ઇન્સ્ટાગ્રામ પર ચેટિંગ કરવું હવે પ્રાઇવેટ નહીં રહે! મેટા હટાવી રહ્યું છે સૌથી મોટું સુરક્ષા ફીચર

Instagram પર પર્સનલ વાતો કરતા પહેલા 100 વાર વિચારજો! એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્શન થઈ રહ્યું છે બંધ

આજના ડિજિટલ યુગમાં આપણે આપણી પ્રાઇવેસી (Privacy) ને લઈને સૌથી વધુ ચિંતિત હોઈએ છીએ. ભલે તે વોટ્સએપ હોય કે ઇન્સ્ટાગ્રામ, આપણને હંમેશા એ વાતનો સંતોષ હોય છે કે આપણા મેસેજ ‘એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્ટેડ’ (End-to-End Encrypted) છે. એટલે કે આપણા અને સામેવાળી વ્યક્તિ સિવાય તે મેસેજ કોઈ ત્રીજી વ્યક્તિ—અહીં સુધી કે કંપની પણ—વાંચી શકતી નથી. પરંતુ હવે ઇન્સ્ટાગ્રામ યુઝર્સ માટે એક એવા સમાચાર આવ્યા છે જે તેમના હોશ ઉડાવી શકે છે.

જો તમે પણ ઇન્સ્ટાગ્રામ પર તમારી પર્સનલ વાતો, ફોટા કે વીડિયો શેર કરો છો, તો હવે તમારે સાવધાન થઈ જવાની જરૂર છે. ઇન્સ્ટાગ્રામ એક મોટો ફેરફાર કરવા જઈ રહ્યું છે, જેના પછી તમારી ચેટ એટલી સુરક્ષિત નહીં રહે જેટલી અત્યાર સુધી હતી.

શું છે આખો મામલો? કેમ જોખમમાં છે તમારી પ્રાઇવેસી?

મેટા (Meta) ની માલિકીના પ્લેટફોર્મ ઇન્સ્ટાગ્રામે જાહેરાત કરી છે કે તે તેના પ્લેટફોર્મ પરથી એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્શન (E2EE) પ્રોટેક્શન હટાવવા જઈ રહ્યું છે. કંપનીએ યુઝર્સને એપ દ્વારા નોટિસ મોકલવાનું શરૂ કરી દીધું છે. આ નોટિસ મુજબ, 8 મે, 2026 પછી ઇન્સ્ટાગ્રામ પર મોકલવામાં આવતા મેસેજને એન્ક્રિપ્શનનું સુરક્ષા કવચ નહીં મળે.

યાદ રહે કે ઇન્સ્ટાગ્રામે ડિસેમ્બર 2023 માં જ આ સુવિધા શરૂ કરી હતી જેથી યુઝર્સની ચેટિંગને સુરક્ષિત બનાવી શકાય. પરંતુ હવે ત્રણ વર્ષથી પણ ઓછા સમયમાં કંપની આ નિર્ણય બદલવા જઈ રહી છે.

એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્શન ખતમ થવાનો અર્થ શું છે?

તેને સરળ ભાષામાં સમજીએ તો અત્યાર સુધી તમારી ચેટ એક ‘ડિજિટલ લોક’ માં બંધ રહેતી હતી, જેની ચાવી ફક્ત તમારી અને તમારા મિત્ર પાસે હતી. પરંતુ 8 મે પછી આ લોક હટી જશે.

• મેટાની પહોંચ: એન્ક્રિપ્શન હટ્યા પછી મેટા (ઇન્સ્ટાગ્રામની પેરન્ટ કંપની) તમારી ચેટ્સને એક્સેસ કરી શકશે.

• ડેટા સ્કેનિંગ: કંપની પાસે એ અધિકાર હશે કે તે સુરક્ષા કે અન્ય કારણોસર તમારા મેસેજ અને કોલ્સને સ્કેન કરી શકે.

• પ્રાઇવેસીનો અંત: તમારી પ્રાઇવેટ વાતચીત હવે સંપૂર્ણ રીતે પ્રાઇવેટ નહીં રહે. જો સરકાર કે કોઈ કાયદાકીય એજન્સી મેટા પાસે ડેટા માંગે છે, તો કંપની માટે તે ડેટા આપવો સરળ થઈ જશે કારણ કે તે હવે એન્ક્રિપ્ટેડ નહીં હોય.

આખરે મેટા આટલું મોટું પગલું કેમ ભરી રહી છે?

મેટાએ હજુ સુધી સત્તાવાર રીતે આનું કોઈ નક્કર કારણ જણાવ્યું નથી, પરંતુ ટેક એક્સપર્ટ્સનું માનવું છે કે આની પાછળ આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ અને સુરક્ષા કારણો છે.

1. CSAM પર રોક: ઇન્ટરનેટ પર ચાઇલ્ડ સેક્સ્યુઅલ એબ્યુઝ મટિરિયલ (CSAM) એક બહુ મોટી સમસ્યા બની ગયું છે. એન્ક્રિપ્શનને કારણે કંપનીઓ વાંધાજનક કન્ટેન્ટને ઓળખી શકતી નહોતી. હવે એન્ક્રિપ્શન હટાવીને મેટા દરેક મેસેજ અને મીડિયા ફાઈલને સ્કેન કરી શકશે જેથી આવા કન્ટેન્ટને તરત જ બ્લોક કરી શકાય.

2. સરકારી દબાણ: યુરોપિયન યુનિયન અને અન્ય ઘણા દેશોની સરકારો સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓ પર દબાણ કરી રહી છે કે તેઓ પોતાના પ્લેટફોર્મ પર થતી શંકાસ્પદ ગતિવિધિઓ પર નજર રાખે. સુરક્ષા અને તપાસ એજન્સીઓ માટે એન્ક્રિપ્શન હંમેશા એક મોટો અવરોધ રહ્યો છે.

3. પ્લેટફોર્મની સફાઈ: આતંકવાદ, નફરત ફેલાવતા ભાષણો (Hate Speech) અને ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓને ટ્રેક કરવા માટે પણ કંપનીને મેસેજ સુધી પહોંચ જોઈએ છે.

યુઝર્સ પાસે હવે કયા વિકલ્પો છે?

આ સમાચાર પછી ઘણા યુઝર્સ પોતાની પ્રાઇવેસીને લઈને ચિંતિત છે. જો તમે પણ તેમાંથી એક છો, તો તમે આ પગલાં લઈ શકો છો:

• ડેટા ડાઉનલોડ કરો: મેટાએ કહ્યું છે કે તે યુઝર્સને તેમનો જૂનો ચેટ ડેટા અને મીડિયા ફાઇલ્સ ડાઉનલોડ કરવાનો વિકલ્પ આપશે. જો તમારી પાસે કોઈ જરૂરી માહિતી ચેટ્સમાં હોય, તો તેનો બેકઅપ લઈ લો.

• બીજી એપ્સનો ઉપયોગ: જો તમારી વાતચીત ખૂબ જ સંવેદનશીલ કે પ્રાઇવેટ હોય, તો તમે તે પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરી શકો છો જે હજુ પણ એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્શનની ખાતરી આપે છે (જેમ કે સિગ્નલ અથવા વોટ્સએપ).

• સતર્ક રહો: ઇન્સ્ટાગ્રામ પર કોઈ પણ પ્રકારની વ્યક્તિગત માહિતી, બેંક વિગતો કે અંગત ફોટા શેર કરવાનું ટાળો.

શું ઇન્સ્ટાગ્રામનો ઉપયોગ છોડી દેવો જોઈએ?

એવું કહેવું ખોટું હશે કે ઇન્સ્ટાગ્રામ અસુરક્ષિત થઈ જશે, પરંતુ એ ચોક્કસ છે કે તે હવે ‘પ્રાઇવેટ’ નહીં રહે. એક સામાન્ય યુઝર માટે કદાચ આ બહુ મોટી વાત ન હોય, પરંતુ જે લોકો પ્રાઇવેસીને સૌથી વધુ મહત્વ આપે છે, તેમના માટે આ એક મોટો ઝટકો છે.

8 મે, 2026 પછી ઇન્સ્ટાગ્રામ એક ખુલ્લી કિતાબ જેવું હશે, જેને જરૂર પડ્યે સિસ્ટમ દ્વારા વાંચી શકાશે. તેથી, હવે જ્યારે પણ તમે ‘Send’ બટન દબાવો, ત્યારે યાદ રાખજો કે તમારા મેસેજને કોઈ બીજું પણ જોઈ શકે છે.