૭.૭% જીડીપી ગ્રોથ અને મજબૂત બેંકિંગ સેક્ટર! જાપાનીઝ એજન્સીએ કેમ કર્યા ભારતીય અર્થતંત્રના વખાણ?
વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં વધતી અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે ભારત માટે એક અત્યંત ઉત્સાહજનક અને મહત્વપૂર્ણ સમાચાર આવ્યા છે. જાપાનની અગ્રણી ક્રેડિટ રેટિંગ એજન્સી ‘જાપાનીઝ ક્રેડિટ રેટિંગ એજન્સી’ (JCRA) એ ભારત દેશના સોવરેન રેટિંગમાં મોટો સુધારો કર્યો છે. એજન્સીએ ભારતનું રેટિંગ ‘BBB+’ થી વધારીને ‘A-‘ કરી દીધું છે. ભારતની મજબૂત આર્થિક વૃદ્ધિ, ખાનગી વપરાશ અને સરકારી મૂડીરોકાણમાં થયેલો સતત વધારો તથા દેશની નાણાકીય સિસ્ટમની મજબૂતીને ધ્યાનમાં રાખીને આ મહત્વનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
આ અપગ્રેડેશન વૈશ્વિક નાણાકીય બજારમાં ભારતની વધતી જતી આર્થિક શક્તિ, નીતિગત સ્થિરતા અને રોકાણકારોના વિશ્વાસનું પ્રતિક છે. જેસીઆરએ દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા સત્તાવાર નિવેદનમાં ભારતના આર્થિક મોડલ અને સરકાર દ્વારા લેવાયેલા સુધારાત્મક પગલાંના મુક્ત મને વખાણ કરવામાં આવ્યા છે.
આર્થિક પાયો મજબૂત: ૭% નો સતત ગ્રોથ રેટ અને ક્રાંતિકારી સુધારા
જેસીઆરએ (JCRA) એ પોતાના મૂલ્યાંકનમાં જણાવ્યું છે કે, ભારતીય અર્થતંત્રે મજબૂત ખાનગી વપરાશ અને સાર્વજનિક રોકાણના બળે આશરે ૭% નો ઊંચો જીડીપી (GDP) ગ્રોથ રેટ જાળવી રાખ્યો છે. ભારતે ભૂતકાળની સરખામણીએ પોતાના આર્થિક પાયાને અભૂતપૂર્વ રીતે મજબૂત બનાવ્યો છે, જેની પાછળ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સતત અમલમાં મૂકવામાં આવેલી ગ્રોથ-ઓરિએન્ટેડ નીતિઓ મુખ્ય જવાબદાર છે.
એજન્સીએ વિશેષરૂપે બે મુખ્ય આર્થિક સુધારાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો છે:
૧. ડિજિટલ પબ્લિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (DPI): ભારતે ડિજિટલ ક્ષેત્રે જે ક્રાંતિ સર્જી છે તેનાથી વહીવટમાં પારદર્શિતા આવી છે અને પ્રોડક્ટિવિટીમાં મોટો વધારો થયો છે.
૨. ગુડ્ઝ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (GST): જીએસટીના અમલીકરણથી દેશનું ટેક્સ માળખું સરળ બન્યું છે અને આંતરિક વેપારને સીધો ફાયદો થયો છે.
આ સુધારાઓને કારણે દેશની આર્થિક ઉત્પાદકતા વધી છે અને ભારતનો આર્થિક આધાર વૈશ્વિક આંચકાઓને સહન કરવા માટે પહેલા કરતાં વધુ સક્ષમ બન્યો છે.
બેંકિંગ અને નોન-બેંકિંગ સેક્ટરમાં ઐતિહાસિક સુધારો
ભારતનું રેટિંગ અપગ્રેડ કરવા પાછળનું બીજું એક સૌથી મોટું કારણ દેશની બેંકિંગ વ્યવસ્થામાં આવેલો આમૂલ પરિવર્તન છે. ભૂતકાળમાં ભારતીય બેંકો નોન-પર્ફોર્મિંગ એસેટ્સ (NPA) એટલે કે ખરાબ લોનની સમસ્યાથી ઝઝૂમી રહી હતી, પરંતુ હાલમાં પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગઈ છે.
રિપોર્ટ અનુસાર, ભારતીય બેંકિંગ સેક્ટરની એヌપીએ (NPA) રેશિયો ઘટીને ૨% થી પણ નીચા સ્તરે આવી ગયો છે, જે છેલ્લા બે દાયકામાં સૌથી શ્રેષ્ઠ સ્તરોમાંથી એક છે. આ ઐતિહાસિક સુધારા પાછળ બે મુખ્ય પરિબળોએ કામ કર્યું છે:
-
ઈન્સોલ્વન્સી એન્ડ બેંકરપ્સી કોડ (IBC): આ કાયદાના કારણે નાદાર કંપનીઓ પાસેથી રિકવરી મેળવવાની પ્રક્રિયા ઝડપી અને કડક બની છે.
-
આરબીઆઈ (RBI) ની કડક દેખરેખ: ભારતીય રિઝર્વ બેંક દ્વારા નાણાકીય સુપરવિઝન અને મેક્રોપ્રુડેન્શિયલ પોલિસીઝને વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવી છે.
માત્ર શેડ્યુલ બેંકો જ નહીં, પરંતુ નોન-બેંકિંગ ફાયનાન્સિયલ સેક્ટર (NBFCs) નો નાણાકીય પાયો પણ ઘણો મજબૂત થયો છે. આનાથી સમગ્ર નાણાકીય સિસ્ટમની સ્વાસ્થ્ય અને સ્થિરતામાં મોટો સુધારો જોવા મળ્યો છે.
આર્થિક વૃદ્ધિનો આઉટલુક: FY2026 માં ૭.૭% ના દસકાના સર્વોચ્ચ સ્તરે!
ભારતની વિશાળ વસ્તી અને આર્થિક કદનો ઉલ્લેખ કરતાં જેસીઆરએ નોંધ્યું છે કે, ૧.૪ અબજથી વધુ વસ્તી ધરાવતા ભારતનો નોમિનલ જીડીપી (Nominal GDP) ૩.૯ ટ્રિલિયન ડોલરે પહોંચી ગયો છે.
નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ (FY2026) માં ભારતીય અર્થતંત્રે ખરેખર અદ્ભુત કામગીરી દર્શાવી છે. વ્યક્તિગત આવકવેરામાં (Personal Income Tax) આપવામાં આવેલી રાહતો અને જીએસટી દરના ઘટાડાને કારણે લોકોની ખરીદશક્તિ વધી હતી, જેના પરિણામે રિયલ જીડીપી ગ્રોથ રેટ ૭.૭% જેટલો નોંધપાત્ર રહ્યો છે. એજન્સીનો અંદાજ છે કે આગામી નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ (FY2027) માં પણ ભારત ૬% થી વધુનો ઊંચો ગ્રોથ રેટ જાળવી રાખવામાં સફળ રહેશે, જે વિશ્વની મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓમાં સૌથી ઝડપી હશે.
ફુગાવો (મૂલ્યવૃદ્ધિ) અને વૈશ્વિક પડકારો અંગે આકલન
વૃદ્ધિના સકારાત્મક આંકડાઓની સાથે એજન્સીએ ફુગાવા (Inflation) ના પરિબળો પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો છે. વર્ષ ૨૦૨૬ ની શરૂઆતથી જ ખરાબ હવામાનના કારણે ખાદ્યચીજોના ભાવોમાં વધારો થયો હતો અને મધ્ય પૂર્વમાં વધતા ભૌગોલિક-રાષ્ટ્રીય તણાવ (Geopolitical Tensions) ને કારણે ઊર્જાના ભાવો વધ્યા હતા. આ વૈશ્વિક અને સ્થાનિક પડકારો છતાં, ભારતમાં ફુગાવાનો દર રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ની નિર્ધારિત મર્યાદાની અંદર જ રહ્યો છે, જે ભારતીય નાણાકીય નીતિની સફળતા દર્શાવે છે.
રેટિંગ અપગ્રેડ થવાના ભારતને થનારા સીધા ફાયદા
જેસીઆરએ દ્વારા ભારતને ‘A-‘ રેટિંગ મળવાથી વૈશ્વિક નાણાકીય જગતમાં ભારતની પ્રતિષ્ઠા વધશે અને નીચે મુજબના સીધા ફાયદા થશે: ૧. વિદેશી રોકાણકારો માટે સસ્તું ધિરાણ: ભારતીય કંપનીઓ અને સરકાર વૈશ્વિક બજારમાંથી નીચા વ્યાજદરે બોન્ડ્સ કે લોન દ્વારા ભંડોળ એકત્રિત કરી શકશે. ૨. FDI અને FPI માં વધારો: સુધારેલું રેટિંગ વિદેશી રોકાણકારો (Foreign Investors) નો વિશ્વાસ મજબૂત કરે છે, જેનાથી દેશમાં લાંબા ગાળાનું મૂડીરોકાણ વધશે. ૩. રૂપિયાની મજબૂતી: આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતીય આર્થિક મોડલની સ્વીકૃતિ વધવાથી ભારતીય ચલણને સ્થિરતા મળશે.
