સ્વાદુપિંડના કેન્સર સામે સંશોધકોને મોટી સફળતા: US FDA એ ક્રાંતિકારી નવી દવાને આપી મંજૂરી
સ્વાદુપિંડના કેન્સર (Pancreatic Cancer) ની સારવાર શોધી રહેલા તબીબો અને વિશ્વભરના કરોડો દર્દીઓ માટે એક અત્યંત રાહતજનક અને ઐતિહાસિક સમાચાર સામે આવ્યા છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (US FDA) એ અદ્યતન સ્વાદુપિંડના કેન્સરની સારવાર માટે એક ક્રાંતિકારી નવી દવાને લીલી ઝંડી આપી દીધી છે. વૈજ્ઞાનિકો અને તબીબી નિષ્ણાતો છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓથી જે સફળતાની રાહ જોઈ રહ્યા હતા, તે આ મંજૂરીથી શક્ય બની છે.
સ્વાદુપિંડનું કેન્સર વિશ્વનું સૌથી ઘાતક કેન્સર માનવામાં આવે છે, કારણ કે તેના પ્રારંભિક તબક્કામાં કોઈ સ્પષ્ટ લક્ષણો દેખાતા નથી અને મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં તેનું નિદાન ખૂબ મોડું થાય છે. આ નવા સંશોધને કેન્સર વિજ્ઞાનના ક્ષેત્રમાં આશાનું એક નવું કિરણ જગાડ્યું છે.
દવા કઈ રીતે કામ કરે છે અને શું છે તેની ખાસિયત?
US FDA દ્વારા ‘ડેરોક્સોનાસિબ’ (Daroxonasib) નામની ગોળીને ઝડપી મંજૂરી આપવામાં આવી છે, જેને ‘રિવોલ્યુશન મેડિસિન્સ’ કંપની દ્વારા ‘રાસોન્ક’ (RasOnc) બ્રાન્ડ નામ હેઠળ માર્કેટમાં ઉતારવામાં આવશે. આ દવા પોતાની જાતમાં એક અનોખી શોધ છે, કારણ કે તે કેન્સરના કોષોમાં રહેલા મ્યુટેટેડ (પરિવર્તિત) પ્રોટીનને સીધું નિશાન બનાવે છે.
સ્વાદુપિંડના ૯૦ ટકાથી વધુ કેસોમાં કેન્સરના વિકાસ અને ગાંઠના ઝડપી ફેલાવા માટે ‘KRAS’ જનીન પરિવર્તન જવાબદાર હોય છે. દાયકાઓ સુધી વિજ્ઞાનીઓ આ પ્રોટીનની જટિલ રચનાને કારણે તેને દવા દ્વારા અવરોધવામાં અસમર્થ રહ્યા હતા, જેથી આ રોગને અસાધ્ય ગણવામાં આવતો હતો. જોકે, આ નવી દવા એક પ્રકારના ‘મોલેક્યુલર ગુંદર’ (Molecular Glue) તરીકે કામ કરે છે અને બહુવિધ KRAS પેટાપ્રકારો સાથે જોડાઈને કેન્સરના વિકાસને અટકાવે છે. આ દવાની સંભાવના અને ક્ષમતાને ધ્યાનમાં રાખીને નિયમનકારોએ નિર્ધારિત સમયપત્રક કરતા છ મહિના પહેલા જ તેને મંજૂરી આપી દીધી છે.
સાબિત થયેલી અસરકારકતા અને દર્દીઓને ફાયદો
આ દવાની અસરકારકતા ચકાસવા માટે ૫૦૦ જેટલા એડવાન્સ કેન્સર ધરાવતા દર્દીઓ પર વ્યાપક અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો હતો. આ એવા દર્દીઓ હતા જેમના મેટાસ્ટેટિક કેન્સરે પરંપરાગત કીમોથેરાપી અને અગાઉની સારવાર સામે પ્રતિક્રિયા આપવાનું બંધ કરી દીધું હતું.
આ સંશોધનના પરિણામો અત્યંત પ્રોત્સાહક આવ્યા છે. જૂની કીમોથેરાપીની સરખામણીએ આ નવી દૈનિક ગોળી લેતા દર્દીઓમાં જીવિત રહેવાની શક્યતા લગભગ બમણી જોવા મળી હતી. એટલું જ નહીં, પરંપરાગત કીમોથેરાપીની સરખામણીએ આ દવાની ખતરનાક આડઅસરો (Side Effects) પણ નોંધપાત્ર રીતે ઓછી જોવા મળી છે, જે દર્દીઓની જીવનશૈલી સુધારવામાં મદદરૂપ બને છે.
દવાની કિંમત અને ભવિષ્યની શક્યતાઓ
આ ક્રાંતિકારી દવા દરરોજ લેવાની ગોળીના રૂપમાં ઉપલબ્ધ રહેશે. કંપની દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી મુજબ, આ દવાના એક મહિનાના કોર્સનો ખર્ચ આશરે $૩૯,૮૦૦ (ભારતીય ચલણમાં આશરે રૂ. ૩૩ લાખથી વધુ) થાય છે. જોકે, તબીબી જગત આ મંજૂરીને માત્ર એક જ રોગ સુધી સીમિત નથી જોઈ રહ્યું.
અમેરિકન કેન્સર સોસાયટીના આંકડા મુજબ, એકલા યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં જ દર વર્ષે સ્વાદુપિંડના કેન્સરના આશરે ૬૭,૦૦૦ નવા કેસ નોંધાય છે, જેમાં ૫૨,૦૦૦ થી વધુ લોકો મૃત્યુ પામે છે. આ રોગમાં દર્દીનો પાંચ વર્ષનો જીવિત રહેવાનો દર માત્ર ૧૩ ટકા જેટલો નીચો રહ્યો છે. આ સંજોગોમાં આ ટેકનોલોજી આધારિત ડઝનબંધ પ્રાયોગિક દવાઓ અત્યારે વિકાસ હેઠળ છે. કંપની હવે ફેફસાના કેન્સર અને અન્ય વિવિધ પ્રકારના કેન્સર પર પણ આ ટેકનોલોજીનું સફળતાપૂર્વક પરીક્ષણ કરી રહી છે, જેથી ભવિષ્યમાં અન્ય કેન્સર દર્દીઓ માટે પણ સારવારના નવા રસ્તા ખુલી શકશે.
