મેક ઇન ઇન્ડિયાની મોટી સફળતા: ‘વાયુ અસ્ત્ર-૧’ ડ્રોનનું જોશીમઠ અને પોખરણમાં અચૂક નિશાન

અપર સર્કિટનો ઝટકો! આ સ્મોલકેપ ડિફેન્સ શેરે રોકાણકારોને કર્યા રાજી, જાણો તેજી પાછળનું મોટું કારણ

ભારતમાં ડિફેન્સ (રક્ષણ) સેક્ટર અત્યારે અભૂતપૂર્વ ઝડપે આગળ વધી રહ્યું છે અને આ પરિવર્તનમાં ડ્રોન ટેક્નોલોજી સૌથી મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહી છે. કેન્દ્ર સરકાર સતત “મેક ઇન ઇન્ડિયા” (Make in India) અને આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાન હેઠળ સ્વદેશી સંરક્ષણ સાધનોના ઉત્પાદન પર ભાર મૂકી રહી છે. આ વૈશ્વિક અને રાષ્ટ્રીય બદલાવ વચ્ચે ભારતની એક સ્મોલકેપ ડિફેન્સ કંપનીએ ભારતીય સેના (Indian Army) માટે પોતાના હાઇ-ટેક ડ્રોનનું સફળ પરીક્ષણ કરીને સમગ્ર શેરબજાર અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રનું ધ્યાન પોતાના તરફ ખેંચ્યું છે.

જેવા જ આ ડ્રોન ટ્રાયલના સમાચાર માર્કેટમાં આવ્યા, કંપનીના શેરમાં રોકાણકારોની ભારે લેવાલી નીકળી હતી. ખરીદીના આ પ્રચંડ પ્રવાહને કારણે કંપનીનો શેર જોતજોતામાં ૨૦ ટકાની ઉપરની સર્કિટ (Upper Circuit) પર પહોંચી ગયો હતો. રોકાણકારોમાં આ સફળતાને લઈને ભારે ઉત્સાહ છે, કારણ કે આ કંપની માત્ર ડ્રોન જ નહીં પરંતુ એરોસ્પેસ સિસ્ટમ, ડિફેન્સ વ્હીકલ પાર્ટ્સ અને પ્રિસિઝન એન્જિનિયરિંગ પ્રોડક્ટ્સ બનાવવાનું પણ મોટું કામ કરે છે. કંપનીના મેનેજમેન્ટનું માનવું છે કે આ સફળ ટ્રાયલ બાદ આગામી સમયમાં ભારતીય સેના તરફથી તેમને મોટા ઓર્ડર મળી શકે છે.

શેરબજારમાં પ્રચંડ તેજી: NIBE Limited ના શેરમાં ૨૦% ની અપર સર્કિટ

આ સફળતા મેળવનાર સ્મોલકેપ ડિફેન્સ કંપનીનું નામ છે NIBE Limited. ગુરુવારે ટ્રેડિંગ સેશન દરમિયાન કંપનીના શેરમાં રોકાણકારો તૂટી પડ્યા હતા. આ શેર તેના અગાઉના બંધ ભાવ ૧,૧૭૫ રૂપિયાથી સીધો ઉછળીને ૧,૪”૧”૦ રૂપિયાની સપાટીએ પહોંચી ગયો હતો, જે તેની ૨૦ ટકાની અપર સર્કિટ હતી. જો કે, દિવસના અંતે ઊંચા મથાળે થોડી નફારૂપી વેચવાલી (Profit Booking) જોવા મળી હતી અને શેર ૧,૨૯૦ રૂપિયાની આસપાસ સ્થિર થયો હતો. હાલમાં આ કંપનીનું કુલ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન (માર્કેટ કેપ) આશરે ૧,૯૨૭ કરોડ રૂપિયાની આસપાસ છે.

વાયુ અસ્ત્ર-૧ (Vayu Astra-1) ડ્રોન ટ્રાયલની અભૂતપૂર્વ સફળતા

NIBE લિમિટેડે ભારતીય સેના માટે પોતાના અત્યાધુનિક ‘Vayu Astra-1 Loitering Munition’ ડ્રોનનું સફળ પરીક્ષણ કર્યું છે. આ પરીક્ષણ ભારતના બે અલગ-અલગ ભૌગોલિક વાતાવરણ ધરાવતા વિસ્તારોમાં કરવામાં આવ્યું હતું – પહેલું રાજસ્થાનના તપતા રણ વિસ્તાર પોખરણમાં અને બીજું ઉત્તરાખંડના માઇનસ તાપમાન ધરાવતા પહાડી વિસ્તાર જોશીમઠમાં.

આ ટ્રાયલ દરમિયાન ડ્રોને જે પરાક્રમ કર્યું તે ખરેખર ભારતીય સંરક્ષણ ક્ષેત્ર માટે ગર્વની વાત છે:

• ચોક્કસ નિશાન: ડ્રોને ૧૦૦ કિલોમીટર દૂર આવેલા દુશ્મનના લક્ષ્યને અત્યંત સચોટતાથી શોધી કાઢ્યું અને તેના પર ત્રાટક્યું.

• ભારે વિસ્ફોટક ક્ષમતા: આ હુમલા દરમિયાન ડ્રોન ૧૦ કિલોગ્રામ વૉરહેડ (વિસ્ફોટક સામગ્રી) પોતાની સાથે લઈ ગયું હતું.

• ૧ મીટરથી ઓછી ભૂલ: આટલા દૂરના અંતરે હુમલો કરવા છતાં તેની સચોટતા (Accuracy) ૧ મીટર કરતા પણ ઓછી રહી હતી, એટલે કે નિશાન બિલકુલ અચૂક હતું.

• એડવાન્સ મિશન ફીચર્સ: આ ડ્રોને એક જ ઉડાન દરમિયાન મિશનને અધવચ્ચે રોકવું (Abort), અચાનક હુમલો કરવો (Attack) અને ફરીથી હુમલો કરવો (Re-attack) જેવી અત્યંત જટિલ લશ્કરી ક્ષમતાઓનું સફળ પ્રદર્શન કર્યું હતું.

અંધારામાં પણ અચૂક હુમલો અને કંટ્રોલ ટ્રાન્સફર

યુદ્ધના મેદાનમાં રાત્રિના સમયે ઓપરેશન કરવું સૌથી પડકારજનક હોય છે. NIBE લિમિટેડના આ ડ્રોને ‘એન્ટી-આર્મર સ્ટ્રાઇક ટ્રાયલ’ (Anti-armor strike trial) દરમિયાન રાત્રિના ઘનઘોર અંધારામાં પણ પોતાની તાકાત બતાવી. ડ્રોનમાં લાગેલા અત્યાધુનિક ઇન્ફ્રારેડ (Infrared) કેમેરાની મદદથી તેણે દુશ્મનની ટેન્ક જેવા લક્ષ્યને રાત્રે પણ શોધી કાઢ્યું અને પ્રથમ પ્રયાસમાં જ તેનો ખાતમો બોલાવી દીધો.

આ સિવાય ટેકનિકલ મોરચે કંપનીએ વધુ એક મોટી સિદ્ધિ મેળવી. ઉડાન દરમિયાન ડ્રોનનું નિયંત્રણ મેઈન ગ્રાઉન્ડ કંટ્રોલ સ્ટેશન (Ground Control Station) થી ૭૦ કિલોમીટર દૂર સરહદ પર હાજર ફોરવર્ડ કંટ્રોલ સ્ટેશન (Forward Control Station) ને સફળતાપૂર્વક ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યું હતું. આ ટેક્નોલોજી સેનાને યુદ્ધના મેદાનમાં લાઈવ ઓપરેશન દરમિયાન ખૂબ જ લવચીકતા અને સુરક્ષા પ્રદાન કરે છે.

૧૪,૦૦૦ ફીટની ઊંચાઈએ જોશીમઠમાં પરાક્રમ

પહાડી અને ખૂબ ઊંચાઈવાળા વિસ્તારોમાં ઓક્સિજનની અછત અને તેજ પવનને કારણે ડ્રોન ઉડાડવા ખૂબ અઘરા હોય છે. પરંતુ ઉત્તરાખંડના જોશીમઠ વિસ્તારમાં આ ડ્રોને ૧૪,૦૦૦ ફીટથી વધુની ઉંચાઈ પર સતત ૯૦ મિનિટ (દોઢ કલાક) કરતાં વધુ સમય સુધી સફળતાપૂર્વક ઉડાન ભરીને પોતાની ક્ષમતા સાબિત કરી બતાવી.

સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે, આ આત્મઘાતી ડ્રોન હોવા છતાં, મિશન સફળતાપૂર્વક પૂરું થયા પછી તેને સુરક્ષિત રીતે જમીન પર પાછું રિકવર (Recover) કરવામાં આવ્યું હતું. આનો અર્થ એ છે કે આ ડ્રોન ‘રીયુઝેબલ’ (Reusable) છે, જે સેનાના મિશનનો ખર્ચ ઘણો ઓછો કરી નાખશે.

NIBE Limited કંપની પ્રોફાઇલ: શું કામ કરે છે આ કંપની?

NIBE લિમિટેડ એ સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં કામ કરતી ભારતની અગ્રણી પ્રોડક્શન કંપનીઓમાંથી એક છે. કંપની મુખ્યત્વે નીચેની સેવાઓ અને ઉત્પાદનો સાથે જોડાયેલી છે: ૧. ડિફેન્સ વ્હીકલ અને પાર્ટ્સ: સેનાના ખાસ વાહનોના સ્ટ્રક્ચરલ કમ્પોનન્ટ્સ અને પાર્ટ્સનું ઉત્પાદન. ૨. ઇલેક્ટ્રો-મેકેનિકલ સિસ્ટમ્સ: સંરક્ષણ સાધનો માટે જરૂરી હાઇ-ટેક ઇલેક્ટ્રોનિક અને મિકેનિકલ સિસ્ટમ્સનું એકીકરણ (System Integration). ૩. સ્વદેશી ઉત્પાદન: કંપની સંપૂર્ણપણે ભારતીય સંરક્ષણ સંસ્થાઓ (જેમ કે DRDO અને સેના) ની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને ભારતની ધરતી પર જ સંશોધન અને ઉત્પાદન કરે છે.