ઓનલાઇન શોપિંગ કરનારાઓ માટે ખુશખબર! OTPના ટેન્શન વગર હવે ફિંગરપ્રિન્ટથી કરો પેમેન્ટ
આજના યુગમાં આપણા સૌના જીવનનો એક મોટો હિસ્સો ઓનલાઇન શોપિંગ અને ડિજિટલ પેમેન્ટની આસપાસ ફરે છે. સેલ દરમિયાન મનપસંદ સામાન ફટાફટ બુક કરવો હોય કે પછી રોજિંદી જરૂરિયાતો, ઓનલાઇન પેમેન્ટે કામ સરળ તો બનાવ્યું છે, પરંતુ ઘણીવાર ઓટીપી (OTP) ની રાહ જોવી અથવા તેને વારંવાર નાખવો થોડો કંટાળાજનક બની જાય છે. આ જ અનુભવને વધુ સારો, ઝડપી અને સુરક્ષિત બનાવવા માટે ઈ-કોમર્સ દિગ્ગજ ફ્લિપકાર્ટ (Flipkart), એક્સિસ બેંક (Axis Bank) અને પેમેન્ટ ગેટવે PayU એ મળીને એક ક્રાંતિકારી પગલું ભર્યું છે.
હવે તમારે ફ્લિપકાર્ટ પર પેમેન્ટ કરવા માટે ફોન પર આવતા 6 અંકના ઓટીપીની રાહ જોવી નહીં પડે. આ કંપનીઓએ મળીને બાયોમેટ્રિક ઓથેન્ટિકેશન (Biometric Authentication) સિસ્ટમ લોન્ચ કરી છે. તેનો અર્થ એ છે કે હવે તમે તમારા કાર્ડ પેમેન્ટને એવી જ રીતે પૂર્ણ કરી શકશો જેવી રીતે તમે તમારો ફોન અનલોક કરો છો—એટલે કે માત્ર તમારા ફિંગરપ્રિન્ટ અથવા ફેસ આઈડી (Face ID) દ્વારા.
શું છે આ નવી ટેકનિક અને કેવી રીતે કરશે કામ?
અત્યાર સુધી જ્યારે પણ આપણે ક્રેડિટ કે ડેબિટ કાર્ડથી ઓનલાઇન પેમેન્ટ કરતા હતા, ત્યારે બેંક તરફથી એક વન-ટાઇમ પાસવર્ડ (OTP) આવતો હતો. ઘણીવાર નેટવર્કની સમસ્યાને કારણે ઓટીપી આવવામાં વિલંબ થતો હતો, જેનાથી ટ્રાન્ઝેક્શન ફેલ થઈ જતું હતું અથવા ‘ચેકઆઉટ’ની મજા બગડી જતી હતી.
ફ્લિપકાર્ટ, એક્સિસ બેંક અને PayU ની આ નવી પહેલ પછી, હવે ગ્રાહકો સપોર્ટેડ એન્ડ્રોઇડ (Android) અને આઈઓએસ (iOS) ડિવાઇસ પર બાયોમેટ્રિક ઓથેન્ટિકેશનનો ઉપયોગ કરી શકશે. જ્યારે તમે પેમેન્ટ પેજ પર હશો, ત્યારે ઓટીપી નાખવાને બદલે તમારા ફોનની સ્ક્રીન પર બાયોમેટ્રિક પ્રમાણીકરણનો વિકલ્પ આવશે. બસ એક ‘ટચ’ અથવા તમારા ચહેરાને સ્કેન કરીને તમે સેકન્ડોમાં ચુકવણી પૂર્ણ કરી શકશો.
સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ આ વ્યવસ્થા કેટલી મજબૂત છે?
ડિજિટલ પેમેન્ટના કિસ્સામાં સૌથી મોટો પ્રશ્ન ‘સુરક્ષા’નો હોય છે. શું બાયોમેટ્રિક ઓટીપી કરતા વધુ સુરક્ષિત છે? નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે હા, તે ઘણું વધારે સુરક્ષિત છે.
-
છેતરપિંડી પર અંકુશ: આજકાલ ‘ઓટીપી સ્કેમ’ ખૂબ સામાન્ય થઈ ગયા છે. છેતરપિંડી કરનારાઓ ફોન કરીને લોકો પાસેથી ઓટીપી માંગી લે છે અને તેમના ખાતા સાફ કરી દે છે. બાયોમેટ્રિક ઓથેન્ટિકેશનમાં આ જોખમ લગભગ શૂન્ય થઈ જાય છે, કારણ કે તમારી ફિંગરપ્રિન્ટ કે ચહેરો કોઈ ચોરી શકતું નથી અને ફોન પર કોઈને જણાવી પણ શકાતું નથી.
-
નિયમોનું પાલન: ફ્લિપકાર્ટમાં પેમેન્ટ્સ અને સુપરકોઈન્સના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ ગૌરવ અરોડાએ આ લોન્ચ પર જણાવ્યું હતું કે તેમનો મુખ્ય હેતુ નિયમોનું પાલન અને ગ્રાહકોનો વિશ્વાસ જીતવાનો છે. તેમણે જણાવ્યું કે ઓનલાઇન છેતરપિંડીની વધતી પદ્ધતિઓને જોતા બાયોમેટ્રિક ઓથેન્ટિકેશન ગ્રાહકોના નાણાંને વધુ સુરક્ષિત બનાવે છે.
એક્સિસ બેંકનો દ્રષ્ટિકોણ: સુરક્ષા સાથે સુવિધા
એક્સિસ બેંકના પ્રેસિડેન્ટ અર્નિકા દીક્ષિતે આ ફેરફારની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકતા કહ્યું કે આજનો ગ્રાહક એવી ટેકનિક ઈચ્છે છે જે માત્ર સુરક્ષિત જ નહીં, પરંતુ વાપરવામાં પણ અત્યંત સરળ હોય. તેમણે કહ્યું, “બાયોમેટ્રિક સિસ્ટમ બરાબર આ જ કામ કરે છે—તે માત્ર એક ‘ટચ’માં સુરક્ષિત રીતે પેમેન્ટની મંજૂરી આપી દે છે.”
આ સિસ્ટમ ખરેખર ‘ફાસ્ટ ચેકઆઉટ’ની સુવિધા આપે છે. જ્યારે ગ્રાહકને ખબર હોય છે કે પેમેન્ટ પ્રોસેસમાં કોઈ ટેકનિકલ અડચણ (જેમ કે ઓટીપી ન આવવો) નહીં આવે, ત્યારે તેમનો શોપિંગ અનુભવ વધુ સારો બની જાય છે.
ગ્રાહકોને શું ફાયદો થશે?
આ નવી બાયોમેટ્રિક સુવિધાના કેટલાક મોટા ફાયદા છે:
-
સમયની બચત: ઓટીપી આવવા અને તેને મેન્યુઅલ રીતે ટાઇપ કરવામાં લાગતો સમય હવે બચી જશે.
-
નેટવર્કની ચિંતા ખતમ: ઘણીવાર નબળા મોબાઈલ નેટવર્કને કારણે એસએમએસ આવતો નથી. બાયોમેટ્રિક સિસ્ટમ ડિવાઇસ-આધારિત છે, તેથી એસએમએસ પરની નિર્ભરતા ખતમ થઈ ગઈ છે.
-
યુઝર ફ્રેન્ડલી: આ ટેકનિક વડીલો અથવા એવા લોકો માટે પણ ખૂબ સરળ છે જેમને નાના-નાના અંકો ટાઇપ કરવામાં મુશ્કેલી પડતી હોય છે.
-
ઉચ્ચ સુરક્ષા: ફિંગરપ્રિન્ટ અને ફેસ આઈડીની નકલ કરવી અશક્ય જેવું છે, જે તેને ઓટીપી કરતા ક્યાંય વધુ સુરક્ષિત બનાવે છે.
ડિજિટલ ઇન્ડિયાની દિશામાં વધુ એક પગલું
ફ્લિપકાર્ટ, એક્સિસ બેંક અને PayUનું આ જોડાણ ભારતમાં ફિનટેક (Fintech) સેક્ટરના ભવિષ્યની ઝલક દર્શાવે છે. બાયોમેટ્રિક ઓથેન્ટિકેશન માત્ર પેમેન્ટની પ્રક્રિયાને સરળ નથી બનાવતું, પરંતુ તે ઓનલાઇન ટ્રાન્ઝેક્શનને લઈને લોકોના મનમાં રહેલા ડરને પણ ઓછો કરે છે.
આવનારા સમયમાં, આપણે આશા રાખી શકીએ કે અન્ય ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ અને બેંકો પણ આ દિશામાં આગળ વધશે. હાલમાં, જો તમે ફ્લિપકાર્ટ યુઝર છો અને એક્સિસ બેંકનું કાર્ડ વાપરો છો, તો તૈયાર થઈ જાઓ—કારણ કે હવે તમારું એક ‘સ્મિત’ અથવા એક ‘ટચ’ જ તમારા આગામી શોપિંગ ઓર્ડરને પૂર્ણ કરવા માટે પૂરતું હશે!
