ટેક્સનું ટેન્શન છોડો! બજેટ પહેલા સમજી લો ન્યૂ અને ઓલ્ડ રિજીમનું ગણિત, ક્યાં મળશે સૌથી વધુ ફાયદો?
૧ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ના રોજ રજૂ થનારા કેન્દ્રીય બજેટ પર સમગ્ર દેશની નજર છે. ખાસ કરીને પગારદાર વર્ગ માટે ટેક્સ રિજીમની પસંદગી હંમેશા મૂંઝવણભરી રહી છે. સરકાર છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી નવી ટેક્સ રિજીમને વધુ આકર્ષક બનાવી રહી છે, પરંતુ જૂની રિજીમ હજુ પણ રોકાણકારો માટે લોકપ્રિય છે. બજેટની જાહેરાતો પહેલાં એ સમજવું અત્યંત જરૂરી છે કે હાલના માળખા મુજબ કઈ રિજીમમાં કેટલો ટેક્સ લાગે છે અને તમારા માટે કયો વિકલ્પ વધુ ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.
નવી ટેક્સ રિજીમ: સરળતા અને ઓછા ટેક્સ રેટ્સ
નવી ટેક્સ રિજીમ (New Tax Regime) સરકાર દ્વારા કરદાતાઓ માટે ટેક્સ ફાઈલિંગની પ્રક્રિયા સરળ બનાવવાના હેતુથી રજૂ કરવામાં આવી હતી. આ રિજીમમાં ટેક્સના દરો જૂની રિજીમ કરતા ઓછા રાખવામાં આવ્યા છે. હાલના નિયમો મુજબ, જો તમારી વાર્ષિક આવક ૭ લાખ રૂપિયા સુધી હોય, તો કલમ 87A હેઠળ મળતી રિબેટને કારણે તમારે કોઈ ટેક્સ ચૂકવવો પડતો નથી. આ ઉપરાંત, નવી રિજીમમાં ૫૦,૦૦૦ રૂપિયાનું સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન પણ ઉપલબ્ધ છે. આ રિજીમ એવા લોકો માટે શ્રેષ્ઠ છે જેઓ વીમા, પીપીએફ કે હોમ લોન જેવા પરંપરાગત રોકાણોમાં રોકાણ કરવા માંગતા નથી અને સીધા જ હાથમાં વધુ પગાર (In-hand Salary) મેળવવા ઈચ્છે છે.
જૂની ટેક્સ રિજીમ: કપાત અને રોકાણનો લાભ
જૂની ટેક્સ રિજીમ (Old Tax Regime) એવા કરદાતાઓ માટે વરદાન સમાન છે જેઓ બચત અને રોકાણના માધ્યમથી ટેક્સ બચાવવા માંગે છે. આ રિજીમમાં કલમ 80C હેઠળ ૧.૫ લાખ રૂપિયા સુધીની છૂટ મળે છે, જેમાં LIC, PPF અને બાળકોની ટ્યુશન ફીનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, મેડિકલ ઈન્સ્યોરન્સ (80D), હોમ લોનનું વ્યાજ (કલમ 24) અને HRA જેવી અનેક કપાતોનો લાભ મળે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ આક્રમક રીતે રોકાણ કરે છે, તો જૂની રિજીમમાં ઊંચી આવક હોવા છતાં ટેક્સની જવાબદારી નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડી શકાય છે. જોકે, આ રિજીમમાં ટેક્સના દરો નવી રિજીમ કરતા વધારે હોય છે.
બંને રિજીમ વચ્ચેના ટેક્સ સ્લેબની તુલના
વર્તમાન નાણાકીય વર્ષ માટે બંને રિજીમના સ્લેબમાં મોટો તફાવત છે. નવી રિજીમમાં ૩ લાખ સુધી કોઈ ટેક્સ નથી, ૩ થી ૬ લાખ પર ૫%, ૬ થી ૯ લાખ પર ૧૦%, ૯ થી ૧૨ લાખ પર ૧૫%, ૧૨ થી ૧૫ લાખ પર ૨૦% અને ૧૫ લાખથી વધુ પર ૩૦% ટેક્સ લાગે છે. બીજી તરફ, જૂની રિજીમમાં ૨.૫ લાખ સુધી મુક્તિ છે, ૨.૫ થી ૫ લાખ પર ૫%, ૫ થી ૧૦ લાખ પર ૨૦% અને ૧૦ લાખથી વધુ આવક પર સીધો ૩૦% ટેક્સ લાગે છે. બજેટ ૨૦૨૬માં એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવી રહી છે કે નાણામંત્રી મધ્યમ વર્ગને રાહત આપવા માટે નવી રિજીમના સ્લેબમાં વધુ સુધારા કરી શકે છે અથવા સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શનની મર્યાદા વધારી શકે છે.
બજેટ ૨૦૨૬ પાસેથી કરદાતાઓની અપેક્ષાઓ
કરદાતાઓ આ બજેટમાં મુખ્યત્વે ત્રણ બાબતોની અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે. પ્રથમ, નવી ટેક્સ રિજીમમાં ૮૦સી (80C) જેવી કોઈક રોકાણ આધારિત છૂટ આપવામાં આવે. બીજું, જૂની રિજીમમાં જે ૨.૫ લાખની બેઝિક લિમિટ છે તેને વધારીને ૩ લાખ અથવા ૫ લાખ કરવામાં આવે, કારણ કે મોંઘવારીના જમાનામાં જૂના સ્લેબ હવે આઉટડેટેડ લાગે છે. ત્રીજું, હોમ લોનના વ્યાજ પર મળતી ૨ લાખની છૂટને વધારીને ૩ લાખ કરવામાં આવે જેથી રિયલ એસ્ટેટ સેક્ટરને પણ વેગ મળે. જો સરકાર આ દિશામાં કોઈ કદમ ઉઠાવશે, તો બજારમાં વપરાશ (Consumption) વધવાની પૂરી શક્યતા છે.
તમારા માટે કયો વિકલ્પ શ્રેષ્ઠ? કેવી રીતે નક્કી કરશો?
તમારા માટે કઈ રિજીમ સારી છે તેનો આધાર તમારી કુલ આવક અને તમે કરેલા રોકાણો પર છે. જો તમે કુલ આવકમાંથી અંદાજે ૩.૭૫ લાખ રૂપિયાથી વધુની કપાત (Investments + HRA + Interest) મેળવી શકતા હોવ, તો સામાન્ય રીતે જૂની ટેક્સ રિજીમ વધુ ફાયદાકારક રહે છે. પરંતુ જો તમારું રોકાણ ઓછું હોય, તો નવી રિજીમ પસંદ કરવી હિતાવહ છે કારણ કે તેમાં કાગળની કાર્યવાહી ઓછી અને ટેક્સ રેટ પણ ઓછા છે. બજેટ ૨૦૨૬ની જાહેરાતો બાદ આ ગણિત ફરીથી બદલાઈ શકે છે, તેથી કોઈપણ નિર્ણય લેતા પહેલા નવા ફેરફારોને ધ્યાનથી સમજી લેવા જોઈએ.
