મોટો ઉલટફેર! FIIs ની આડેધડ વેચવાલી છતાં આ તાકાતે બજારને ડૂબતા બચાવ્યું!
ભારતીય શેરબજારમાં સપ્ટેમ્બર મહિનાના આખરી કારોબારી દિવસે વિદેશી સંસ્થકીય રોકાણકારો (Foreign Institutional Investors – FIIs) ની વેચવાલી અચાનક પરાકાષ્ઠાએ પહોંચી ગઈ હતી. ગત ૩૦ સપ્ટેમ્બરે FIIs દ્વારા ભારતીય ઇક્વિટી બજારમાંથી ૧૦,૧૪૮.૪૧ કરોડ રૂપિયાની નેટ વેચવાલી કરવામાં આવી હતી. છેલ્લા છ મહિનાના સમયગાળામાં વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા કરવામાં આવેલી આ સૌથી મોટી એક દિવસીય નિકાસ છે. અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે, તેના પાછલું દિવસે એટલે કે ૨૯ સપ્ટેમ્બરે પણ FIIs એ ૯,૯૮૦.૨૨ કરોડ રૂપિયાના શેરો વેચ્યા હતા. જોકે, આ ભારે વેચવાલી વચ્ચે સ્થાનિક સંસ્થકીય રોકાણકારો (Domestic Institutional Investors – DIIs) એ મજબૂતાઈથી બજારને મોરચો સંભાળીને મોટો ટેકો પૂરો પાડ્યો હતો. નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) ના ડેટા મુજબ ૩૦ સપ્ટેમ્બરે DIIs એ ૧૧,૨૭૧.૭૩ કરોડ રૂપિયાની નેટ ખરીદી કરી હતી.
FIIs દ્વારા ૨૫,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુના શેરોનું વેચાણ
૩૦ સપ્ટેમ્બરના ટ્રેડિંગ સેશન દરમિયાન FIIs એ કુલ ૧૪,૯૬૭.૮૨ કરોડ રૂપિયાના શેરો ખરીદ્યા હતા, જ્યારે સામે પક્ષે ૨૫,૧૧૬.૨૩ કરોડ રૂપિયાના શેરો વેચી નાખ્યા હતા. પરિણામે તેમની નેટ વેચવાલી ૧૦,૧૪૮.૪૧ કરોડ રૂપિયા રહી હતી. ૨૩ માર્ચ પછીની આ સૌથી મોટી એક દિવસીય વેચવાલી છે, જ્યારે તે સમયે વિદેશી રોકાણકારોએ અંદાજે ૧૦,૪૧૪ કરોડ રૂપિયા પાછા ખેંચ્યા હતા.
સપ્ટેમ્બર મહિનાના અંતિમ દિવસોમાં વિદેશી રોકાણકારોનું વેચાણ સતત વધતું ગયું હતું. ૨૫ સપ્ટેમ્બરે FIIs એ ૩,૬૯૩.૯૩ કરોડ રૂપિયા, ૨૮ સપ્ટેમ્બરે ૫,૩૫૩.૨૨ કરોડ રૂપિયા, ૨૯ સપ્ટેમ્બરે ૯,૯૮૦.૨૨ કરોડ રૂપિયા અને ૩૦ સપ્ટેમ્બરે આ આંકડો વધીને ૧૦,૧૪૮.૪૧ કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી ગયો હતો.
સપ્ટેમ્બર માસમાં ૪૪,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુની જંગી વેચવાલી
સપ્ટેમ્બર મહિનાના આંકડા પર નજર કરીએ તો, આખા મહિના દરમિયાન FIIs ની કુલ નેટ વેચવાલી આશરે ૪૪,૦૧૩ કરોડ રૂપિયા રહી છે. આ મહિનામાં FIIs એ કુલ ૨૧ કારોબારી દિવસોમાંથી ૧૬ દિવસ નેટ વેચવાલી કરી હતી, જ્યારે માત્ર ૫ દિવસ જ તેઓ ખરીદદાર બન્યા હતા. બીજી બાજુ, સ્થાનિક રોકાણકારો (DIIs) એ સપ્ટેમ્બરના તમામ ૨૧ સેશનમાં સતત ખરીદી જારી રાખી હતી. મહિના દરમિયાન DIIs ની કુલ ખરીદી આશરે ૭૬,૦૩૦ કરોડ રૂપિયા રહી હતી.
આ સ્પષ્ટ કરે છે કે DIIs ની ખરીદી FIIs ના વેચાણ સામે ઘણી વધારે રહી છે. FIIs ની ૪૪,૦૧૩ કરોડ રૂપિયાની વેચવાલી સામે DIIs એ ૭૬,૦૩૦ કરોડ રૂપિયા ઠાલવતા, સપ્ટેમ્બર માસમાં FII અને DII નો સંયુક્ત નેટ ફ્લો લગભગ ૩૨,૦૧૭ કરોડ રૂપિયા પોઝિટિવ રહ્યો હતો.
વર્ષ ૨૦૨૬માં FIIs ની વેચવાલી ૪ લાખ કરોડ રૂપિયાને પાર
સમગ્ર વર્ષ ૨૦૨૬ ની વાત કરીએ તો, વિદેશી રોકાણકારોની નેટ વેચવાલી વધીને આશરે ૪,૦૩,૦૬૭ કરોડ રૂપિયા થઈ ચૂકી છે. આની સામે, સમાન સમયગાળામાં સ્થાનિક સંસ્થકીય રોકાણકારો (DIIs) એ લગભગ ૬,૩૯,૫૩૫ કરોડ રૂપિયાની નેટ ખરીદી કરીને બજારને અડગ રાખ્યું છે. આ આંકડા સાબિત કરે છે કે વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા કરવામાં આવતી સતત નિકાસ છતાં ભારતીય રિટેલ અને સ્થાનિક સંસ્થાઓનું રોકાણ બજાર માટે સૌથી મોટું સુરક્ષા કવચ સાબિત થયું છે. જોકે, FIIs નું આ વલણ બજારના સેન્ટિમેન્ટ પર દબાણ બનાવી શકે છે અને અસ્થિરતા વધારી શકે છે.
વિદેશી રોકાણકારો શા માટે આટલી મોટી વેચવાલી કરી રહ્યા છે?
બજાર વિશ્લેષકોના જણાવ્યા મુજબ, કાચા તેલ (Crude Oil) ના ઊંચા ભાવ, અમેરિકન બોન્ડ યીલ્ડમાં સતત થઈ રહેલો વધારો અને ભારતીય શેરબજારમાં પ્રવર્તી રહેલી નરમાઈ એ FIIs ની ચિંતાના મુખ્ય કારણો છે. ભારત પોતાની ઊર્જા જરૂરિયાતોનો મોટો ભાગ આયાત દ્વારા પૂરો કરતો હોવાથી ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવ દેશના આયાત બિલ અને મોંઘવારી (Inflation) પર સીધું દબાણ વધારે છે, જેની નકારાત્મક અસર વિદેશી રોકાણકારોના માનસ પર જોવા મળી રહી છે.
