ડિજિટલ પેમેન્ટ દિગ્ગજ PhonePe ને મળી SEBI પાસેથી 1.5 અબજ ડોલરના IPO માટે મંજૂરી
વોલમાર્ટના સમર્થન વાળી ફિનટેક દિગ્ગજ PhonePe ને ભારતીય પ્રતિભૂતિ અને વિનિમય બોર્ડ (SEBI) પાસેથી તેના પ્રારંભિક જાહેર પ્રસ્તાવ (IPO) માટે મંજૂરી મળી ગઈ છે. આ પગલાથી PhonePe ભારતની સૌથી મોટી ફિનટેક લિસ્ટિંગમાંની એક બનવા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. કંપનીનો લક્ષ્ય આ પબ્લિક ઇશ્યૂ દ્વારા 1.5 અબજ ડોલર (લગભગ 12,000 કરોડ રૂપિયા) એકત્ર કરવાનો છે.
15 અબજ ડોલરના વેલ્યુએશન પર નજર
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ IPO કંપનીને લગભગ 15 અબજ ડોલરનું વેલ્યુએશન આપી શકે છે, જે 2023 માં તેના પાછલા ખાનગી વેલ્યુએશન (12 અબજ ડોલર) કરતા ઘણું વધારે છે. આ સંપૂર્ણ ઇશ્યૂ ‘ઓફર ફોર સેલ’ (OFS) હોવાની અપેક્ષા છે, જેનો અર્થ છે કે હાલના રોકાણકારો તેમનો હિસ્સો વેચશે અને કંપની કોઈ નવા શેર જારી કરશે નહીં. આ પ્રક્રિયામાં વોલમાર્ટ, ટાઈગર ગ્લોબલ અને માઈક્રોસોફ્ટ જેવા અગ્રણી રોકાણકારો તેમનો લગભગ 10% હિસ્સો ઘટાડી શકે છે.
મજબૂત નાણાકીય પ્રદર્શન
IPO પહેલા PhonePe એ પોતાની નાણાકીય સ્થિતિને ઘણી મજબૂત કરી છે. નાણાકીય વર્ષ 2025 માં કંપનીની ઓપરેટિંગ આવક (Operating Revenue) 40% વધીને 7,115 કરોડ રૂપિયા થઈ ગઈ છે. સાથે જ, કંપનીએ તેની ચોખ્ખી ખોટ ઘટાડીને 1,727 કરોડ રૂપિયા કરી છે, જે અગાઉના વર્ષે 1,996 કરોડ રૂપિયા હતી. એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ તરીકે, કંપની ફ્રી કેશ ફ્લો પોઝિટિવ બની છે અને તેણે કામગીરીમાંથી 1,202 કરોડ રૂપિયાની રોકડ જનરેટ કરી છે.
UPI બજારમાં બાદશાહત
PhonePe હાલમાં ભારતના UPI બજારનું બિનહરીફ લીડર છે, જેનો બજાર હિસ્સો (વોલ્યુમ અને વેલ્યુની દ્રષ્ટિએ) લગભગ 45% થી 50% ની વચ્ચે છે. ડિસેમ્બર 2025 ના આંકડા મુજબ, કંપનીએ દર મહિને લગભગ 10 અબજ વ્યવહારો પ્રોસેસ કર્યા હતા, જેનું કુલ મૂલ્ય 12 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ હતું. પેમેન્ટ ઉપરાંત, કંપનીએ છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં વીમો, લોન (Lending) અને સ્ટોકબ્રોકિંગ (Share.Market) જેવા ક્ષેત્રોમાં પણ પોતાની પકડ મજબૂત કરી છે.
ઇતિહાસ અને મુખ્ય સલાહકારો
PhonePe ની સ્થાપના ડિસેમ્બર 2015 માં સમીર નિગમ, રાહુલ ચારી અને બર્ઝિન એન્જિનિયર દ્વારા કરવામાં આવી હતી. 2016 માં તેને ફ્લિપકાર્ટ દ્વારા હસ્તગત કરવામાં આવી હતી, પરંતુ 2022 માં તે ફ્લિપકાર્ટથી સંપૂર્ણપણે અલગ થઈને એક સ્વતંત્ર એકમ બની ગઈ, જેમાં વોલમાર્ટની બહુમતી હિસ્સેદારી છે.
આ મેગા IPO માટે કોટક મહિન્દ્રા કેપિટલ, જેપી મોર્ગન ચેસ, સિટીગ્રુપ અને મોર્ગન સ્ટેનલી જેવી વૈશ્વિક બેંકોને ઇન્વેસ્ટમેન્ટ બેન્કર અને સલાહકાર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. PhonePe એ સપ્ટેમ્બર 2024 માં કોન્ફિડેન્શિયલ રૂટ (Confidential Route) દ્વારા SEBI પાસે તેના ડ્રાફ્ટ દસ્તાવેજો (DRHP) જમા કરાવ્યા હતા. આ માર્ગ કંપનીને અંતિમ લિસ્ટિંગ સુધી સંવેદનશીલ નાણાકીય વિગતો જાહેર થતા બચાવવાની સુવિધા આપે છે.
