આ રવિવારે જમવામાં શું બનાવશો? છોલે-ભટૂરેની આ રેસીપી છે બેસ્ટ!
વીકેન્ડનું નામ સાંભળતા જ મનમાં સૌથી પહેલો વિચાર આવે છે—’કંઈક ચટપટું અને સ્વાદિષ્ટ ખાવામાં આવે!’ અને જ્યારે ચટપટા ખાવાની વાત હોય, ત્યારે ‘છોલે ભટૂરે’નું નામ સૌથી ઉપર આવે છે. દિલ્હીની ગલીઓથી લઈને પંજાબના ઢાબાઓ સુધી, છોલે ભટૂરે દરેક ભારતીયનું મનપસંદ ‘કમ્ફર્ટ ફૂડ’ છે.
શું તમે પણ એવા લોકોમાંથી છો જે રેસ્ટોરન્ટમાં જઈને તો ભરપૂર છોલે ભટૂરે ખાઈ લે છે, પણ ઘરે બનાવતા ગભરાય છે? ઘણીવાર ફરિયાદ હોય છે કે ‘ભટૂરા ફૂલતા નથી’ અથવા ‘છોલેમાં એ બજાર જેવો સ્વાદ નથી આવતો’. હવે ચિંતા છોડો! આજે અમે તમને છોલે ભટૂરે બનાવવાની એવી પરફેક્ટ રીત જણાવીશું, જેનાથી તમારા ભટૂરા ફુગ્ગાની જેમ ફૂલશે અને છોલે ખાતા જ મોઢામાં પાણી આવી જશે.
1. મસાલેદાર ‘પંજાબી છોલે’ બનાવવાની રીત
છોલેનો અસલી સ્વાદ તેના મસાલા અને તેને બાફવાની સાચી પ્રક્રિયામાં છુપાયેલો હોય છે.
સામગ્રી:
-
કાબુલી ચણા (બે કપ, આખી રાત પલાળેલા)
-
ડુંગળી (2 મોટી, ઝીણી સમારેલી)
-
ટામેટા (3 મધ્યમ, પ્યુરી બનાવેલી)
-
આદુ-લસણની પેસ્ટ (1 મોટી ચમચી)
-
આખા મસાલા: તમાલપત્ર, મોટી ઈલાયચી, તજ, લવિંગ.
-
દળેલા મસાલા: ધાણાજીરું, લાલ મરચું, હળદર, ગરમ મસાલો, છોલે મસાલો, આમચૂર પાવડર.
-
ચા-પત્તીની પોટલી (રંગ માટે).
બનાવવાની રીત:
-
બાફવા: પલાળેલા ચણાને કૂકરમાં લો. તેમાં પાણી, મીઠું, ચા-પત્તીની પોટલી અને આખા મસાલા ઉમેરીને 5-6 સીટી વગાડી બાફી લો. ચા-પત્તીને કારણે છોલેને રેસ્ટોરન્ટ જેવો ઘેરો કથ્થઈ રંગ મળશે.
-
વઘાર: એક કડાઈમાં તેલ અથવા ઘી ગરમ કરો. જીરું અને હિંગ ઉમેરો. હવે ઝીણી સમારેલી ડુંગળી ઉમેરીને સોનેરી થાય ત્યાં સુધી સાંતળો. ત્યારબાદ આદુ-લસણની પેસ્ટ ઉમેરો.
-
મસાલા: હવે ટામેટાની પ્યુરી ઉમેરો અને મીઠું, હળદર, મરચું, ધાણાજીરું અને છોલે મસાલો ઉમેરીને ત્યાં સુધી સાંતળો જ્યાં સુધી મસાલો તેલ ન છૂટું પાડે.
-
રાંધવું: બાફેલા ચણા (પાણી કાઢીને) મસાલામાં ઉમેરો અને બરાબર મિક્સ કરો. ત્યારબાદ જે પાણીમાં ચણા બાફ્યા હતા, તે જ પાણી તેમાં ઉમેરો. ધીમી આંચ પર 10-15 મિનિટ સુધી થવા દો. અંતમાં ગરમ મસાલો અને આમચૂર પાવડર ભભરાવો. કોથમીરથી ગાર્નિશ કરો.
2. ‘ફુગ્ગા જેવા ફૂલેલા ભટૂરા’ બનાવવાની સિક્રેટ રીત
ભટૂરા બનાવવા એ એક કળા છે. તેમાં લોટ બાંધવાની રીત જ બધું નક્કી કરે છે.
સામગ્રી:
-
મેંદો (3 કપ)
-
રવો (અડધો કપ – કુરકુરાપણું લાવવા માટે)
-
દહીં (અડધો કપ)
-
ખાંડ (1 ચમચી), મીઠું (સ્વાદ મુજબ)
-
બેકિંગ સોડા (એક ચપટી)
-
હૂંફાળું પાણી
બનાવવાની રીત:
-
લોટ બાંધવો: એક પરાતમાં મેંદો અને રવો ચાળી લો. તેમાં ખાંડ, મીઠું, સોડા અને દહીં ઉમેરો. ધીમે-ધીમે હૂંફાળા પાણીનો ઉપયોગ કરીને નરમ અને લચીલો લોટ બાંધો. તેને ઓછામાં ઓછી 5-7 મિનિટ સુધી સરખી રીતે પછાડીને મસળો, જેથી તેમાં લચક (Elasticity) આવે.
-
આરામ: લોટને ભીના કપડાથી ઢાંકીને ઓછામાં ઓછા 2 કલાક માટે કોઈ ગરમ જગ્યાએ મૂકી દો. આનાથી લોટ ‘ફર્મેન્ટ’ (Ferment) થઈ જશે અને ભટૂરા શાનદાર ફૂલશે.
-
વણવું: લુઆ બનાવીને હળવું તેલ લગાવીને વણો. ધ્યાન રાખો, ભટૂરા બહુ પાતળા કે બહુ જાડા ન હોવા જોઈએ.
3. ભટૂરા તળવા માટેની ખાસ ટિપ્સ
-
તેલનું તાપમાન: ભટૂરા તળવા માટે તેલ ખૂબ ગરમ હોવું જોઈએ. તેલમાંથી ધુમાડો નીકળે એટલું ગરમ હોવું જરૂરી છે. જો તેલ ઓછું ગરમ હશે, તો ભટૂરા તેલ પી જશે અને ફૂલશે નહીં.
-
હળવું દબાણ: ભટૂરાને તેલમાં નાખતાની સાથે જ ઝારાની મદદથી તેને હળવા હાથે ગોળ-ગોળ ફેરવતા દબાવો. તે પોતાની મેળે જ ઉપર આવીને ફૂલી જશે.
-
ધીમી આંચ ન રાખવી: ભટૂરાને હંમેશા તેજ આંચ પર જ તળો.
4. સર્વ કરવાની રીત
છોલે ભટૂરાનો અસલી આનંદ ત્યારે આવે છે જ્યારે તેને યોગ્ય કોમ્બિનેશન સાથે પીરસવામાં આવે:
-
ડુંગળી અને લીલા મરચા: સરકાવાળી ડુંગળી અને વચ્ચેથી ચીરેલા તીખા લીલા મરચા વગર આ થાળી અધૂરી છે.
-
અથાણું: કેરી કે મરચાનું ચટપટું અથાણું.
-
લસ્સી: એક મોટો ગ્લાસ ઠંડી મીઠી કે નમકીન લસ્સી આ ભોજનને સંપૂર્ણ બનાવે છે.
મિત્રો, આ વીકેન્ડ પર બહારના ભેળસેળિયા ખોરાકને બદલે ઘરે જ આ ગરમાગરમ છોલે ભટૂરા જરૂર બનાવો. વિશ્વાસ રાખજો, જ્યારે તમે તમારા હાથે બનાવેલા ફુગ્ગા જેવા ભટૂરા અને મસાલેદાર છોલે પરિવારને ખવડાવશો, ત્યારે બધા તમારી કુશળતાના વખાણ કરતા થાકશે નહીં. રસોઈ બનાવવી એ માત્ર પેટ ભરવાનું સાધન નથી, પણ પ્રેમ વ્યક્ત કરવાનો એક રસ્તો છે. તો આ રવિવારે, રસોડામાં જાઓ અને આ રેસીપી સાથે જાદુ વેરવો!
