ફોન સ્લો થવાનું કારણ સ્ટોરેજ નહીં પણ તમારું ‘ચાર્જર’ હોઈ શકે છે! જાણો તેની પાછળનું વિજ્ઞાન

મોબાઈલને ‘સુપરફાસ્ટ’ બનાવવા માંગો છો? તો ચાર્જર ખરીદતી વખતે આ ૩ બાબતો ક્યારેય ન ભૂલતા

જ્યારે પણ આપણો સ્માર્ટફોન સ્લો થવા લાગે અથવા હેંગ થવા લાગે, ત્યારે આપણું ધ્યાન સૌથી પહેલા ફોનની સ્ટોરેજ (Storage) અથવા બેકગ્રાઉન્ડમાં ચાલતી ભારે એપ્સ (Apps) પર જાય છે. આપણે તરત જ ફોટા અને વીડિયો ડિલીટ કરવા માંડીએ છીએ અથવા કેશ મેમરી ક્લિયર કરીએ છીએ. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે તમારા ફોનની ધીમી ગતિ પાછળ તે ચાર્જર પણ હોઈ શકે છે જેનાથી તમે તેને રોજ ચાર્જ કરો છો?

જી હા, સાંભળવામાં આ થોડું અજીબ લાગી શકે છે, પરંતુ મોબાઈલ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે એક ખરાબ કે નકલી ચાર્જર તમારા મોંઘા સ્માર્ટફોનને પસ્તી બનાવી શકે છે. ચાલો વિગતવાર સમજીએ કે ચાર્જરનો ફોનની પરફોર્મન્સ સાથે શું સંબંધ છે અને તમે તેનાથી કેવી રીતે બચી શકો છો.

ચાર્જર આખરે ફોનને સ્લો કેવી રીતે કરી દે છે?

સ્માર્ટફોન એક જટિલ મશીન છે જેમાં સુરક્ષાના અનેક સ્તરો હોય છે. જ્યારે તમે કોઈ લોકલ અથવા ખરાબ ક્વોલિટીના ચાર્જરનો ઉપયોગ કરો છો, ત્યારે ફોનની અંદર નીચે મુજબની પ્રક્રિયાઓ શરૂ થાય છે જે તેની સ્પીડને અસર કરે છે:

1. વોલ્ટેજ અને પાવર ફ્લકચ્યુએશન (Power Regulation)

એક બ્રાન્ડેડ અને ઓરિજિનલ ચાર્જર પાવરને યોગ્ય રીતે રેગ્યુલેટ (Regulate) કરે છે. બીજી તરફ, નકલી ચાર્જરમાં વપરાતા ઘટકો હલકી ગુણવત્તાના હોય છે. તેઓ ફોનને સ્થિર વીજળી આપી શકતા નથી. જ્યારે પાવર બરાબર ન મળે ત્યારે બેટરી મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (BMS) પર દબાણ વધે છે.

2. ઓવરહિટીંગ અને પ્રોસેસરનું ધીમું પડવું (Thermal Throttling)

ખરાબ ચાર્જરથી ચાર્જ કરવા પર ફોન અસામાન્ય રીતે ગરમ થવા લાગે છે. સ્માર્ટફોનમાં એક સુરક્ષા ફીચર હોય છે જેને ‘થર્મલ થ્રોટલિંગ’ કહેવામાં આવે છે. જેવું ફોનનું તાપમાન એક ચોક્કસ મર્યાદાથી ઉપર જાય છે, સિસ્ટમ આપોઆપ પ્રોસેસર (CPU) ની સ્પીડ ઘટાડી દે છે. આવું એટલા માટે કરવામાં આવે છે જેથી ફોનના આંતરિક ભાગો બળી ન જાય. પરિણામે તમારો ફોન ચાર્જિંગ દરમિયાન અને તેના થોડા સમય પછી સુધી ખૂબ જ સ્લો કામ કરવા લાગે છે.

3. બેટરીની આવરદા ઘટવી (Battery Health)

સતત ખોટો વોલ્ટેજ મળવાથી બેટરીની ક્ષમતા (Capacity) ઘટવા લાગે છે. જ્યારે બેટરી ખરાબ થવા લાગે છે, ત્યારે તે પ્રોસેસરને પૂરતો કરંટ આપી શકતી નથી, જેના કારણે ફોન લેગ (Lag) થાય છે અને એપ્સ ખુલવામાં સમય લે છે.

માત્ર એડેપ્ટર જ નહીં, કેબલ પણ છે જવાબદાર

ઘણીવાર લોકો એડેપ્ટર તો મોંઘું ખરીદે છે, પરંતુ ચાર્જિંગ કેબલ કોઈ પણ સસ્તી દુકાનેથી લઈ લે છે.

• ડેટા ટ્રાન્સફર અને પાવર ડિલિવરી: એક ખરાબ ક્વોલિટીનો કેબલ વીજળીને યોગ્ય રીતે એડેપ્ટરથી ફોન સુધી પહોંચાડી શકતો નથી.

• કનેક્ટિવિટી ઇશ્યુ: ખરાબ કેબલના કારણે ચાર્જિંગ વારંવાર ડિસ્કનેક્ટ થાય છે. આ ‘ઓન-ઓફ’ ની પ્રક્રિયા ફોનના મધરબોર્ડ પર ખરાબ અસર કરે છે, જેનાથી ફોનની ઓવરઓલ પ્રોસેસિંગ સ્પીડ પ્રભાવિત થાય છે.

કેવી રીતે ઓળખશો કે તમારું ચાર્જર કે કેબલ ખરાબ છે?

જો તમને નીચે મુજબના લક્ષણો દેખાય, તો સમજી લેજો કે તમારું ચાર્જર બદલવાનો સમય આવી ગયો છે:

• ચાર્જિંગ દરમિયાન ફોનનું અત્યંત ગરમ થવું.

• ફોનને ફુલ ચાર્જ થવામાં સામાન્ય કરતા ઘણો વધારે સમય લાગવો.

• ચાર્જિંગ પર લગાડતા જ ફોનનું ટચસ્ક્રીન બરાબર કામ ન કરવું (Ghost Touch).

• ચાર્જરમાંથી અજીબ અવાજ આવવો અથવા બળવાની ગંધ આવવી.

તેનો પાકો ઉકેલ શું છે?

જો તમે ઈચ્છતા હોવ કે તમારો ફોન લાંબા સમય સુધી નવો જેવો ચાલે અને તેની સ્પીડ ઓછી ન થાય, તો આ બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો:

1. હંમેશા ઓરિજિનલ એક્સેસરીઝનો ઉપયોગ કરો: જે કંપનીનો તમારો ફોન હોય તે જ બ્રાન્ડનું ચાર્જર અને કેબલ વાપરવાનો આગ્રહ રાખો. જો તે ઉપલબ્ધ ન હોય, તો માત્ર સર્ટિફાઈડ (જેમ કે- MFi અથવા સારી કંપનીના) ચાર્જર જ ખરીદો.

2. સસ્તાના ચક્કરમાં ન પડો: બજારમાં મળતા 100-200 રૂપિયાના ચાર્જર તમારા 20,000-50,000 ના ફોનને ખરાબ કરી શકે છે. ઓરિજિનલ એક્સેસરીઝ પર કરેલો ખર્ચ વાસ્તવમાં તમારા ફોનની લાંબી આવરદા માટેનું એક રોકાણ છે.

3. ચાર્જિંગ દરમિયાન ભારે કામ ન કરો: જ્યારે ફોન ચાર્જ થઈ રહ્યો હોય, ત્યારે તેમાં ગેમિંગ અથવા ભારે વીડિયો એડિટિંગ કરવાનું ટાળો. આનાથી ગરમી વધુ વધે છે જે પ્રોસેસરને નુકસાન પહોંચાડે છે.

નિષ્કર્ષ: ડિજિટલ વેલબીઇંગ અને સુરક્ષા

સ્માર્ટફોનની તંદુરસ્તી તેના રખરખાવ પર નિર્ભર કરે છે. જે રીતે ખરાબ બળતણ કારના એન્જિનને બગાડી દે છે, તેવી જ રીતે ખરાબ વીજળી અને ચાર્જર તમારા ફોનના પ્રોસેસરને ધીમું કરી દે છે. આજે જ તમારા ચાર્જરની તપાસ કરો અને જો તે નકલી હોય તો તેને તરત જ બદલી નાખો. આનાથી માત્ર તમારા ફોનની સ્પીડ જ નહીં વધે, પણ તમે બેટરી ફાટવા જેવી મોટી દુર્ઘટનાઓથી પણ સુરક્ષિત રહેશો.