શું તમે ક્યારેય બાજરીની સોફ્ટ ઇડલી ખાધી છે? નોંધી લો આ પૌષ્ટિક રેસીપી

શિયાળામાં ટ્રાય કરો ગરમાગરમ અને હેલ્ધી બાજરીની ઇડલી

શિયાળાની ઋતુ આવતા જ આપણા રસોડામાં જાડા ધાન્ય (Millet) નું મહત્વ વધી જાય છે. આપણે બાજરીના રોટલા અને ખીચડી તો અવારનવાર ખાતા હોઈએ છીએ, પણ શું તમે ક્યારેય બાજરીની ઇડલીનો સ્વાદ ચાખ્યો છે? સામાન્ય રીતે લોકો ચોખા અને અડદની દાળની પરંપરાગત ઇડલી જ ખાતા હોય છે, પરંતુ સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે જાગૃત લોકો માટે બાજરીની ઇડલી એક શ્રેષ્ઠ અને પૌષ્ટિક પરિવર્તન સાબિત થઈ શકે છે.

બાજરી (Pearl Millet) ફાઈબર, આયર્ન, કેલ્શિયમ અને પ્રોટીનનો પાવરહાઉસ છે. તેની તાસીર ગરમ હોય છે, જે શિયાળામાં શરીરને અંદરથી ગરમાવો આપે છે. તે માત્ર ગ્લુટેન-ફ્રી જ નથી, પણ વજન ઘટાડવામાં અને ડાયાબિટીસને નિયંત્રિત કરવામાં પણ મદદરૂપ છે. ચાલો જાણીએ, કેવી રીતે તમે ઘરે ખૂબ જ ઓછા સમયમાં સોફ્ટ અને સ્પંજી બાજરીની ઇડલી તૈયાર કરી શકો છો.

બાજરીની ઇડલી બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી

આ પૌષ્ટિક નાસ્તો બનાવવા માટે તમારે નીચે મુજબની સામગ્રીની જરૂર પડશે:

• બાજરીનો લોટ: ૧.૫ કપ (ઝીણો દળેલું)

• સોજી (રવો): અડધો કપ (બાઈન્ડિંગ માટે)

• દહીં: ૧ કપ (હળવું ખાટું હોય તો વધુ સારું)

• પાણી: જરૂર મુજબ

• મીઠું: સ્વાદ મુજબ

• બેકિંગ સોડા અથવા ઈનો (Eno): અડધી નાની ચમચી

• તેલ: ઇડલી સ્ટેન્ડને ગ્રીસ કરવા માટે

વઘાર માટે (સ્વાદ વધારવા):

• રાઈ: ૧ નાની ચમચી

• અડદની દાળ: ૧ નાની ચમચી

• મીઠો લીમડો: ૮-૧૦ પાન

• લીલા મરચાં: ૨ (ઝીણા સમારેલા)

• આદુ: અડધો ઇંચ (છીણેલું)

• તેલ: ૧ મોટી ચમચી

બાજરીની ઇડલી બનાવવાની રીત: સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ગાઈડ

બાજરીની ઇડલી બનાવવી ખૂબ જ સરળ છે. બસ આ ૬ સ્ટેપ્સ અનુસરો:

સ્ટેપ ૧ – ખીરું (બેટર) તૈયાર કરવું

સૌ પ્રથમ એક મોટા મિક્સિંગ બાઉલ લો. તેમાં બાજરીનો લોટ અને સોજી નાખીને બરાબર મિક્સ કરી લો. હવે તેમાં દહીં ઉમેરો અને ધીમે-ધીમે પાણી નાખતા જઈ એક મધ્યમ ઘટ્ટ ખીરું તૈયાર કરો. ધ્યાન રાખવું કે ખીરામાં ગાંઠો ન રહે.

સ્ટેપ ૨ – ખીરાને રેસ્ટ આપવો

બાજરીનો લોટ અને સોજી પાણી શોષે છે, તેથી આ મિશ્રણને ઢાંકીને ૧૫ થી ૨૦ મિનિટ માટે રહેવા દો. આનાથી સોજી બરાબર ફૂલી જશે અને ઇડલી નરમ બનશે.

સ્ટેપ ૩ – વઘાર કરવો (Secret Step)

એક નાના પેનમાં તેલ ગરમ કરો. તેમાં રાઈ નાખો, જ્યારે રાઈ તતડવા લાગે ત્યારે અડદની દાળ, મીઠો લીમડો, સમારેલા લીલા મરચાં અને આદુ ઉમેરો. દાળનો રંગ હળવો ગુલાબી થાય એટલે આ વઘારને તૈયાર ખીરામાં નાખી દો. આ સ્ટેપ ઇડલીના સ્વાદને અનેકગણો વધારી દે છે.

સ્ટેપ ૪ – આથો લાવવો (ઇન્સ્ટન્ટ રીત)

જ્યારે તમે ઇડલી બનાવવા માટે તૈયાર હોવ, ત્યારે ખીરામાં સ્વાદ મુજબ મીઠું અને બેકિંગ સોડા (અથવા ઈનો) ઉમેરો. તેની ઉપર એક ચમચી પાણી નાખો જેથી સોડા એક્ટિવેટ થઈ જાય. તેને હળવા હાથે એક જ દિશામાં મિક્સ કરો. તમે જોશો કે ખીરું ફૂલીને હલકું થઈ ગયું છે.

સ્ટેપ ૫ – સ્ટીમિંગની તૈયારી

ઇડલી સ્ટેન્ડના ખાનામાં થોડું તેલ લગાવી તેને ચીકણું (Grease) કરો. હવે ચમચીની મદદથી ખીરું ખાનામાં ભરો. સ્ટીમર અથવા કુકરમાં ૧-૨ ગ્લાસ પાણી ગરમ કરવા મૂકો.

સ્ટેપ ૬ – ઇડલી બાફવી

ઇડલી સ્ટેન્ડને સ્ટીમરની અંદર મૂકો અને મધ્યમ આંચ પર ૧૦ થી ૧૨ મિનિટ સુધી બાફવા દો. ૧૨ મિનિટ પછી ચપ્પુ અથવા ટૂથપિક નાખી ચેક કરો, જો તે સાફ બહાર આવે તો ઇડલી તૈયાર છે. તેને થોડી ઠંડી થવા દો, પછી હળવા હાથે મોલ્ડમાંથી બહાર કાઢી લો.

પીરસવા માટેના સૂચનો અને ટિપ્સ

• ચટણી: બાજરીની ઇડલીનો અસલી આનંદ સીંગદાણા-નાળિયેરની ચટણી કે આદુ વાળી તીખી લાલ ચટણી સાથે આવે છે.

• સાંભાર: તેને ગરમા-ગરમ મિક્સ વેજ સાંભાર સાથે પીરસો, તે એક સંપૂર્ણ ભોજન બની જશે.

• શાકભાજી: તમે ખીરામાં ઝીણી સમારેલી ગાજર અને વટાણા પણ ઉમેરી શકો છો જેથી તે વધુ હેલ્ધી બને.

બાજરીની ઇડલી ખાવાના સ્વાસ્થ્ય લાભો

1. પાચનમાં સુધારો: આમાં ભરપૂર ફાઈબર હોય છે જે કબજિયાતની સમસ્યા દૂર કરે છે.

2. ડાયાબિટીસમાં ફાયદાકારક: બાજરીનો ગ્લાયસેમિક ઇન્ડેક્સ ઓછો હોય છે, જે બ્લડ શુગર લેવલને સ્થિર રાખવામાં મદદ કરે છે.

3. હાડકાની મજબૂતી: કેલ્શિયમનું પ્રમાણ વધુ હોવાથી તે બાળકો અને વૃદ્ધોના હાડકા માટે ઉત્તમ છે.

4. વજન નિયંત્રણ: આ ખાધા પછી લાંબા સમય સુધી ભૂખ લાગતી નથી, જેથી તમે વધારાની કેલરી લેવાથી બચી જાવ છો.

નિષ્કર્ષ

શિયાળાના નાસ્તામાં બાજરીની ઇડલી એક એવો વિકલ્પ છે જે સ્વાદ સાથે સમાધાન કર્યા વિના તમને સ્વસ્થ રાખે છે. તે બનાવવામાં પણ સરળ છે અને ઘરના દરેક સભ્યને પસંદ આવશે. તો આ વીકેન્ડ પર સાદી ઇડલીને બદલે આ ‘સુપરફૂડ ઇડલી’ જરૂર ટ્રાય કરજો.