દલાલ સ્ટ્રીટમાં હાહાકાર: માત્ર 60 મિનિટમાં રોકાણકારોના 7.6 લાખ કરોડ સ્વાહા, સેન્સેક્સ 1500 પોઈન્ટ તૂટ્યો!
ભારતીય શેરબજાર માટે આજનો ગુરુવાર ‘કાળો ગુરુવાર’ સાબિત થયો છે. આજે સવારે બજાર ખુલતાની સાથે જ ચારેબાજુ વેચવાલીનું તોફાન જોવા મળ્યું હતું, જેને કારણે રોકાણકારોની અંદાજે 7.6 ટ્રિલિયન (7.6 લાખ કરોડ) રૂપિયાની સંપત્તિ માત્ર 60 મિનિટમાં જ ધોવાઈ ગઈ છે. BSE પર લિસ્ટેડ કંપનીઓનું કુલ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન બુધવારે બંધ ભાવે ₹438.63 ટ્રિલિયન હતું, જે આજે સવારે ઘટીને ₹430.99 ટ્રિલિયન પર આવી ગયું છે. આ આંકડો દર્શાવે છે કે બજારમાં ગભરાટનું વાતાવરણ કેટલું ગંભીર છે.
બેન્ચમાર્ક ઇન્ડેક્સ સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં શરૂઆતી મિનિટોમાં જ 2 ટકાથી વધુનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. સવારે 9:23 વાગ્યાની આસપાસ, BSE સેન્સેક્સ 1,548.85 પોઈન્ટ તૂટીને 75,155.28 પર પહોંચી ગયો હતો, જ્યારે NSE નિફ્ટી 50 માં 458.35 પોઈન્ટનો ગાબડો પડતા તે 23,319.45 ના સ્તરે આવી ગઈ હતી. આ ઘટાડો એટલો તીવ્ર હતો કે રોકાણકારોને પોતાનો પોર્ટફોલિયો સંભાળવાની તક પણ મળી નહોતી. ખાસ કરીને બેંકિંગ, આઈટી અને રિયલ્ટી સેક્ટરના શેરોમાં ભારે વેચાણ જોવા મળ્યું છે.
શેરબજારમાં કડાકા પાછળના મુખ્ય કારણો: વૈશ્વિક અને સ્થાનિક દબાણ
બજારમાં આટલા મોટા ઘટાડા પાછળ કોઈ એક કારણ જવાબદાર નથી, પરંતુ વૈશ્વિક અને સ્થાનિક પરિબળોનું એવું મિશ્રણ થયું છે જેણે રોકાણકારોનો આત્મવિશ્વાસ ડગમગાવી દીધો છે. પશ્ચિમ એશિયામાં વધતો જતો તણાવ અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં થયેલો અચાનક ઉછાળો અત્યારે સૌથી મોટા નકારાત્મક પરિબળો છે. આ સિવાય, વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) દ્વારા સતત કરવામાં આવી રહેલી વેચવાલીએ બજાર પર વધારાનું દબાણ ઉભું કર્યું છે.
વિશ્વભરના શેરબજારોમાંથી મળી રહેલા નબળા સંકેતો (Global Cues) ને કારણે ભારતીય બજારે પણ નકારાત્મક શરૂઆત કરી હતી. યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજ દરોમાં કાપ મૂકવાની અપેક્ષાઓ પર પાણી ફરી વળતા અને વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં અનિશ્ચિતતા વધતા રોકાણકારો જોખમી અસ્કયામતો (Risky Assets) માંથી નાણાં પાછા ખેંચી રહ્યા છે. આ બધી ઘટનાઓ એકસાથે ઘટતા દલાલ સ્ટ્રીટમાં લોહીની નદીઓ વહી હોય તેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે.
ક્રૂડ ઓઈલનો ઝટકો: $110 ને પાર જતો ભાવ ભારત માટે ચિંતાનો વિષય
આજના ઘટાડાનું સૌથી તાત્કાલિક અને મોટું કારણ ક્રૂડ ઓઈલ (Crude Oil) માં લાગેલો આંચકો છે. ઈરાન અને કતારના મહત્વના ઊર્જા માળખા પર થયેલા તાજેતરના હુમલાઓને કારણે બ્રેન્ટ ક્રૂડનો ભાવ બેરલ દીઠ $110 ને પાર કરી ગયો છે. ભારત માટે આ સમાચાર અત્યંત ચિંતાજનક છે કારણ કે ભારત પોતાની તેલની જરૂરિયાતનો 80 ટકાથી વધુ હિસ્સો આયાત કરે છે. જ્યારે પણ તેલ મોંઘું થાય છે, ત્યારે તેની સીધી અસર દેશના અર્થતંત્ર પર પડે છે.
મોંઘા તેલને કારણે આયાત બિલ વધે છે, જે ચાલુ ખાતાની ખાધ (CAD) ને પહોળી કરે છે. આ ઉપરાંત, ઈંધણના ભાવ વધતા ટ્રાન્સપોર્ટેશન ખર્ચ વધે છે, જે છેવટે મોંઘવારી (Inflation) માં પરિણમે છે. બજારના નિષ્ણાતોને ડર છે કે જો ક્રૂડ ઓઈલ લાંબા સમય સુધી $110 ની ઉપર રહેશે, તો તે નાણાકીય વર્ષ 2027 (FY27) માટે કંપનીઓના કમાણીના અંદાજો (Earnings Expectations) ને બગાડી શકે છે. ખાસ કરીને પેઇન્ટ, એરલાઇન્સ અને ઓટોમોબાઇલ સેક્ટર પર આની નકારાત્મક અસર થવાની પૂરેપૂરી સંભાવના છે.
પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ અને વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા
પશ્ચિમ એશિયામાં ઈઝરાયેલ, ઈરાન અને કતાર વચ્ચે વધી રહેલી ખેંચતાણે યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જી છે. જ્યારે પણ મધ્ય પૂર્વમાં અશાંતિ પેદા થાય છે, ત્યારે વૈશ્વિક રોકાણકારો ‘સેફ હેવન’ એટલે કે સોનામાં રોકાણ કરવાનું પસંદ કરે છે અને શેરબજાર જેવા જોખમી સાધનોમાંથી નાણાં કાઢી લે છે. આ ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ (Geopolitical Tensions) ને કારણે સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ શકે છે, જેની અસર માત્ર તેલ પર જ નહીં પરંતુ અનેક કોમોડિટીઝ પર પણ જોવા મળી શકે છે.
વિદેશી રોકાણકારો (FIIs) ની વાત કરીએ તો, તેઓ છેલ્લા કેટલાક સમયથી ભારતીય બજારમાંથી નાણાં પરત ખેંચી રહ્યા છે. ભારતીય બજારના ઊંચા વેલ્યુએશન અને વૈશ્વિક બજારની અનિશ્ચિતતાને કારણે તેઓ પ્રોફિટ બુકિંગ કરી રહ્યા છે. જ્યારે આટલી મોટી માત્રામાં વિદેશી નાણાં બહાર જાય છે, ત્યારે સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો (DIIs) ની ખરીદી પણ બજારને ટેકો આપવામાં ટૂંકી પડે છે. આ તમામ પરિબળોએ મળીને આજે સામાન્ય રોકાણકારોને રાતા પાણીએ રડાવ્યા છે.
રોકાણકારોએ હવે શું કરવું જોઈએ?
બજારમાં અત્યારે ભારે અસ્થિરતા (Volatility) જોવા મળી રહી છે. નિષ્ણાતો સલાહ આપી રહ્યા છે કે આવા સમયે ગભરાટમાં આવીને શેર વેચવાને બદલે શાંતિ રાખવી જરૂરી છે. જો તમારી પાસે લાંબા ગાળાનું લક્ષ્ય હોય, તો મજબૂત ફંડામેન્ટલ્સ ધરાવતી કંપનીઓમાં રોકાણ ચાલુ રાખવું હિતાવહ છે. જોકે, નવા રોકાણકારોએ અત્યારે બજાર થોડું સ્થિર થાય ત્યાં સુધી રાહ જોવી જોઈએ.
