પોસ્ટ ઓફિસ RD સ્કીમ: બાળકના નામે દર મહિને ₹3,000 જમા કરાવવા પર 5 વર્ષે મળશે ₹2.14 લાખનું સુરક્ષિત વળતર; જાણો સંપૂર્ણ ગણતરી
દરેક માતાપિતા તેમના બાળકના ઉજ્જવળ અને સુરક્ષિત ભવિષ્ય માટે સતત ચિંતિત હોય છે. બાળકના ઉચ્ચ શિક્ષણ, કારકિર્દી અથવા અન્ય ભવિષ્યના મોટા ખર્ચાઓને પહોંચી વળવા માટે જો બાળપણથી જ વ્યવસ્થિત અને શિસ્તબદ્ધ બચત કરવામાં આવે, તો પાછળથી નાણાકીય બોજ અનુભવાતો નથી. જો તમે પણ દર મહિને એક નિશ્ચિત રકમ બચાવીને લાંબા ગાળે મોટું ભંડોળ ઊભું કરવાનું આયોજન કરી રહ્યા છો, તો ભારત સરકાર દ્વારા સંચાલિત પોસ્ટ ઓફિસ રિકરિંગ ડિપોઝિટ (Post Office RD) સ્કીમ એક અત્યંત સુરક્ષિત અને વિશ્વસનીય વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે.
પોસ્ટ ઓફિસની 5 વર્ષની રિકરિંગ ડિપોઝિટ સ્કીમમાં રોકાણકારને દર મહિને ચોક્કસ રકમ જમા કરાવવાની સુવિધા મળે છે. આ સ્કીમ સરકારી બેકિંગ ક્ષેત્ર હેઠળ આવતી હોવાથી રોકાણ કરેલા નાણાં સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત રહે છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ ના ઓક્ટોબર થી ડિસેમ્બર ક્વાર્ટર માટે ભારત સરકાર દ્વારા પોસ્ટ ઓફિસ RD પર વાર્ષિક 6.7% નો આકર્ષક વ્યાજ દર નક્કી કરવામાં આવ્યો છે.
માસિક ₹3,000 ના રોકાણ પર 5 વર્ષ પછી કેટલું ભંડોળ મળશે?
જો કોઈ માતાપિતા પોતાના બાળકના નામે પોસ્ટ ઓફિસ RD ખાતામાં દર મહિને ₹3,000 જમા કરાવે છે, તો એક વર્ષ દરમિયાન તેમની કુલ જમા રકમ ₹36,000 થશે. આ રીતે, ૫ વર્ષના સમયગાળામાં સતત રોકાણ કરવાથી કુલ મુદ્દલ રકમ ₹1,80,000 જમા થાય છે.
વર્તમાન 6.7% ના વાર્ષિક વ્યાજ દર મુજબ ગણતરી કરીએ તો, ૫ વર્ષની મુદત દરમિયાન આ રોકાણ પર આશરે ₹34,097 નું ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ મળે છે. આથી, ૫ વર્ષની મેચ્યોરિટી (પાકતી મુદત) પૂરી થવા પર રોકાણકારને મૂળ જમા રકમ અને વ્યાજ મળીને કુલ ₹2,14,097 ની આસપાસની પાકતી રકમ એકસાથે ચૂકવવામાં આવે છે.
વ્યાજની ગણતરી કેવી રીતે કરવામાં આવે છે?
પોસ્ટ ઓફિસ રિકરિંગ ડિપોઝિટમાં વ્યાજની ગણતરી ત્રિમાસિક ચક્રવૃદ્ધિ (Quarterly Compounding) ધોરણે થાય છે. તેનો સરળ અર્થ એ છે કે દર ત્રણ મહિને તમારા જમા નાણાં પર વ્યાજ ઉમેરાય છે અને ત્યારબાદના ક્વાર્ટરમાં મુદ્દલ વત્તા વ્યાજ બંને પર ફરીથી વ્યાજ ગણાય છે.
જોકે, અહીં એ નોંધવું જરૂરી છે કે વ્યાજની રકમ દર મહિને અથવા દર ત્રિમાસે તમારા ખાતામાં ચૂકવવામાં આવતી નથી. આ તમામ વ્યાજ ૫ વર્ષની મુદત પૂરી થતાં મેચ્યોરિટી સમયે મૂળ રકમ સાથે એકસાથે જ આપવામાં આવે છે. તેથી આ સ્કીમ દર મહિને આવક મેળવવા માટે નહીં, પરંતુ ભવિષ્ય માટે એકસાથે મોટું ફંડ ઊભું કરવા માટે ઉત્તમ છે.
રોકાણ કરતી વખતે આ બાબતો ખાસ ધ્યાનમાં રાખો
૧. નિયમિત હપ્તા ભરવા જરૂરી:
RD ખાતામાં દર મહિને નક્કી કરેલી તારીખે સમયસર હપ્તો જમા કરાવવો અત્યંત જરૂરી છે. જો હપ્તો ભરવામાં વિલંબ થશે તો નિયમ મુજબ દંડ ભરવો પડે છે.
૨. દંડની જોગવાઈ:
સમયસર હપ્તો ન ભરાય તો દર મહિને પ્રત્યેક ₹100 ના હપ્તા પર ₹1 નો દંડ વસૂલવામાં આવે છે. આથી તમારી ક્ષમતા મુજબનો જ માસિક હપ્તો નક્કી કરવો હિતાવહ છે.
૩. સતત 4 હપ્તા ચડી જાય તો ખાતું બંધ:
જો રોકાણકાર સતત ૪ મહિના સુધી હપ્તો જમા કરાવવામાં નિષ્ફળ રહે, તો પોસ્ટ ઓફિસ દ્વારા RD ખાતું બંધ કરી દેવામાં આવે છે. અલબત્ત, બાકી હપ્તા અને દંડની રકમ ચૂકવીને ખાતું ફરીથી શરૂ કરાવી શકાય છે.
અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે સરકાર સમયાંતરે નાની બચત યોજનાઓના વ્યાજ દરોની સમીક્ષા કરે છે. તેથી ખાતું ખોલાવતી વખતે હાલના વ્યાજ દર અને નિયમો અંગે સ્થાનિક પોસ્ટ ઓફિસમાંથી સચોટ માર્ગદર્શન મેળવી લેવું જોઈએ.
