાયમ રહે છે. આ મોહને કારણે જ આત્મા શરીર છોડ્યા પછી પણ પોતાના ઘર અને સ્વજનોની આસપાસ ભટકતો રહે છે.

  1. મોહના બંધનને તોડવું: શબને મુખાગ્નિ આપવાનો અર્થ છે આત્માને શરીરના બંધનમાંથી મુક્ત કરવો. જ્યારે સ્વજનો દાહ સંસ્કાર પછી સ્મશાનની બહાર નીકળે છે અને પાછળ વળીને જોતા નથી, ત્યારે તે એક સંકેત હોય છે કે હવે મૃતક સાથેના તેમના તમામ સાંસારિક સંબંધો સમાપ્ત થઈ ગયા છે.

  2. આત્માને વિદાય થવાનો સંકેત: જો સ્વજનો વારંવાર પાછળ વળીને જુએ છે, તો આત્માને એવો ભાસ થાય છે કે તેનો પરિવાર હજુ પણ તેની સાથે જોડાયેલો છે અને તેને યાદ કરી રહ્યો છે. આનાથી આત્માને સાંસારિક મોહ ત્યાગવામાં અને પોતાની આગળની યાત્રા પર જવામાં મુશ્કેલી પડે છે. પાછળ વળીને ન જોવું એ એ વાતનું પ્રતીક છે કે પરિવારે તેને અંતિમ વિદાય આપી દીધી છે અને હવે તેણે આ દુનિયાની આશા છોડી દેવી જોઈએ.

13 દિવસનો મહત્વનો સમય

હિંદુ માન્યતાઓ અનુસાર, મૃત્યુ પછીના આગામી 13 દિવસ સુધી આત્મા પોતાના સ્વજનોની વચ્ચે જ રહે છે. આ દરમિયાન કરવામાં આવતા કર્મકાંડો (જેમ કે પિંડદાન, ગરુડ પુરાણનું પઠન અને તેરમુ) નો ઉદ્દેશ્ય આત્માને શાંતિ પ્રદાન કરવાનો અને તેને પિતૃલોક કે આગામી જન્મની યાત્રા માટે તૈયાર કરવાનો હોય છે. જો દાહ સંસ્કારના તરત પછી સ્વજનો ભાવુક થઈને પાછળ વળીને જુએ છે, તો આત્મા વધુ વ્યાકુળ થઈ જાય છે, જેનાથી તેને મૃત્યુના ચક્રને સ્વીકારવામાં વધુ પીડા થાય છે.

- Advertisement -

મનોવૈજ્ઞાનિક અને આધ્યાત્મિક મહત્વ

ધાર્મિક કારણો ઉપરાંત, આ પરંપરાનું એક ઊંડું મનોવૈજ્ઞાનિક પાસું પણ છે:

  • દુઃખથી આગળ વધવું: પાછળ વળીને જોવું એ ભૂતકાળ અને દુઃખ સાથે જોડાયેલા રહેવાનું પ્રતીક છે. દાહ સંસ્કાર પછી આગળ વધવું એ દર્શાવે છે કે જીવન નિરંતર ચાલતી પ્રક્રિયા છે અને વ્યક્તિએ સત્યનો સ્વીકાર કરીને આગળ વધવું જોઈએ.

  • સકારાત્મક ઉર્જાનો સંચાર: સ્મશાનને નકારાત્મક ઉર્જાનું સ્થાન માનવામાં આવે છે. ત્યાંથી સીધા પાછળ વળ્યા વગર પાછા આવવું વ્યક્તિને માનસિક રીતે મજબૂત બનાવે છે કે તેણે પોતાની જવાબદારી પૂર્ણ કરી લીધી છે.

નિષ્કર્ષ: સન્માનપૂર્વક વિદાય

અંતિમ સંસ્કારની દરેક પરંપરા પાછળ કોઈને કોઈ ઊંડું રહસ્ય છુપાયેલું હોય છે. દાહ સંસ્કાર પછી પાછળ વળીને ન જોવું એ માત્ર એક વિધિ નથી, પરંતુ તે મૃતકની આત્મા પ્રત્યેનું સન્માન અને તેના શાંતિપૂર્ણ ગમનની કામના છે. આ પરંપરા આપણને શીખવે છે કે મૃત્યુ પછી આત્માએ પોતાની નવી યાત્રા પર જવાનું હોય છે અને સ્વજનોએ તેને પૂરા હૃદયથી મુક્ત કરી દેવો જોઈએ જેથી તે કોઈ પણ મોહ-પાશ વગર પરમાત્મામાં લીન થઈ શકે.

- Advertisement -
- Advertisement -
દીકરીનો જન્મ કોઈ સામાન્ય બાબત નથી, જાણો ઈશ્વર કયા ખુશનસીબ ઘરોને તેના માટે પસંદ કરે છે!
ગમે તેટલા સારા હોય છતાં આ ૪ પ્રકારના માણસોને ક્યારેય મદદ ન કરો, જાણો આચાર્યએ કેમ આપી આવી ચેતવણી
ચાણક્ય નીતિ: આસપાસ રહેતા ચાલાક અને સ્વાર્થી લોકોને ઓળખવાની ૫ રીત
જાણો શા માટે હરિયાળી અમાસ છે ખાસ! વૈજ્ઞાનિક અને ધાર્મિક દ્રષ્ટિકોણ પણ મહત્વનો
શું તમારી બાલ્કનીમાં પણ પક્ષીઓ કલરવ કરે છે? આ માત્ર મહેમાન નથી પણ ભાગ્ય બદલવાનો સંકેત છે!
- Advertisement -
Share This Article
Facebook Flipboard Pinterest Whatsapp Whatsapp Reddit Telegram Email Copy Link Print
Gujju Media Google News
- Advertisement -

Popular News

GOLD 0508.jpg.webp
રવિવારે સોનાના બજારમાં શું છે સ્થિતિ? જાણો 22 અને 24 કેરેટ ગોલ્ડના નવા ભાવ
બિઝનેસ
Silver 0708.jpg.webp
ચાંદીના ભાવમાં ફરી મોટો ઉતાર-ચઢાવ, 15 નવેમ્બરે તમારા શહેરમાં શું છે કિંમત?
બિઝનેસ
fruits3.jpg.webp
સાવધાન! રાત્રે ફળ ખાતા પહેલા આ જાણી લો, નહીંતર બ્લડ શુગર થઈ શકે છે આઉટ ઓફ કન્ટ્રોલ
હેલ્થ
raman.jpg.webp
પંજાબની કમાન હવે રમનદીપ સિંહના હાથમાં, પ્રભસિમરનની જગ્યાએ ધવનની એન્ટ્રી, ઉમેશ યાદવ પણ ટીમમાં જોડાયા!
સ્પોર્ટ્સ
Renault Kiger3.jpg.webp
સુરક્ષાની પરીક્ષામાં Renault Kiger પાસ! ક્રેશ ટેસ્ટમાં મળ્યા 4 સ્ટાર, પણ આ એક ખામીએ વધારી ગ્રાહકોની ચિંતા
ટેકનોલોજી
- Advertisement -

You Might Also Like

Chanakya Niti 2804 1.jpg.webp
ધર્મદર્શન

જીવનની અંતિમ ક્ષણ સુધી કોણ રહે છે સાથે? આચાર્ય ચાણક્યએ સમજાવ્યું સાચા સાથીનું રહસ્ય.

By Gujju Media
4 Min Read
shani jayanti
ધર્મદર્શન

Shani Jayanti 2024: શનિ જયંતિ પર કરી લો આ 3 સરળ ઉપાય, ધનવાન બનતા કોઈ રોકી નહીં શકે

By Gujju Media
3 Min Read
Copy of Satya web temp 44.jpg.webp
ધર્મદર્શન

તમારી પ્રગતિ જોઈને લોકો ઈર્ષ્યા કરે તો શું કરવું? પ્રેમાનંદજી મહારાજ પાસેથી જાણો અસરકારક ઉપાય

By Gujju Media
5 Min Read

More Popular from Gujju Media

shree krishna
ભજન

જય કાના કાળા પ્રભુ જય કાના કાળા આરતી | Jai Kana Kala Aarti English lyrics

By Gujju Media
2 Min Read
shirdi sai baba

શ્રી સાંઈ ચાલીસા | shree sai chalisa

By Gujju Media
nag daman 1
ભજન

જળકમળ છાંડી જાને બાળા, સ્વામી અમારો જાગશે.. કૃષ્ણ ભજન

By Gujju Media
2 Min Read
- Advertisement -
ભજન

અરજી અમારી સુણો શ્રીનાથજી | Arji Amari Suno Shrinathji bhajan

અરજી અમારી સુણો શ્રીનાથજી.. શ્રીનાથજી ભજન   હાંરે વહાલા અરજી અમારી સુણો શ્રીનાથજી લઈ જાજે તારા…

By Gujju Media
વિશ્વ

અમેરિકા-ભારત ન્યૂ જર્સીમાં ‘ગરવી ગુજરાત’નો ગૌરવભર્યો જલસો

ગુજરાતની ધરતીથી હજારો કિલોમીટર દૂર અમેરિકાના ન્યૂ જર્સીમાં આજે ગુજરાતી અસ્મિતા, એકતા અને ગૌરવનો એક ઐતિહાસિક…

By Gujju Media
ભજન

શ્રી સાંઈ ચાલીસા | shree sai chalisa

શ્રી સાંઈ ચાલીસા.. સાંઈ ભજન   શ્રદ્ધા રાખી કરો ધર્મને ધ્યાન, સાઈ કૃપાથી સૌ દૂર થશે…

By Gujju Media
ભજન

અરજી અમારી સુણો શ્રીનાથજી | Arji Amari Suno Shrinathji bhajan

અરજી અમારી સુણો શ્રીનાથજી.. શ્રીનાથજી ભજન   હાંરે વહાલા અરજી અમારી સુણો શ્રીનાથજી લઈ જાજે તારા…

By Gujju Media
ધર્મદર્શન

મૃતકની અસ્થિઓ ઘરમાં કેટલા દિવસ રાખી શકાય? જાણો ગરુડ પુરાણના ચોંકાવનારા નિયમો

મૃત્યુ પછી કેટલા દિવસમાં કરી દેવું જોઈએ અસ્થિ વિસર્જન? જ્યારે કોઈ પરિવારમાં કોઈ સ્વજનનું અવસાન થાય…

By Gujju Media
- Advertisement -
Gujju Media

Unlock Gujarat’s untold stories with Gujju Media’s offbeat exploration. Dive into the heart of Gujarat’s culture, traditions, and quirks through our unique lens. Experience the essence of Gujarat like never before with Gujju Media.

 

Categories

  • Entertainment News
  • Interesting News
  • Technology News
  • Religious News
  • Business News
  • Lifestyle News
  • Sports News

Quick Links

  • Home
  • Privacy Policy
  • Submit Recipe
  • Terms of Use
  • Gujarati Rasodu
©️ 2024 GiniJony. All Rights Reserved. Developed By BLACK HOLE STUDIO
nv casino
Casino zonder cruks bonus

A versatilidade nos depósitos efetuados nos melhores novos casinos online facilita a gestão do orçamento do jogador.

NV Casino PL
vox casino
Utländska casino bästa bonus
Welcome Back!

Sign in to your account

Username or Email Address
Password

Lost your password?