કેન્દ્ર સરકારે 8મા પગાર પંચની રચનાને મંજૂરી આપી દીધી છે. આવી સ્થિતિમાં લોકોના મનમાં અનેક પ્રશ્નો ઉભા થઈ રહ્યા છે. ખાસ કરીને મોંઘવારી ભથ્થા અને મોંઘવારી રાહત અંગે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે 8મા પગાર પંચ લાગુ થતાં જ DA અને DR શૂન્ય થઈ જશે. કારણ કે 5મા પગાર પંચમાં એક ખાસ જોગવાઈ હતી, જે હેઠળ 50% થી વધુ મોંઘવારી ભથ્થું (DA) અને મોંઘવારી રાહત (DR) આપમેળે મૂળ પગાર અથવા મૂળ પેન્શનમાં સમાઈ જશે. આ પગાર માળખાને સરળ બનાવવા માટે કરવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ છઠ્ઠા પગાર પંચ અને સાતમા પગાર પંચ હેઠળ આવું નહોતું.
\
7મા પગાર પંચ હેઠળ શું જોગવાઈ હતી?
છઠ્ઠા અને સાતમા કેન્દ્રીય પગાર પંચમાં, ડીએને મૂળ પગારમાં ભેળવવામાં આવ્યું ન હતું. તેના બદલે, નવા પગાર પંચની ભલામણોના અમલીકરણ સમયે, ફિટમેન્ટ ફેક્ટરના આધારે પગાર નક્કી કરવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં, હાલમાં મોંઘવારી ભથ્થું તેમાં સામેલ નથી. મોંઘવારી ભથ્થું ભવિષ્યમાં અથવા પગાર પંચની ભલામણના આધારે ઉમેરવામાં આવે છે.
સમય જતાં વધતી જતી ફુગાવાને ધ્યાનમાં રાખીને, કેન્દ્ર સરકાર દર છ મહિને કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે મોંઘવારી ભથ્થામાં સુધારો કરે છે. તેની ગણતરી જાન્યુઆરી અને જુલાઈ મહિનાના કર્મચારીઓના પગારમાં કરવામાં આવે છે. મોંઘવારી ભથ્થામાં આગામી વધારો માર્ચ 2025 માં જાહેર થવાની શક્યતા છે.
તો શું DA ૫૦% થી ‘૦’ થશે?
આ મોંઘવારી ભથ્થું મૂળ પગાર અથવા પેન્શનના આધારે નક્કી કરવામાં આવે છે. મોંઘવારી ભથ્થું કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના પગારનો મોટો ભાગ છે. વર્તમાન પગાર પંચમાં એવી કોઈ જોગવાઈ નથી કે જો DA 50% થી વધુ હોય, તો તે આપમેળે મૂળ પગારમાં સમાવિષ્ટ થઈ જાય અને તેને ‘0’ કરવામાં આવે. તેવી જ રીતે, મોંઘવારી રાહતનો મુદ્દો પણ છે.
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર શું છે? ઉદાહરણ દ્વારા સમજો
તમને જણાવી દઈએ કે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એક એવી વસ્તુ છે જેના આધારે સરકારી કર્મચારીઓના પગાર અને પેન્શનરોના પેન્શનની ગણતરી કરવામાં આવે છે. તેનો અમલ કમિશનની ભલામણના આધારે કરવામાં આવે છે. ઉદાહરણ- જો કોઈનો મૂળ પગાર 20 હજાર છે અને 8મા પગાર પંચમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.5 ની ભલામણ કરવામાં આવી છે, તો તેનો મૂળ પગાર વધીને 50 હજાર થશે. એ જ રીતે, પેન્શનની પણ ગણતરી કરવામાં આવશે.
8મું પગાર પંચ ક્યારે લાગુ થશે?
કેન્દ્ર સરકાર ઘણીવાર 10 વર્ષના અંતરાલ પછી કર્મચારીઓના પગારમાં સુધારો કરવા માટે એક નવું પગાર પંચ લાગુ કરે છે. સાતમું પગાર પંચ 2016 માં લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું. છઠ્ઠું પગાર પંચ 2006 માં લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું. તેવી જ રીતે, ચોથા અને પાંચમા પગાર પંચને પણ 10 વર્ષના અંતરાલથી લાગુ કરવામાં આવ્યા હતા. સરકારે 8મા પગાર પંચને 2026 સુધીમાં પોતાનો અહેવાલ રજૂ કરવા પણ કહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં, એવી અપેક્ષા છે કે આ પણ 2026 સુધીમાં લાગુ થઈ જશે.
નોંધનીય છે કે ગુરુવારે નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી કેબિનેટ બેઠક બાદ અશ્વિની વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે 8મા પગાર પંચની રચનાને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. 8મા પગાર પંચની રચનાથી લગભગ 50 લાખ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને 67.95 લાખ પેન્શનરોને લાભ થશે. અત્યાર સુધી દેશમાં સાતમું પગાર પંચ અમલમાં છે, જેનો કાર્યકાળ 31 ડિસેમ્બર 2025 સુધી છે.
