કાર ઇન્શ્યોરન્સ ક્લેમ કરતી વખતે કેમ વધે છે બિલ? આ પાર્ટ્સનું રિપેરિંગ કરી દેશે બજેટ ખરાબ!

કારના આ પાર્ટ્સ તૂટે તો રિપેર બિલ થઈ શકે છે મોટું, વીમો લેતા પહેલાં આ વાતો જાણો

કાર ખરીદ્યા પછી મોટાભાગના લોકોનું ધ્યાન તેની માઈલેજ, સર્વિસ અને મેન્ટેનન્સના ખર્ચ પર હોય છે. પરંતુ રસ્તા પર ડ્રાઇવિંગ કરતી વખતે અકસ્માત થાય ત્યારે કારના કેટલાક એવા પાર્ટ્સ હોય છે, જે નુકસાન પામે તો થોડા સમય પહેલાં સામાન્ય લાગતો ખર્ચ અચાનક મોટો બની શકે છે.

નાની ટક્કરમાં માત્ર બમ્પર પર સ્ક્રેચ આવે તો ખર્ચ મર્યાદિત રહી શકે છે. પરંતુ અકસ્માતમાં કારનો આગળનો ભાગ, લાઇટ, કાચ, વ્હીલ અથવા અંદરના મિકેનિકલ પાર્ટ્સને નુકસાન થાય તો રિપેર બિલ ઘણું વધી શકે છે. ખાસ કરીને આજની આધુનિક કારોમાં માત્ર મેટલ અને પ્લાસ્ટિકના પાર્ટ્સ નથી હોતા, પરંતુ સેન્સર, કેમેરા, ઇલેક્ટ્રોનિક મોડ્યુલ અને અન્ય ટેક્નોલોજી પણ જોડાયેલી હોય છે.

આવી સ્થિતિમાં યોગ્ય કાર ઇન્શ્યોરન્સ આર્થિક ભાર ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે. જોકે, કયા નુકસાન માટે કેટલું કવર મળે છે તે તમારી પોલિસીની શરતો પર આધાર રાખે છે.

બમ્પરથી લઈને બોનેટ સુધી, બહારના પાર્ટ્સમાં થઈ શકે મોટું નુકસાન

અકસર અકસ્માતમાં કારનો સૌથી પહેલો સંપર્ક આગળ કે પાછળના ભાગ સાથે થાય છે. પરિણામે બમ્પર, ફેન્ડર, બોનેટ, ડોર, ટેલગેટ અથવા અન્ય બોડી પેનલને નુકસાન થઈ શકે છે.

જો માત્ર નાનો ડેન્ટ કે સ્ક્રેચ હોય તો કેટલીક પરિસ્થિતિમાં પાર્ટને રિપેર કરીને કામ ચલાવી શકાય છે. પરંતુ ટક્કર વધારે ગંભીર હોય અને પાર્ટ તૂટી ગયો હોય અથવા તેની રચના બગડી ગઈ હોય તો તેને બદલવાની જરૂર પડી શકે છે.

અહીં માત્ર નવા પાર્ટની કિંમત જ ગણાતી નથી. તેના સિવાય પેઇન્ટિંગ, ફિટિંગ, મજૂરી અને અન્ય નાના કામનો ખર્ચ પણ ઉમેરાય છે. જો અકસ્માતમાં એકથી વધુ બોડી પેનલને નુકસાન થયું હોય તો કુલ બિલ ઝડપથી વધી શકે છે.

હેડલાઇટ અને ટેલલાઇટ પણ બની શકે મોંઘી

કારની લાઇટને ઘણા લોકો સામાન્ય પાર્ટ માને છે, પરંતુ નવી પેઢીની કારોમાં હેડલાઇટ સિસ્ટમ ઘણી જટિલ બની ગઈ છે.

સામાન્ય લાઇટની સરખામણીમાં LED, પ્રોજેક્ટર અથવા અન્ય અદ્યતન લાઇટિંગ સિસ્ટમ મોંઘી હોઈ શકે છે. કેટલીક કારમાં લાઇટિંગ યુનિટ સાથે ઇલેક્ટ્રોનિક કંટ્રોલ સિસ્ટમ પણ જોડાયેલી હોય છે.

અકસ્મતમાં હેડલાઇટનું કવર તૂટ્યું હોય અથવા આખું યુનિટ નુકસાન પામ્યું હોય તો ખર્ચમાં મોટો તફાવત આવી શકે છે. ટેલલાઇટની સ્થિતિ પણ આવી જ છે. તેથી માત્ર એક લાઇટ તૂટવાથી પણ રિપેર બિલ અપેક્ષા કરતાં વધારે આવી શકે છે.

વિન્ડશીલ્ડ તૂટે તો માત્ર કાચનો ખર્ચ નથી

કારનો આગળનો કાચ એટલે કે વિન્ડશીલ્ડ પણ અકસ્માતમાં સૌથી વધુ જોખમમાં આવતાં ભાગોમાંનો એક છે. રસ્તા પરથી ઉછળેલો પથ્થર, અકસ્માત કે અન્ય કોઈ વસ્તુના કારણે તેમાં તિરાડ પડી શકે છે.

નુકસાન ખૂબ નાનું હોય તો કેટલીક સ્થિતિમાં કાચની મરામત શક્ય બને છે. પરંતુ મોટી તિરાડ અથવા ગંભીર નુકસાન હોય તો આખું વિન્ડશીલ્ડ બદલવું પડી શકે છે.

અહીં આધુનિક કારોમાં એક વધારાનો મુદ્દો પણ છે. કેટલીક કારમાં વિન્ડશીલ્ડ પાછળ કેમેરા, સેન્સર અથવા ડ્રાઇવર-અસિસ્ટન્સ સિસ્ટમના ઘટકો જોડાયેલા હોય છે. કાચ બદલ્યા પછી આવા સેન્સર અથવા કેમેરાનું યોગ્ય રીતે કેલિબ્રેશન કરાવવાની જરૂર પડી શકે છે.

એટલે વિન્ડશીલ્ડનો ખર્ચ માત્ર કાચ સુધી મર્યાદિત રહે તે જરૂરી નથી.

ટાયર અને એલોય વ્હીલને અવગણશો નહીં

રસ્તા પર ખાડામાં જોરથી વ્હીલ અથડાય, ડિવાઇડર સાથે ટક્કર થાય અથવા અકસ્માતમાં વ્હીલ પર સીધી અસર પડે તો ટાયર અને એલોય બંનેને નુકસાન થઈ શકે છે.

ટાયર ફાટી જાય અથવા તેની સાઇડવોલમાં ગંભીર નુકસાન થાય તો તેને બદલવું પડી શકે છે. બીજી તરફ એલોય વ્હીલ વળી જાય કે તૂટી જાય તો તેની મરામત હંમેશા શક્ય હોય એવું નથી.

ખાસ કરીને મોટી કાર અથવા પ્રીમિયમ મોડલમાં મોટા કદના એલોય અને પહોળા ટાયર હોય છે. આવા પાર્ટ્સ બદલવાનો ખર્ચ સામાન્ય કારની સરખામણીમાં વધારે હોઈ શકે છે.

અકસાન પછી માત્ર ટાયર જોઈને નિર્ણય ન લેવો જોઈએ. વ્હીલ એલાઇન્મેન્ટ, સસ્પેન્શન અને અન્ય સંબંધિત ભાગોની પણ તપાસ કરાવવી જરૂરી બની શકે છે.

સસ્પેન્શનને નુકસાન થાય તો ખર્ચ વધી શકે

અકસ્મતમાં બહારથી કારનો દેખાવ બહુ ખરાબ ન લાગતો હોય, છતાં અંદરના મિકેનિકલ ભાગોને નુકસાન થયું હોઈ શકે છે.

ખાસ કરીને વ્હીલ પાસેની ટક્કરમાં સસ્પેન્શન સિસ્ટમ, કંટ્રોલ આર્મ, શોક એબ્ઝોર્બર અથવા અન્ય ભાગો પર અસર થઈ શકે છે. કાર ચલાવતી વખતે સ્ટિયરિંગમાં અસામાન્ય ખેંચાણ, અવાજ અથવા કારનું સંતુલન બદલાય તો તેને અવગણવું યોગ્ય નથી.

આવા પાર્ટ્સનું નુકસાન બહારથી તરત દેખાતું નથી, પરંતુ મિકેનિક દ્વારા તપાસ કર્યા બાદ તેની ગંભીરતા સમજાઈ શકે છે.

મોટો અકસ્માત થાય તો એન્જિન સુધી અસર પહોંચી શકે

સામાન્ય અકસ્માતમાં એન્જિનને સીધું નુકસાન થાય એવું જરૂરી નથી. પરંતુ મોટી ટક્કર ખાસ કરીને કારના આગળના ભાગમાં થાય તો એન્જિનની આસપાસના કેટલાક મહત્વના ભાગો પ્રભાવિત થઈ શકે છે.

રેડિયેટર, કૂલિંગ સિસ્ટમ, પાઇપ્સ, વાયરિંગ, સેન્સર્સ અને અન્ય મિકેનિકલ ઘટકોને નુકસાન થઈ શકે છે. જો નુકસાન ગંભીર હોય તો રિપેરનો ખર્ચ ઘણો વધી શકે છે.

કેટલાક કિસ્સામાં એક પાર્ટ બદલવાથી કામ થઈ જાય છે, જ્યારે ગંભીર અકસ્માતમાં અનેક ઘટકો એકસાથે બદલવા પડે છે. તેથી મોટા અકસ્માત બાદ માત્ર બોડી રિપેર કરાવીને કાર ચલાવવી યોગ્ય નથી. સંપૂર્ણ મિકેનિકલ અને ઇલેક્ટ્રોનિક તપાસ પણ જરૂરી છે.

એરબેગ ખુલ્યા પછી ખર્ચ કેમ વધી શકે?

કારમાં સુરક્ષા માટે એરબેગ આપવામાં આવે છે. ગંભીર અકસ્માતમાં એરબેગ ખુલે તો મુસાફરોની સુરક્ષા માટે તે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે, પરંતુ અકસ્માત બાદ તેની સિસ્ટમને ફરી યોગ્ય સ્થિતિમાં લાવવાનો ખર્ચ પણ આવી શકે છે.

માત્ર એરબેગ જ નહીં, પરંતુ તેની સાથે જોડાયેલા સેન્સર, કંટ્રોલ મોડ્યુલ અને અન્ય સુરક્ષા સિસ્ટમોની પણ તપાસ કરવી પડી શકે છે.

જો એક જ અકસ્માતમાં કારના આગળના ભાગ, એરબેગ અને ઇલેક્ટ્રોનિક સિસ્ટમને નુકસાન થયું હોય તો રિપેર ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે વધી શકે છે.

આધુનિક કારમાં સેન્સર અને કેમેરા પણ ખર્ચ વધારી શકે

આજની કારોમાં પાર્કિંગ સેન્સર, રિવર્સ કેમેરા, 360 ડિગ્રી કેમેરા અને વિવિધ ડ્રાઇવર-અસિસ્ટન્સ ફીચર્સ જોવા મળે છે.

અકસાન દરમિયાન બમ્પર અથવા વિન્ડશીલ્ડને નુકસાન થાય ત્યારે આ ટેક્નોલોજી સાથે જોડાયેલા ભાગો પણ પ્રભાવિત થઈ શકે છે.

ઉદાહરણ તરીકે, બમ્પર બદલ્યા પછી તેમાં લાગેલા સેન્સરનું સ્થાન અને કાર્યક્ષમતા યોગ્ય હોવી જરૂરી છે. તેવી જ રીતે વિન્ડશીલ્ડ પાછળ કેમેરા હોય તો કાચ બદલ્યા બાદ સિસ્ટમને ફરીથી યોગ્ય રીતે સેટ કરવાની જરૂર પડી શકે છે.

આ કારણોસર આજની કારનો રિપેર ખર્ચ માત્ર સ્પેર પાર્ટ્સની કિંમતથી નક્કી થતો નથી.

કાર ઇન્શ્યોરન્સ અહીં કામ આવી શકે

અકસાન પછી મોટું રિપેર બિલ આવે ત્યારે યોગ્ય કાર ઇન્શ્યોરન્સ આર્થિક રીતે મદદરૂપ બની શકે છે. પરંતુ પોલિસી લીધેલી છે એટલે દરેક નુકસાનનો સંપૂર્ણ ખર્ચ કંપની ચૂકવશે એવું માનવું યોગ્ય નથી.

કવરેજ પોલિસીના પ્રકાર, શરતો, ડિડક્ટિબલ, કારની ઉંમર, નુકસાનની પ્રકૃતિ અને અન્ય નિયમો પર આધારિત હોય છે.

તેથી ઇન્શ્યોરન્સ ખરીદતી વખતે માત્ર ઓછું પ્રીમિયમ જોઈને પોલિસી પસંદ કરવાને બદલે તેમાં શું કવર થાય છે અને શું કવર થતું નથી તે સમજવું જરૂરી છે.

ઝીરો ડિપ્રિસિએશન કવર શા માટે ચર્ચામાં રહે છે?

નવી કાર માટે ઘણા લોકો ઝીરો ડિપ્રિસિએશન અથવા ‘ઝીરો ડેપ’ જેવા વધારાના કવર પર પણ વિચાર કરે છે. સામાન્ય રીતે આ પ્રકારનું કવર વાહનના પાર્ટ્સની ડિપ્રિસિએશનને ધ્યાનમાં લઈને મળતી રકમમાં થતો ઘટાડો ઓછો કરવામાં મદદ કરી શકે છે.

પરંતુ તેની પોતાની શરતો અને મર્યાદાઓ હોય છે. દરેક પોલિસીમાં તેનો લાભ સમાન હોય તે જરૂરી નથી. તેથી પોલિસી ખરીદતા પહેલાં કવરેજની વિગતો વાંચવી જરૂરી છે.

ક્લેમ કરતા પહેલાં શું ધ્યાન રાખવું?

અકસાન થાય ત્યારે સૌપ્રથમ પોતાની અને અન્ય લોકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી જરૂરી છે. ત્યારબાદ ઇન્શ્યોરન્સ કંપનીને સમયસર જાણ કરવી અને જરૂરી દસ્તાવેજો તથા નુકસાનના ફોટોગ્રાફ સાચવી રાખવા ઉપયોગી બની શકે છે.

કારને સીધી રીતે રિપેર કરાવવા દોડવાને બદલે ઇન્શ્યોરન્સ કંપનીની ક્લેમ પ્રક્રિયા અને જરૂરી સર્વે અંગેની માહિતી મેળવવી યોગ્ય રહે છે. જો પોલિસીમાં નેટવર્ક ગેરેજની સુવિધા હોય તો તેનો લાભ પણ લઈ શકાય છે.

ક્લેમની પ્રક્રિયા પોલિસી અને કંપની પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે, તેથી સંબંધિત નિયમો અગાઉથી સમજવા ફાયદાકારક છે.

કારનો ઇન્શ્યોરન્સ લેતી વખતે માત્ર પ્રીમિયમ ન જુઓ

કાર ઇન્શ્યોરન્સ પસંદ કરતી વખતે સૌથી સસ્તું પ્રીમિયમ હંમેશા સૌથી યોગ્ય વિકલ્પ હોય એવું નથી. ગ્રાહકે કારની કિંમત, તેનો ઉપયોગ, કારની ઉંમર અને સંભવિત જોખમોને ધ્યાનમાં રાખવા જોઈએ.

કઈ પ્રકારનું નુકસાન કવર થાય છે, ડિડક્ટિબલ કેટલું છે, કયા પાર્ટ્સ પર શું નિયમો છે, વધારાના કવર ઉપલબ્ધ છે કે નહીં અને ક્લેમની પ્રક્રિયા કેવી છે—આ બધી બાબતો સમજવી મહત્વપૂર્ણ છે.

ખાસ કરીને નવી અથવા મોંઘી કારમાં હેડલાઇટ, એલોય, વિન્ડશીલ્ડ, સેન્સર અને ઇલેક્ટ્રોનિક સિસ્ટમના ખર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને યોગ્ય કવરેજ પસંદ કરવું વધુ ઉપયોગી બની શકે છે.

નાની ટક્કરથી લઈને મોટા અકસ્માત સુધી, તૈયારી રાખવી જરૂરી

કાર ચલાવતી વખતે અકસ્માત ક્યારે થશે તેની આગાહી કરી શકાતી નથી. ક્યારેક નાની ટક્કર માત્ર બમ્પર સુધી સીમિત રહે છે, જ્યારે ગંભીર અકસ્માતમાં બોડી સાથે મિકેનિકલ અને ઇલેક્ટ્રોનિક સિસ્ટમને પણ નુકસાન થઈ શકે છે.

બમ્પર, બોડી પેનલ, હેડલાઇટ, વિન્ડશીલ્ડ, ટાયર, એલોય વ્હીલ, સસ્પેન્શન, એરબેગ અને એન્જિન સંબંધિત ભાગોમાં નુકસાન થાય તો રિપેર ખર્ચ ઝડપથી વધી શકે છે.

આથી કારની સુરક્ષિત ડ્રાઇવિંગ જેટલું જ યોગ્ય ઇન્શ્યોરન્સ કવરેજ પણ મહત્વનું છે. પોલિસી લેતી વખતે માત્ર આજનો પ્રીમિયમ કેટલો છે તે જોવાને બદલે, અકસાનની સ્થિતિમાં વાસ્તવમાં કેટલી આર્થિક સુરક્ષા મળશે તે સમજવું વધુ મહત્વનું છે.