૨૪ જૂન કે ૨૫ જૂન? જાણો ગાયત્રી જયંતિની સાચી તારીખ, પૂજા વિધિ અને શુભ મુહૂર્ત

ગાયત્રી મંત્રના ૧૦૮ જાપથી દૂર થશે માનસિક તણાવ, જાણો અભિજીત મુહૂર્તનો સમય

સનાતન ભારતીય પરંપરામાં વેદમાતા ગાયત્રીના પ્રગટ દિવસ એટલે કે ગાયત્રી જયંતિનું આધ્યાત્મિક અને ધાર્મિક દ્રષ્ટિએ સર્વોચ્ચ મહત્વ છે. માતા ગાયત્રીને જ્ઞાન, પવિત્ર બુદ્ધિ, સદ્ગુણ અને બ્રહ્માંડની સર્વોચ્ચ આધ્યાત્મિક ઉર્જાના અધિષ્ઠાત્રી દેવી માનવામાં આવે છે. દર વર્ષે જ્યેષ્ઠ મહિનાના શુક્લ પક્ષની એકાદશી તિથિએ ઉજવાતો આ ઉત્સવ સાધકો માટે મંત્ર સાધના, આત્મશુદ્ધિ અને માનસિક શાંતિ મેળવવાનો એક અણમોલ અવસર છે. આ વર્ષે ૨૦૨૬ માં ગાયત્રી જયંતિની સાચી તારીખને લઈને લોકોમાં થોડી મૂંઝવણ છે, પરંતુ પંચાંગ અને ઉદયા તિથિના શાસ્ત્રોક્ત નિયમો અનુસાર સાચી તારીખ અને પૂજાના વિશેષ મુહૂર્ત નિશ્ચિત થઈ ચૂક્યા છે.

હિન્દુ ધર્મશાસ્ત્રોમાં દેવી ગાયત્રીને સમસ્ત વેદોની જનની એટલે કે ચાર વેદોની માતા કહેવામાં આવી છે. એવી માન્યતા છે કે તેમના આશીર્વાદ વિના જ્ઞાન અને બુદ્ધિની પ્રાપ્તિ અશક્ય છે. ઋષિ-મુનિઓથી લઈને સામાન્ય ગૃહસ્થો સુધી, દરેક વ્યક્તિ ગાયત્રી મંત્રને સનાતન ધર્મનો સૌથી શક્તિશાળી મહામંત્ર માને છે. આ મંત્રનો જાપ કરવાથી અજ્ઞાનનો અંધકાર દૂર થાય છે અને જીવન સન્માર્ગ તરફ પ્રેરિત થાય છે.

૨૦૨૬ માં ગાયત્રી જયંતિની સાચી તારીખ

વર્ષ ૨૦૨૬ ના પંચાંગની ગણતરી મુજબ, જ્યેષ્ઠ શુક્લ પક્ષની એકાદશી તિથિની શરૂઆત ૨૪ જૂન, ૨૦૨૬ ના રોજ સાંજે ૦૬:૧૨ વાગ્યે થશે. આ તિથિ બીજા દિવસે એટલે કે ૨૫ જૂન, ૨૦૨૬ ના રોજ રાત્રે 8:09 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. શાસ્ત્રોક્ત નિયમ પ્રમાણે, જે તિથિમાં સૂર્યોદય થાય તે જ દિવસે તે વ્રત કે તહેવાર ઉજવવામાં આવે છે. આથી, ૨૫ જૂનના રોજ સૂર્યોદય સમયે એકાદશી તિથિ હોવાથી ‘ઉદયા તિથિ’ ના સિદ્ધાંત અનુસાર ગાયત્રી જયંતિ ૨૫ જૂન, બુધવારના રોજ જ દેશભરમાં શ્રદ્ધાપૂર્વક ઉજવવામાં આવશે.

પૂજા માટેના અતિ શુભ મુહૂર્ત

ગાયત્રી જયંતિના પવિત્ર દિવસે માતાની આરાધના કરવા માટે પંચાંગમાં ત્રણ વિશેષ સમય બતાવવામાં આવ્યા છે. સવારની પૂજા માટેનો સૌથી શ્રેષ્ઠ અને શુભ સમય સવારે ૦૭:૧૦ વાગ્યાથી શરૂ થઈને ૦૮:૫૨ વાગ્યા સુધીનો રહેશે. આ ઉપરાંત, બપોરના સમયે આવતું ‘અભિજીત મુહૂર્ત’ બપોરે ૧૧:૫૫ વાગ્યાથી ૧૨:૫૧ વાગ્યા સુધી રહેશે, જેને કોઈપણ પ્રકારની વિશેષ સાધના કે સંકલ્પ માટે અત્યંત ફળદાયી માનવામાં આવે છે. સાંજના સમયે પ્રાર્થના, આરતી અને મંત્ર જાપ કરવા માટે સાંજે ૦૭:૧૫ વાગ્યાથી રાત્રે ૦૮:૩૦ વાગ્યા સુધીનો સમય સર્વોત્તમ રહેશે.

શાસ્ત્રોક્ત પૂજા પદ્ધતિ અને મંત્ર જાપ

આ પવિત્ર દિવસે સવારે બ્રહ્મ મુહૂર્તમાં વહેલા ઉઠી, સ્નાનાદિ કાર્યો પરવારીને સ્વચ્છ વસ્ત્રો ધારણ કરવા જોઈએ. ત્યારબાદ ઘરના પૂજા સ્થાનને ગંગાજળ છાંટીને પવિત્ર કરવું. એક બાજઠ પર લાલ કે પીળું કપડું પાથરીને વેદમાતા ગાયત્રીની મૂર્તિ અથવા છબી સ્થાપિત કરવી. વિધિપૂર્વક દીવો અને ધૂપ પ્રગટાવીને માતાને કુમકુમ, અક્ષત, સુગંધિત ફૂલો અને નૈવેદ્ય અર્પણ કરવું.

આ પૂજાનો સૌથી અનિવાર્ય અને શક્તિશાળી ભાગ મંત્ર જાપ છે. પૂજાના સમયે તુલસી અથવા રુદ્રાક્ષની માળાથી ઓછામાં ઓછી ૧૦૮ વાર ‘ઓમ્ ભૂર્ભુવઃ સ્વઃ…’ મહામંત્રનો જાપ કરવો અનિવાર્ય માનવામાં આવે છે. જો શક્ય હોય તો આ દિવસે ગાયત્રી ચાલિસાનો પાઠ પણ કરી શકાય છે.

આધ્યાત્મિક જાગૃતિ અને માનસિક શાંતિનો અવસર

ગાયત્રી જયંતિ એ માત્ર બાહ્ય આડંબર કે ધાર્મિક વિધિઓ કરવાનો દિવસ નથી, પરંતુ તે આંતરિક સંતુલન મેળવવાનો ઉત્સવ છે. આજના આધુનિક અને તણાવપૂર્ણ જીવનમાં ગાયત્રી મંત્રનો વૈજ્ઞાનિક અને આધ્યાત્મિક પ્રભાવ માનવ મગજને શાંત કરે છે. આ દિવસે કરવામાં આવેલું ધ્યાન બુદ્ધિને તીક્ષ્ણ બનાવે છે, યોગ્ય નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા વિકસાવે છે અને હૃદયમાં પવિત્ર ભાવો જગાડે છે. જો આ વર્ષે ગાયત્રી જયંતિ પર પૂર્ણ નિયમ અને સાચી શ્રદ્ધા સાથે ઉપાસના કરવામાં આવે, તો તે જીવનમાં નવો પ્રકાશ અને આધ્યાત્મિક ઉર્જા લાવવાનું સબળ માધ્યમ બની શકે છે.