AI ક્રાંતિમાં ભારતનો ડંકો: ChatGPT અને Gemini વાપરવામાં ભારતીયો દુનિયામાં સૌથી આગળ
આજના સમયમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) માત્ર એક ચર્ચાનો વિષય નથી રહ્યો, પરંતુ તે વૈશ્વિક ટેકનોલોજીનું ભવિષ્ય બની ગયું છે. તાજેતરમાં પ્રસિદ્ધ થયેલા ‘થોટવર્ક્સ’ (Thoughtworks) અને ‘BofA’ (Bank of America) ના અહેવાલો મુજબ, ભારત હવે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ મોડલ્સ અપનાવવાની બાબતમાં સમગ્ર વિશ્વમાં પ્રથમ ક્રમે આવી ગયું છે. એક સમય હતો જ્યારે અમેરિકા ટેકનોલોજીમાં અગ્રેસર રહેતું હતું, પરંતુ હવે ભારતે તેને પણ પાછળ છોડી દીધું છે.
ભારતમાં ખાસ કરીને મોટા લેંગ્વેજ મોડલ્સ (LLM) નો ઉપયોગ અકલ્પનીય ગતિએ વધી રહ્યો છે. ChatGPT, Gemini અને Perplexity જેવી લોકપ્રિય AI એપ્સના સૌથી વધુ મંથલી અને ડેઈલી એક્ટિવ યુઝર્સ હવે ભારતમાં છે. ચાલો જાણીએ કે ભારત કેવી રીતે વૈશ્વિક AI હબ બની રહ્યું છે.
સસ્તો ડેટા અને વિશાળ વસ્તી: ભારતની સફળતાના પાયા
ભારતની આ અદભૂત પ્રગતિ પાછળ અનેક મહત્વના પરિબળોનો સમન્વય છે. BofA ના રિપોર્ટ અનુસાર, ભારત પાસે વિશ્વની બીજી સૌથી મોટી ઓનલાઇન વસ્તી છે જે આ ક્રાંતિનો મુખ્ય આધાર છે.
-
ઇન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી: ભારતમાં આશરે 70 થી 75 કરોડ લોકો મોબાઈલ ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ કરે છે.
-
સૌથી સસ્તો ડેટા: ભારતના ડેટા પ્લાન્સ વિશ્વમાં સૌથી સસ્તા છે. ભારતીય યુઝર્સ માત્ર 2 ડોલર (આશરે ₹170-180) ખર્ચ કરીને મહિનામાં 20 થી 30GB ડેટા વાપરે છે. આટલી ઓછી કિંમતે હાઈ-સ્પીડ ડેટા મળવાને કારણે સામાન્ય માણસ પણ AI ટુલ્સનો ઉપયોગ સરળતાથી કરી શકે છે.
યુવા પેઢી અને ટેકનોલોજી પ્રત્યે જાગૃતિ
ભારતની ઇન્ટરનેટ યુઝર વસ્તીનો મોટો હિસ્સો યુવાનો છે. રિપોર્ટ અનુસાર, 60% થી વધુ ઇન્ટરનેટ વપરાશકર્તાઓની ઉંમર 35 વર્ષથી ઓછી છે.
-
ડિજિટલ એડોપ્શન: આ યુવા પેઢી નવા ડિજિટલ સાધનો અને AI એપ્સને અપનાવવામાં ખૂબ જ ઝડપી છે.
-
ભાષાકીય ફાયદો: ભારતમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો અંગ્રેજી સમજે અને બોલે છે, જે વૈશ્વિક AI મોડલ્સ સમજવામાં અને તેનો ઉપયોગ કરવામાં મદદરૂપ બને છે.
ટેલિકોમ કંપનીઓનો સિંહફાળો
AIને લોકપ્રિય બનાવવામાં ભારતની ટેલિકોમ કંપનીઓએ પાયાનું કામ કર્યું છે. Jio અને Bharti Airtel જેવી કંપનીઓ તેમના ગ્રાહકોને Gemini અને Perplexity જેવી AI એપ્સના ‘પેઇડ વર્ઝન’નું ફ્રી સબસ્ક્રિપ્શન આપી રહી છે. આ વ્યૂહરચનાને કારણે વપરાશકર્તાઓને વધારાના ખર્ચ વિના પ્રીમિયમ AI ટુલ્સનો અનુભવ મળી રહ્યો છે, જેનાથી AI કંપનીઓ અને ટેલિકોમ ઓપરેટર્સ બંનેને ફાયદો થઈ રહ્યો છે.
શિક્ષણ અને કાર્યક્ષમતામાં AI નો વધતો વ્યાપ
ભારતમાં AI નો ઉપયોગ માત્ર મનોરંજન પૂરતો મર્યાદિત નથી. અહીં લોકો અભ્યાસ, સ્કિલ ડેવલપમેન્ટ અને પ્રોડક્ટિવિટી વધારવા માટે આ ટેકનોલોજીનો સહારો લઈ રહ્યા છે.
-
સ્થાનિક ભાષાઓ: વિવિધ ભારતીય ભાષાઓમાં AI મોડલ્સ ઉપલબ્ધ થવાથી ભાષાનો અવરોધ દૂર થઈ રહ્યો છે.
-
ડેમોક્રેટાઈઝેશન: BofA આ પ્રક્રિયાને ‘AI નું લોકશાહીકરણ’ ગણાવે છે, જેમાં ટેકનોલોજી દરેક વર્ગ સુધી પહોંચી રહી છે.
‘એજન્ટિક AI’ (Agentic AI) માટે ભારત ગ્લોબલ ટેસ્ટિંગ ગ્રાઉન્ડ
રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે ભવિષ્યમાં ભારત ‘એજન્ટિક AI’ જેવી આગામી પેઢીની ટેકનોલોજી માટે વિશ્વનું સૌથી મોટું ટેસ્ટિંગ પ્લેટફોર્મ બની શકે છે. એજન્ટિક AI એટલે એવી સિસ્ટમ્સ જે જાતે વિચારી શકે છે અને પ્લાનિંગ કરીને કામ પૂરું કરી શકે છે. ભારતની વિશાળ અને વૈવિધ્યસભર યુઝર બેઝને કારણે, આ ટેકનોલોજીને ‘રિયલ વર્લ્ડ’ કન્ડિશનમાં ચકાસવી વૈશ્વિક કંપનીઓ માટે ખૂબ જ સરળ બનશે.
ગ્લોબલ પાર્ટનરશિપની નવી તકો
BofA નું માનવું છે કે આવનારા સમયમાં ગ્લોબલ AI કંપનીઓ ભારતીય ફર્મ્સ સાથે મળીને ‘સર્વિસ અને ફુલફિલમેન્ટ’ મોડલ પર કામ કરશે. આ મોડલ કંઈક અંશે અમેરિકામાં ચાલી રહેલા AI ટ્રાવેલ એજન્ટ્સ જેવું હોઈ શકે છે. ટૂંકમાં, AI ની આગામી સૌથી મોટી સફળતાની વાર્તા ભારતમાંથી જ લખાઈ શકે છે.
