આગામી વર્ષોમાં સોનાના ભાવમાં કેવો રહેશે ઉતાર-ચઢાવ? વાંચી લો મોટો ગ્લોબલ રિપોર્ટ
ભવિષ્યમાં સોનાનો ભાવ કઈ દિશામાં જશે તે પ્રશ્ન સ્થાનિક બુલિયન માર્કેટથી લઈને વૈશ્વિક રોકાણકારો સુધી ભારે ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. તાજેતરમાં સામે આવેલા એક વૈશ્વિક નાણાકીય અહેવાલે બજાર નિષ્ણાતો અને રોકાણકારોનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. વિશ્વની અગ્રણી ઇન્વેસ્ટમેન્ટ બેંક ગોલ્ડમેન સેક્સના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, વ્યાજદરો વધવા છતાં લાંબા ગાળા માટે સોનાનો ટ્રેન્ડ અત્યંત સકારાત્મક જોવા મળી રહ્યો છે. આ અહેવાલના અનુમાન અનુસાર, ૨૪ કેરેટ સોનાની કિંમત આગામી સમયમાં એક અણધારી નવી ઊંચાઈ સ્પર્શી શકે છે.
ગોલ્ડમેન સેક્સનો ટાર્ગેટ અને આંતરરાષ્ટ્રીય ગણિત
અમેરિકન સેન્ટ્રલ બેંક ફેડરલ રિઝર્વે વ્યાજદરોમાં વધારો કર્યો હોવા છતાં, ગોલ્ડમેન સેક્સે સોના પરનો પોતાનો મોટો ટાર્ગેટ બદલ્યો નથી. બેંકના અંદાજ મુજબ, વર્ષ ૨૦૨૭ના અંત સુધીમાં આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાનો ભાવ ૫,૪૦૦ ડોલર પ્રતિ ટ્રોય આઉન્સ સુધી પહોંચી શકે છે. ટૂંકા ગાળામાં વ્યાજદરો વધવાથી સોનાની ગતિ થોડી ધીમી પડી શકે છે, પરંતુ લાંબા ગાળાની તેજી કાયમ રહેવાની શક્યતા છે.
જો આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટમાં સોનું ૫,૪૦૦ ડોલર સુધી પહોંચે, તો ભારતમાં ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ કેવો રહી શકે તે સમજવું જરૂરી છે. જો યુએસ ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયો ૯૬ ના સ્તરની આસપાસ રહે અને સ્થાનિક તફાવત યથાવત રહે, તો ભારતમાં ૨૪ કેરેટ સોનું ₹૧.૯૪ લાખ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ની સપાટી વટાવી શકે છે.
એક ટ્રોય આઉન્સમાં આશરે ૩૧.૧૦૩૫ ગ્રામ સોનું હોય છે. ૫,૪૦૦ ડોલર પ્રતિ આઉન્સ અને ₹૯૬ પ્રતિ ડોલરના દરે માત્ર આંતરરાષ્ટ્રીય કિંમતનું સીધું રૂપાંતર ₹૧,૬૬,૬૭૦ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ થાય છે. આ ગણતરીમાં સ્થાનિક આયાત જકાત (ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી), જીએસટી (GST), સ્થાનિક પ્રીમિયમ અને ડીલર માર્જિન ઉમેરવામાં આવે, ત્યારે ભારતીય બજારનો પ્રત્યક્ષ ભાવ ₹૧.૯૪ લાખની આસપાસ પહોંચવાનો અંદાજ મૂકવામાં આવ્યો છે.
સેન્ટ્રલ બેંકોની ખરીદી અને ટૂંકા ગાળાના જોખમો
ઊંચા વ્યાજદરો હોવા છતાં સોનામાં લાંબા ગાળાના આત્મવિશ્વાસનું મુખ્ય કારણ વિશ્વની સેન્ટ્રલ બેંકો દ્વારા થઈ રહેલી સતત ખરીદી છે. વિશ્વભરની મધ્યસ્થ બેંકો તેમના વિદેશી હૂંડિયામણ અનામત (ફોરેક્સ રિઝર્વ) ને માત્ર અમેરિકન ડોલર કે સરકારી બોન્ડમાં રાખવાને બદલે સોનામાં ડાયવર્સિફાય કરી રહી છે. આ સતત માંગ સોનાના ભાવને મજબૂત ટેકો પૂરો પાડે છે.
જોકે, સોનાનો આ પ્રવાસ એક સીધી લીટીમાં નહીં રહે. બેંકના અહેવાલમાં ટૂંકા ગાળાના ઘટાડાની શક્યતા પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. જો ફેડરલ રિઝર્વ આ વર્ષે ધારણા કરતાં વધુ વખત વ્યાજદર વધારે છે, તો સોનાનો ભાવ ઘટીને ૪,૦૭૦ ડોલર પ્રતિ ટ્રોય આઉન્સ સુધી નીચે આવી શકે છે. આમ છતાં, વર્ષ ૨૦૨૬ના અંત સુધીમાં ભાવ ફરી સુધરીને ૪,૨૦૦ ડોલર પ્રતિ ટ્રોય આઉન્સ સુધી પહોંચવાની ધારણા છે.
રોકાણકારો માટે મહત્વની બાબતો
ભારતમાં સોનાનો આખરી ભાવ મુખ્યત્વે ત્રણ પરિબળો પર નિર્ભર કરે છે: આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ, ડોલર સામે રૂપિયાનું મૂલ્ય અને સ્થાનિક કરમાળખું. જો આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ વધે પરંતુ રૂપિયો મજબૂત થાય, તો ભારતમાં ભાવ વધારો મર્યાદિત રહી શકે છે. આનાથી વિપરીત, રૂપિયો વધુ નબળો પડે તો સોનાનો ભાવ ₹૧.૯૪ લાખથી પણ વધી શકે છે. દાગીનાની ખરીદી પર મેકિંગ ચાર્જિસ અને જીએસટી અલગથી લાગુ થશે.
નિષ્ણાતોના મતે, આ અહેવાલનો અર્થ એ નથી કે રોકાણકારોએ એકસાથે બધી મૂડી સોનામાં રોકી દેવી. બજારમાં મોટી અસ્થિરતા અને ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી શકે છે. તેથી, સોનાને ટૂંકા ગાળામાં ઝડપી નફો કમાવાના સાધન તરીકે જોવાને બદલે, પોર્ટફોલિયોની સુરક્ષા અને ડાયવર્સિફિકેશન તરીકે જોઈને તબક્કાવાર (SIP અથવા હપ્તાના સ્વરૂપે) રોકાણ કરવું વધુ યોગ્ય રહેશે.
