દિલ્હી-NCR માં H1N1 ફ્લૂનો હાહાકાર: તમામ ઉંમરના લોકો ચેપની લપેટમાં, દર્દીઓમાં મોટો ઉછાળો અને જાણો લક્ષણો તથા અટકાયતના ઉપાયો
રાજધાની દિલ્હી અને આસપાસના NCR વિસ્તારમાં H1N1 ફ્લૂ (સ્વાઈન ફ્લૂ) ના કેસોમાં ઝડપથી વધારો થઈ રહ્યો છે. આરોગ્ય વિભાગના તાજેતરના ડેટા અનુસાર, આ વર્ષે દિલ્હીમાં અત્યાર સુધીમાં ઈન્ફલ્યુએન્ઝા A ના 2,300 થી વધુ કેસ નોંધાઈ ચૂક્યા છે. આમાંથી શુક્રવાર સુધીમાં નોંધાયેલા H1N1 ના કેસ 1,777 ને વટાવી ગયા છે, જ્યારે માત્ર ગુરુવારના એક જ દિવસમાં 114 નવા કેસ સામે આવ્યા હતા.
ડોકટરો અને આરોગ્ય નિષ્ણાતોએ ચેતવણી આપી છે કે બાળકો, વૃદ્ધો, સગર્ભા સ્ત્રીઓ અને જેઓ અગાઉથી જ અન્ય ગંભીર તબીબી સ્થિતિઓ (જેમ કે ડાયાબિટીસ, હૃદયરોગ અથવા શ્વાસ સંબંધિત બીમારીઓ) થી પીડાઈ રહ્યા છે, તેમને આ ચેપ ગંભીર રૂપ ધારણ કરવાનું સૌથી વધુ જોખમ રહેલું છે. H1N1 નો ફેલાવો તમામ ઉંમરના લોકોમાં થઈ રહ્યો હોવાથી સમયસર લક્ષણો ઓળખવા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બની ગયા છે.
હોસ્પિટલોમાં દર્દીઓનો વધારો અને ટેસ્ટિંગ તથા રસીકરણ વિશે જાગૃતિ
H1N1 ના કેસોમાં સતત થઈ રહેલો વધારો દિલ્હી-NCR ની વિવિધ હોસ્પિટલોમાં સારવાર માટે આવતા દર્દીઓની સંખ્યામાં પણ સ્પષ્ટપણે જોઈ શકાય છે. ગુરુગ્રામના પારસ હેલ્થના ચેપી રોગના નિષ્ણાત ડૉ. આકાશનીલ ભટ્ટાચાર્યના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા અઠવાડિયામાં દર્દીઓની સંખ્યામાં લગભગ 22 થી 25 ટકાનો ઉછાળો નોંધાયો છે, જેમાં દૈનિક પાંચથી છ દર્દીઓ વધી રહ્યા છે.
આ સ્થિતિ વચ્ચે, રસીકરણ અંગે પણ જાગૃતિ વધી રહી છે. મેદાંતા મેડિક્લિનિક (ડિફેન્સ કોલોની) અને મેદાંતા-ધ મેડિસિટી ખાતે શ્વસન અને ઊંઘ દવા વિભાગના વરિષ્ઠ નિયામક ડૉ. ભરત ગોપાલે નોંધ્યું છે કે આ ચેપ સામે રક્ષણ મેળવવા માટે મોસમી ઈન્ફલ્યુએન્ઝા રસીકરણ તરફ લોકોનો રસ વધી રહ્યો છે. ખાસ કરીને જે ઘરોમાં નાના બાળકો અથવા વૃદ્ધ સભ્યો છે, તેઓ રસી અપાવવા માટે આગળ આવી રહ્યા છે.
બીજી તરફ, સર ગંગા રામ હોસ્પિટલના ડૉ. બિભુ આનંદે માહિતી આપી હતી કે મોટાભાગની હોસ્પિટલો અને ડાયગ્નોસ્ટિક સેન્ટરોમાં સ્વાઇન ફ્લૂ માટેના પરીક્ષણો હવે સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે. ખાનગી હોસ્પિટલોમાં H1N1 ની સામાન્ય તપાસનો ખર્ચ સામાન્ય રીતે ₹1,500 થી ₹5,000 સુધીનો હોય છે. જ્યારે બાયોફાયર પેનલનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવતી વ્યાપક શ્વસન તપાસનો ખર્ચ ₹9,000 થી ₹15,000 સુધી પહોંચી શકે છે. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે સરકારી હોસ્પિટલોમાં આ પરીક્ષણ અત્યંત નજીવી કિંમતે અથવા મફતમાં કરવામાં આવી રહ્યું છે.
H1N1 ના સામાન્ય અને ગંભીર લક્ષણો
ડોકટરોના મતે, H1N1 ના સામાન્ય લક્ષણો વાયરલ ફ્લૂ જેવા જ હોય છે પરંતુ તે ઝડપથી વધી શકે છે.
સામાન્ય લક્ષણો:
સતત તાવ આવવો અને શરદી થવી
ઉધરસ અને ગળામાં તીવ્ર દુખાવો
માથાનો દુખાવો, શરીરમાં કળતર અને થાક
વહેતું નાક અથવા નાક બંધ થઈ જવું
કેટલાક દર્દીઓ (ખાસ કરીને નાના બાળકો) ને ઉબકા, ઉલટી અથવા ઝાડા થવા
મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં, સામાન્ય ઈન્ફલ્યુએન્ઝા ધરાવતા દર્દીઓને હોસ્પિટલમાં દાખલ કર્યા વગર ઘરે જ આરામ અને દવાઓથી સાજા કરી શકાય છે. પરંતુ કેટલાક ગંભીર લક્ષણો જણાય ત્યારે દર્દીને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવાની જરૂર પડે છે.
ગંભીર લક્ષણો (તાત્કાલિક તબીબી સહાયની જરૂરિયાત):
જો દર્દીને ન્યુમોનિયા થાય, શ્વાસ લેવામાં તીવ્ર તકલીફ પડે, સતત છાતીમાં દુખાવો થાય, અથવા શરીરનું ઓક્સિજન સ્તર 94 ટકાથી નીચે આવી જાય, તો તાત્કાલિક ડોક્ટરની સલાહ લેવી જોઈએ. આ સિવાય દર્દીમાં મૂંઝવણ, હોઠ અથવા આંગળીઓના નખનો રંગ વાદળી પડી જવો, કે પ્રારંભિક સુધારા પછી તાવ ફરીથી ઉંચો આવવો જેવા લક્ષણો દેખાય ત્યારે સહેજ પણ વિલંબ કર્યા વિના દર્દીને હોસ્પિટલે ખસેડવો જોઈએ.
ચેપથી બચવા માટે આ સાવચેતીઓ રાખવી જરૂરી
આરોગ્ય નિષ્ણાતોએ H1N1 ફ્લૂના વ્યાપક ફેલાવાને રોકવા માટે લોકોને દૈનિક જીવનમાં કેટલીક મહત્વપૂર્ણ સાવચેતીઓ રાખવાની સલાહ આપી છે:
માસ્કનો ઉપયોગ: ભીડભાડ વાળી જગ્યાઓ, જાહેર પરિવહન અને હોસ્પિટલોની મુલાકાત લેતી વખતે યોગ્ય રીતે માસ્ક પહેરવું.
હાથની સ્વચ્છતા: સમયાંતરે સાબુ અને પાણીથી હાથ ધોવા અથવા આલ્કોહોલ આધારિત હેન્ડ સેનિટાઈઝરનો ઉપયોગ કરવો.
અંતર જાળવવું: જે વ્યક્તિઓમાં શરદી, ઉધરસ કે તાવના લક્ષણો દેખાતા હોય તેમનાથી યોગ્ય અંતર રાખવું.
સ્વ-અલગતા (Self-isolation): જો તમને તાવ અથવા શરદીના લક્ષણો જણાય, તો કામ પર કે બહાર જવાને બદલે ઘરે જ રહેવું જેથી અન્ય લોકોમાં ચેપ ન ફેલાય.
