ઇન્ટરનેશનલ એસોસિએશન ઑફ રેસલિંગે રેસલિંગ ફેડરેશન ઑફ ઈન્ડિયાનું સભ્યપદ રદ કર્યું છે. આવું એટલા માટે થયું કારણ કે રેસલિંગ ફેડરેશન ઓફ ઈન્ડિયા નિર્ધારિત સમયમાં તેની ચૂંટણીઓ યોજી શક્યું ન હતું. હવે રમતપ્રેમીઓના મનમાં એક જ પ્રશ્ન છે કે આગળ શું થશે?
રમતગમતનું રાજકારણ જે ન થાય તે ઓછું છે. તાજેતરનો વિકાસ એ છે કે રેસલિંગ ફેડરેશન ઓફ ઈન્ડિયાનું સભ્યપદ રદ કરવામાં આવ્યું છે. એવું વિચારવું પણ અફસોસની વાત છે કે ભારતીય રેસલિંગ ફેડરેશન નિર્ધારિત 45 દિવસમાં ચૂંટણી ન કરાવી શક્યું એટલે આવું થયું. તે પણ જ્યારે આ ચૂંટણીઓ લાંબા સમય સુધી થવાની છે. પહેલા 7 મે, પછી 11 જુલાઈ અને પછી 12 ઓગસ્ટની તારીખ નક્કી કરવામાં આવી. દર વખતે કોઈ ને કોઈ કાયદાકીય અડચણ આવી.આ અડચણ એટલા માટે આવી કે જે લોકોએ પોતાનું કામ નિયમ-કાયદા પ્રમાણે કરવાનું હતું, તે ન કર્યું. આસામ રેસલિંગ એસોસિએશન તેના સભ્યપદને લઈને કોર્ટમાં ગયું હોવાને કારણે 11 જુલાઈના રોજ ચૂંટણી થઈ શકી ન હતી. ગૌહાટી હાઈકોર્ટે ચૂંટણી પર સ્ટે આપ્યો હતો.
ત્યારબાદ 12 ઓગસ્ટે ચૂંટણી થવાની હતી. આ વખતે પંજાબ-હરિયાણા હાઈકોર્ટે ચૂંટણીના એક દિવસ પહેલા તેના પર સ્ટે મુક્યો હતો. છેવટે, મામલો તારીખ પછી તારીખ પર ચાલતો હતો. ક્યારેક કોઈ રાજ્ય એસોસિએશનની માન્યતાનો મુદ્દો આવે છે તો ક્યારેક નોમિનેશનનો. એકંદરે ચૂંટણી શક્ય નથી. આનાથી ગુસ્સે થઈને યુનાઈટેડ વર્લ્ડ રેસલિંગે રેસલિંગ ફેડરેશન ઓફ ઈન્ડિયાની સદસ્યતા સમાપ્ત કરવાનો કડક નિર્ણય લીધો હતો. તમને કહો કે આ નિર્ણયનો અર્થ શું છે?
પહેલા જાણો કેમ સભ્યપદ રદ કરવામાં આવે છે
સ્પોર્ટ્સ એસોસિએશન પર સરકારોની કોઈ દખલગીરી નથી, તેથી તેને સ્વાયત્ત રાખવામાં આવે છે. જેની જવાબદારી તે રમતના આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠન તરફ રહે છે. કોઈપણ રમત ફેડરેશન તેના દેશની સરકાર કરતાં તેની આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાને વધુ જવાબદાર હોય છે. તેણે ઓલિમ્પિક ચાર્ટરનું પાલન કરવું પડશે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, જે રીતે IOA એટલે કે ભારતીય ઓલિમ્પિક એસોસિએશને IOC દ્વારા બનાવેલા નિયમો અને નિયમોનું પાલન કરવું પડે છે, તેવી જ રીતે કોઈપણ સ્પોર્ટ્સ એસોસિએશને તેના આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનને અનુસરવું પડશે. એટલે કે કુસ્તીની વાત કરીએ તો યુનાઈટેડ વર્લ્ડ રેસલિંગ. યુનાઈટેડ વર્લ્ડ રેસલિંગ એ કુસ્તીની આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થા છે. સમગ્ર વિશ્વમાં કુસ્તીના નિયમો અને નિયમો નક્કી કરવાનું તેમના અધિકારક્ષેત્રમાં છે.
ઉદાહરણ તરીકે, ક્રિકેટની રમતમાં આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ કાઉન્સિલ એટલે કે આઈસીસીની જે ભૂમિકા છે, તે જ ભૂમિકા કુસ્તીમાં યુનાઈટેડ વર્લ્ડ રેસલિંગની છે. યુનાઈટેડ વર્લ્ડ રેસલિંગે ઈન્ડિયન રેસલિંગ એસોસિએશનને પોતાની સ્વાયત્ત સ્થિતિ જાળવવા માટે ઘણી વખત ચૂંટણી કરાવવાની તક આપી છે, પરંતુ પોતાની રોટલી શેકતા લોકોએ અડચણો ઊભી કરી છે, જેનું પરિણામ હવે સામે છે. આગળ વધતા પહેલા, તમને જણાવી દઈએ કે ફૂટબોલ અને બોક્સિંગ જેવી રમતો સાથે પણ આવું બન્યું છે, જ્યારે નિર્ધારિત સમયની અંદર ચૂંટણી ન કરાવવાના કારણે તેમની સદસ્યતા રદ કરવામાં આવી હતી.
જ્યારે સભ્યપદ રદ કરવામાં આવે ત્યારે શું થાય છે?
સભ્યપદ રદ કરવાથી કુસ્તીબાજોને કોઈ અસર થતી નથી. એવું નથી કે ભારતીય કુસ્તીબાજો હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લઈ શકશે નહીં. મોટો તફાવત એ છે કે જ્યાં સુધી સદસ્યતા પુનઃસ્થાપિત નહીં થાય ત્યાં સુધી ભારતીય કુસ્તીબાજોએ ભારતના ત્રિરંગાને બદલે યુનાઈટેડ વર્લ્ડ રેસલિંગના ઝંડા હેઠળ સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લેવો પડશે. ભાવનાત્મક રીતે આ એક મોટો ફટકો છે કારણ કે ત્રિરંગાને જોઈને ઉત્સાહ અને જુસ્સો અલગ રીતે આવે છે. આગામી મહિનાની 23મી તારીખથી એશિયન ગેમ્સ યોજાવાની છે. એશિયન ગેમ્સનું આયોજન ઓલિમ્પિક કાઉન્સિલ ઓફ એશિયા દ્વારા કરવામાં આવે છે. 1982 પહેલા, એશિયન ગેમ્સનું આયોજન એશિયન ગેમ્સ ફેડરેશન દ્વારા કરવામાં આવતું હતું, પરંતુ 1982 થી, ઓલિમ્પિક કાઉન્સિલ ઓફ એશિયા આ કરે છે. આથી ભારતીય કુસ્તીબાજો એશિયન ગેમ્સમાં ત્રિરંગા નીચે જ કુસ્તી કરી શકે છે. પરંતુ નિશ્ચિત નિયમો અનુસાર ભારતીય કુસ્તીબાજો વર્લ્ડ રેસલિંગ ચેમ્પિયનશિપમાં નિરાશ થઈ શકે છે. વર્લ્ડ રેસલિંગ ચેમ્પિયનશિપ 16 થી 24 સપ્ટેમ્બર એટલે કે એશિયન ગેમ્સ પહેલા સર્બિયામાં યોજાવાની છે. એ વાત પણ ખેદજનક છે કે વિશ્વ કુસ્તી ચેમ્પિયનશિપ માટે થોડા કલાકો પછી ટ્રાયલ યોજાવાની હતી ત્યારે રેસલિંગ ફેડરેશન ઓફ ઈન્ડિયાનું સભ્યપદ રદ કરવામાં આવ્યું છે.
ચૂંટણીનો મુદ્દો ક્યાંથી આવ્યો?
હવે મૂળ મુદ્દો પણ જાણી લો. રેસલિંગ ફેડરેશનના પ્રમુખ બ્રિજભૂષણ શરણ સિંહનો કાર્યકાળ પૂરો થઈ રહ્યો હતો. તેમનો કાર્યકાળ પૂરો થાય તે પહેલા ચૂંટણી યોજાવાની હતી. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું હતું કે બ્રિજભૂષણ શરણ સિંહ પોતાના નજીકના લોકોને ચૂંટણી જીતાડીને એસોસિએશન પર પોતાની પકડ જાળવી રાખવા માંગે છે. તેમના પર એવો પણ આરોપ હતો કે તેઓ ઇચ્છે છે કે તેમના સંબંધીઓ ચૂંટણી લડે. ચૂંટણી પહેલા જ દેશના જાણીતા રેસલર્સે તેમના પર યૌન ઉત્પીડનનો આરોપ લગાવ્યો હતો. આમાં POCSO જેવો ગંભીર આરોપ પણ હતો. બ્રિજભૂષણ શરણ સિંહે આરોપ લગાવ્યો કે આ આરોપો પાછળ ષડયંત્ર છે. તેમના વિરોધીઓ એસોસિએશનમાં જોડાવા માંગે છે અને કુસ્તીબાજોને તેમના ખભા પર રાખીને બંદૂકો ચલાવી રહ્યા છે. મામલો આટલો વધી જશે એવું કોઈએ વિચાર્યું ન હતું. કુસ્તીબાજો તેમની માંગ પર અડગ રહ્યા. લડાઈ જંતર-મંતર સુધી પહોંચી.
વિનેશ ફોગાટ, સાક્ષી મલિક અને બજરંગ પુનિયાએ આ લડાઈ પૂરા જોશ સાથે લડી હતી. મામલો પોલીસ, કોર્ટ અને સરકાર સુધી પહોંચ્યો હતો. કુસ્તીબાજો અને પોલીસકર્મીઓ વચ્ચેની અથડામણ આખી દુનિયાએ જોઈ. આ પછી પોલીસે ચાર્જશીટ પણ દાખલ કરી હતી. બાદમાં બ્રિજભૂષણ શરણ સિંહને POCSOમાં રાહત મળી પરંતુ યૌન ઉત્પીડનનો કેસ હજુ પણ ચાલી રહ્યો છે. હડતાળ પર બેઠેલા કુસ્તીબાજો પોતાના કામ પર પાછા ફર્યા છે. પરંતુ આરોપ-પ્રત્યારોપ અને વાદ-વિવાદમાં મામલો ક્યાં સુધી પહોંચી ગયો તે સૌની સામે છે. એકંદરે સૌથી વધુ નુકસાન કુસ્તીને થયું. રાહતની વાત એ છે કે એક વખત તમામ પ્રક્રિયાઓ નિર્ધારિત નિયમો હેઠળ થઈ જશે પછી ભારતીય કુસ્તી સંઘનું સભ્યપદ પુનઃસ્થાપિત થઈ જશે. બસ આખો ખેલ અમુક લોકોના ઈરાદાનો છે.
