શું 8મા પગાર પંચના નોટિફિકેશનમાં મોડું થવાથી ઘટશે તમારો નફો? જાણો એરિયર અને ભથ્થાંનું ગણિત
દેશના લાખો કેન્દ્રીય સરકારી કર્મચારીઓ આતુરતાપૂર્વક 8મા પગાર પંચ (8th Pay Commission) ની રાહ જોઈ રહ્યા છે. એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવી રહી હતી કે પગાર પંચ તેની સમયમસીમામાં રિપોર્ટ સોંપી દેશે, પરંતુ રિપોર્ટ તૈયાર કરવામાં અને ત્યારબાદ તેના નોટિફિકેશનમાં થનાર સંભવિત વિલંબને કારણે કર્મચારીઓને આર્થિક નુકસાન વેઠવું પડી શકે છે.
આનું મુખ્ય કારણ એ છે કે કર્મચારીઓને મળનાર એરિયર (બકાસ્ય રકમ) માત્ર બેઝિક પે પર ગણવામાં આવે છે, જ્યારે ભથ્થાં (Allowances) પર તે લાગુ થતો નથી. નિયમો અનુસાર, મંત્રીઓનું જૂથ 8મા સીપીસી (CPC) ના રિપોર્ટની સમીક્ષા કરશે અને ત્યારબાદ સરકાર દ્વારા તેનું નોટિફિકેશન બહાર પાડવામાં આવશે. આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં થનાર વિલંબ કર્મચારીઓ માટે ચિંતાનો વિષય બન્યો છે.
પગાર પંચની સમયમસીમા અને વિલંબનું કારણ
નિયમ મુજબ પગાર પંચ પાસે પોતાનો રિપોર્ટ સોંપવા માટે નવેમ્બર 2025થી 18 મહિનાનો સમય છે. જોકે, નિષ્ણાતોનું એવું માનવું છે કે સરકારને આ રિપોર્ટ જમીની સ્તરે લાગુ કરવામાં બીજા 3 થી 6 મહિનાનો વધારાનો સમય લાગી શકે છે.
જો સરકાર કે સત્તામંડળ દ્વારા આ પ્રક્રિયામાં વિલંબ કરવામાં આવે અને 8મા પગાર પંચના નોટિફિકેશનમાં 17, 20 કે 25 મહિના સુધીનો સમય વીતી જાય, તો ખાસ કરીને લેવલ 7 ના કર્મચારીઓને મોટું નુકસાન ભોગવવું પડી શકે છે. સાતમા પગાર પંચનો કાર્યકાળ 31 ડિસેમ્બર 2025ના રોજ પૂરો થઈ ચૂક્યો છે, જેથી 8મા પગાર પંચની સંશોધિત બેઝિક સેલરી 1 જાન્યુઆરી 2026થી લાગુ થવાની છે.
પગારમાં મળતાં વિવિધ ભથ્થાં (Allowances) અને તેની ગણતરી
કર્મચારીઓને મળતા પગારમાં બેઝિક સેલરી ઉપરાંત મોંઘવારી ભથ્થું (DA), હાઉસ રેન્ટ अलाउंस (HRA) અને ટ્રાન્સપોર્ટ ભથ્થું (TPTA) જેવા મુખ્ય ભથ્થાં સામેલ હોય છે:
-
મોંઘવારી ભથ્થું (DA): કેન્દ્રીય કર્મચારીઓનું DA વર્ષમાં બે વખત (જાન્યુઆરી અને જૂન) વધે છે. DA દર વર્ષે બે વાર વધતો હોવાથી તેના પર કોઈ એરિયર મળતું નથી. પરંતુ નવા પગાર પંચમાં જ્યારે સેલરી રિવાઇઝ થાય છે, ત્યારે કર્મચારીઓને સીધો મોટો ફાયદો મળે છે.
-
હાઉસ રેન્ટ ભથ્થું (HRA): HRA એ ગ્રોસ સેલરીનો એક મોટો હિસ્સો છે. 7મા પગાર પંચમાં X, Y અને Z શહેરો માટે HRA અનુક્રમે 24%, 16% અને 8% નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું, જે બાદમાં વધારીને અનુક્રમે 30%, 20% અને 10% કરવામાં આવ્યું હતું. જો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર ઊંચું હોય, તો HRA ની રકમ ખૂબ મોટી થઈ શકે છે.
-
ટ્રાન્સપોર્ટ ભથ્થું (TPTA): આ ભથ્થા પર પણ DA લાગુ થતો હોવાથી તે સમયાંતરે વધતો રહે છે. નવા પગાર પંચમાં આ ભથ્થાના દર બદલાતા હોવાથી તેને વહેલી તકે લાગુ કરવાથી લાંબા ગાળે ફાયદો થાય છે.
લેવલ 7 ના કર્મચારીઓને કેટલું નુકસાન થઈ શકે? (એક ઉદાહરણ)
જો આપણે લેવલ 7 ના કોઈ કર્મચારીની વાત કરીએ, તો 7મા પગાર પંચ મુજબ તેમની બેઝિક પે ₹44,900 છે. જો 8મા પગાર પંચને લાગુ કરવામાં વિલંબ થાય અને તે ક્રમશઃ મે 2027 (65% DA પર), ઓગસ્ટ 2027 (67% DA પર) કે જાન્યુઆરી 2028 (70% DA પર) સુધી લંબાય, તો કર્મચારીઓને મોટું નુકસાન થશે.
અનુમાનિત 2.1 ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટર મુજબ ગણતરી કરીએ તો:
-
જો 8મું પગાર પંચ મે 2027 સુધી વિલંબિત થાય, તો અંદાજે ₹2,29,051 નું એરિયર નુકસાન થઈ શકે છે.
-
જો તે ઓગસ્ટ 2027 સુધી લંબાય, તો નુકસાન વધીને ₹2,68,032 સુધી પહોંચી શકે છે.
-
અને જો નોટિફિકેશન જાન્યુઆરી 2028 સુધી ટલદે, તો લેવલ 7 ના કર્મચારીઓને કુલ ₹3,32,340 જેટલું માતબર આર્થિક નુકસાન સહન કરવું પડી શકે છે.
