સરકારે 1 એપ્રિલથી ડુંગળી પરની 20 ટકા નિકાસ ડ્યુટી પાછી ખેંચી લીધી છે. ખેડૂતોના હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે. વાસ્તવમાં, રવિ પાકના આગમનમાં વધારો થવાને કારણે, મુખ્ય ઉત્પાદક રાજ્યોમાં ડુંગળીના ભાવમાં ઘટાડો થયો છે. મહારાષ્ટ્રના લાસલગાંવ અને પિંપળગાંવ, એશિયાના સૌથી મોટા જથ્થાબંધ ડુંગળી બજારોમાં, 21 માર્ચે ભાવ અનુક્રમે 1,330 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલ અને 1,325 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલ હતા. મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે ગયા મહિને અખિલ ભારતીય ભારિત સરેરાશ મોડેલના ભાવમાં 39 ટકાનો ઘટાડો થયો હતો. તેવી જ રીતે, છેલ્લા એક મહિનામાં સમગ્ર ભારતમાં સરેરાશ છૂટક ભાવમાં 10 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે. સરકારના આ નિર્ણયને કારણે, ડુંગળી ઉત્પાદક ખેડૂતોને યોગ્ય ભાવ મળી શકશે કારણ કે ભાવમાં મોટો ઘટાડો થશે નહીં. નિષ્ણાતો કહે છે કે જ્યાં સુધી સામાન્ય લોકો પર અસરની વાત છે, આ નિર્ણયની તાત્કાલિક કોઈ અસર થશે નહીં. બજારમાં ડુંગળીનો બમ્પર પુરવઠો છે. આ કારણે ભાવમાં વધારો થવાની કોઈ શક્યતા નથી.
બમ્પર ઉત્પાદનની અપેક્ષા
કૃષિ મંત્રાલયનો અંદાજ છે કે આ વર્ષે રવિ ડુંગળીનું ઉત્પાદન 227 લાખ ટન થશે, જે ગયા વર્ષના 192 લાખ ટન કરતા 18 ટકા વધુ છે. સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલા એક નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ગ્રાહક બાબતોના વિભાગ તરફથી પત્ર મળ્યા બાદ, મહેસૂલ વિભાગે આ સંદર્ભમાં એક સૂચના જારી કરી છે.
ગ્રાહક બાબતોના મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે આ નિર્ણય ખેડૂતોને પોષણક્ષમ ભાવ સુનિશ્ચિત કરવા અને ગ્રાહકો માટે ડુંગળીના વાજબી ભાવ જાળવવાની સરકારની પ્રતિબદ્ધતાનો વધુ એક પુરાવો છે. રવિ પાકના સારા જથ્થાના આગમનની અપેક્ષાને કારણે જથ્થાબંધ અને છૂટક ભાવમાં ઘટાડો થયો છે. નિકાસ ડ્યુટી સપ્ટેમ્બર 2024 થી લાગુ થશે. જોકે, આમ છતાં, ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં ૧૮ માર્ચ સુધીમાં ડુંગળીની નિકાસ ૧૧.૬૫ લાખ ટન સુધી પહોંચી ગઈ છે. ડુંગળીની માસિક નિકાસ સપ્ટેમ્બર 2024 માં 0.72 લાખ ટનથી વધીને આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં 1.85 લાખ ટન થઈ ગઈ છે.
ખરીફ પાકનું આગમન શરૂ થઈ ગયું છે.
ભારતના કુલ ઉત્પાદનમાં ૭૦-૭૫ ટકા હિસ્સો ધરાવતું રવિ ડુંગળી ઓક્ટોબર-નવેમ્બરમાં ખરીફ પાકના આગમન સુધી બજાર સ્થિરતા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે આ સિઝનમાં વધુ ઉત્પાદનની અપેક્ષા સાથે, આગામી મહિનાઓમાં ભાવ વધુ ઘટી શકે છે. સ્થાનિક ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે, સરકારે અગાઉ 8 ડિસેમ્બર, 2023 થી 3 મે, 2024 સુધી વિવિધ નિકાસ પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા. આ પછી, સપ્ટેમ્બર 2024 માં 20 ટકા નિકાસ ડ્યુટી લાદવામાં આવી હતી, જે હવે દૂર કરવામાં આવી છે.
