90% લોકો ACના ફિલ્ટર બાબતે કરે છે આ મોટી ભૂલ, જાણો ક્યારે અને કેવી રીતે કરવી જોઈએ સફાઈ
ઉનાળાનો પારો જેમ જેમ વધે છે, તેમ તેમ ઘરોમાં એર કંડિશનર (AC) નું મહત્વ વધી જાય છે. કાળઝાળ ગરમીથી રાહત મેળવવા માટે આપણે રિમોટ ઉઠાવીએ છીએ અને તરત જ AC ચાલુ કરી દઈએ છીએ. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે તમારું AC પહેલા જેવી બરફ જેવી ઠંડક કેમ નથી આપી રહ્યું? અથવા આ મહિને તમારું વીજળીનું બિલ અપેક્ષા કરતા વધારે કેમ આવ્યું છે?
મોટાભાગના લોકો વિચારે છે કે જો AC ઠંડુ નથી કરી રહ્યું, તો તેનો અર્થ એ છે કે ‘ગેસ ઓછો થઈ ગયો છે’. પરંતુ હકીકતમાં, સમસ્યા ઘણીવાર ખૂબ નાની હોય છે જેને આપણે અવગણીએ છીએ—ACનું એર ફિલ્ટર.
નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે AC ના ફિલ્ટરની સફાઈને લઈને 90% લોકો મોટી ભૂલ કરે છે. ચાલો વિગતવાર સમજીએ કે આ નાનું ફિલ્ટર તમારા ખિસ્સા, સ્વાસ્થ્ય અને સુરક્ષા માટે કેટલું મહત્વનું છે.
ગંદુ ફિલ્ટર: કૂલિંગનું દુશ્મન અને વીજળી બિલનું ‘વિલન’
AC ની અંદર લાગેલું એર ફિલ્ટર રૂમની હવાને ખેંચે છે, તેને સાફ કરે છે અને પછી ઠંડી હવા બહાર ફેંકે છે. જ્યારે આ ફિલ્ટર ધૂળ અને ગંદકીથી ભરાઈ જાય છે, ત્યારે હવા જવાનો રસ્તો બ્લોક થઈ જાય છે.
1. કૂલિંગમાં ઘટાડો: જ્યારે ફિલ્ટર ગંદુ હોય છે, ત્યારે હવા અંદર જઈ શકતી નથી અને કોઈલ્સ પર બરફ જામવા લાગે છે. પરિણામ એ આવે છે કે તમે રિમોટથી ટેમ્પરેચર 16°C કે 18°C પર સેટ કરો છો, છતાં રૂમ ઠંડો થતો નથી. તમને લાગે છે કે AC બગડી ગયું છે, જ્યારે તેને માત્ર એક સારી સફાઈની જરૂર હોય છે.
2. વીજળીના બિલમાં વધારો: એક ગંદુ ફિલ્ટર AC ના કોમ્પ્રેસર પર અતિશય દબાણ લાવે છે. જ્યારે હવાનો ફ્લો ઓછો હોય છે, ત્યારે રૂમને ઠંડો કરવા માટે મશીને બમણી મહેનત કરવી પડે છે. કોમ્પ્રેસર જેટલી વધારે વાર અને જેટલી ઝડપથી ચાલશે, તમારું વીજળીનું મીટર તેટલી જ ઝડપથી ફરશે. નિયમિત સફાઈથી તમે તમારા વીજળીના બિલમાં 5% થી 15% સુધીની બચત કરી શકો છો.
સાવધાન! ગંદુ ફિલ્ટર બની શકે છે AC બ્લાસ્ટનું કારણ
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ઉનાળા દરમિયાન AC ફાટવાની ઘટનાઓ ઝડપથી વધી છે. નિષ્ણાતો આની પાછળનું એક મુખ્ય કારણ ‘ઓવરહીટીંગ’ માને છે.
જ્યારે ફિલ્ટર સંપૂર્ણપણે જામ થઈ જાય છે, ત્યારે મશીનની અંદરની ગરમ હવા બહાર નીકળી શકતી નથી. આનાથી કોમ્પ્રેસર અને મોટર પર દબાણ એટલું વધી જાય છે કે મશીન ગરમ (Overheat) થઈને બળી શકે છે અથવા ગંભીર સ્થિતિમાં બ્લાસ્ટ પણ થઈ શકે છે. તેથી, ફિલ્ટરની સફાઈ માત્ર સારી કૂલિંગ માટે જ નહીં, પણ તમારી સુરક્ષા માટે પણ જરૂરી છે.
આખરે કેટલા દિવસોમાં કરવી જોઈએ ફિલ્ટરની સફાઈ?
સફાઈનો સમય તમે AC નો ઉપયોગ કેટલો અને કેવી રીતે કરી રહ્યા છો તેના પર નિર્ભર છે. અહીં નિષ્ણાતો દ્વારા સૂચવવામાં આવેલી એક ગાઈડલાઈન છે:
-
મધ્યમ ઉપયોગ (રોજના 5 થી 7 કલાક): જો તમે માત્ર રાત્રે અથવા ઓફિસથી આવ્યા પછી થોડા કલાકો માટે AC ચલાવો છો, તો તમારે દર 6 થી 8 અઠવાડિયે (દોઢ થી બે મહિને) એકવાર ફિલ્ટર કાઢીને સાફ કરવું જોઈએ.
-
ભારે ઉપયોગ (10 થી 12 કલાક કે તેથી વધુ): ભર ઉનાળામાં જ્યારે AC દિવસ-રાત ચાલે છે, ત્યારે ફિલ્ટર ખૂબ જ ઝડપથી ધૂળ પકડી લે છે. આવી સ્થિતિમાં દર 3 થી 4 અઠવાડિયે (એક મહિને) સફાઈ જરૂરી છે.
-
ધૂળવાળા વિસ્તારો: જો તમારું ઘર રોડની કિનારે હોય, આસપાસ કોઈ બાંધકામ (Construction) ચાલતું હોય, અથવા તમારા ઘરમાં પાલતુ પ્રાણીઓ હોય, તો ફિલ્ટર 15 દિવસમાં પણ ગંદુ થઈ શકે છે. આવા કિસ્સામાં સમયની રાહ જોયા વગર ફિલ્ટર ચેક કરતા રહેવું જોઈએ.
ઘરે કેવી રીતે કરશો ફિલ્ટરની સફાઈ?
AC નું ફિલ્ટર સાફ કરવું ખૂબ જ સરળ છે અને આ માટે તમારે કોઈ મિકેનિકને પૈસા આપવાની જરૂર નથી.
-
પાવર ઓફ કરો: સૌથી પહેલા AC ની સ્વીચ બંધ કરો અને પ્લગ કાઢી લો.
-
ફ્રન્ટ પેનલ ખોલો: સ્પ્લિટ AC ના સામેના કવરને બંને બાજુથી પકડીને ધીમેથી ઉપર ઉઠાવો.
-
ફિલ્ટર કાઢો: તમને જાળીદાર ફિલ્ટર દેખાશે. તેને સાવધાનીપૂર્વક બહાર કાઢો.
-
સફાઈ કરો: ફિલ્ટરને સાદા વહેતા પાણી નીચે રાખો. જો ધૂળ વધારે હોય, તો હળવા હાથે નરમ બ્રશ અથવા સાબુના પાણીનો ઉપયોગ કરો. યાદ રાખો, જાળીને ઘસવી નહીં નહીંતર તે ફાટી શકે છે.
-
સુકવો: ફિલ્ટરને પૂરેપૂરું સુકાવા દો. ભીનું ફિલ્ટર ક્યારેય પાછું ન લગાવવું, કારણ કે તેનાથી દુર્ગંધ અને ફૂગ પેદા થઈ શકે છે.
-
પાછું લગાવો: સુકાયા પછી ફિલ્ટરને તેની જગ્યાએ સેટ કરો અને પેનલ બંધ કરી દો.
એક નાનું ફિલ્ટર તમારા આખા AC ના ‘ફેફસાં’ જેવું કામ કરે છે. જો આ સાફ રહેશે, તો મશીન લાંબુ ચાલશે, હવા શુદ્ધ રહેશે અને તમારા ખિસ્સા પરનો બોજ પણ ઓછો થશે. હવે જ્યારે પણ તમને લાગે કે AC ઓછું ઠંડુ કરી રહ્યું છે, ત્યારે મિકેનિકને બોલાવતા પહેલા એકવાર તેનું ફિલ્ટર જરૂર ચેક કરી લેજો.
થોડી સાવધાની માત્ર પૈસા જ નથી બચાવતી, પણ મોટી દુર્ઘટનાઓને પણ ટાળે છે. શું તમે આ સીઝનમાં તમારા AC નું ફિલ્ટર સાફ કર્યું? જો નહીં, તો આજે જ કરો!
