બોલિવૂડ એક્ટ્રેસ પ્રીતિ ઝિંટાની કોર્ટમાં જીત, ડીપફેક વીડિયો બનાવનારાઓ હવે આવશે કાયદાની પકડમાં!
ડિજિટલ યુગની ચમકમાં જ્યાં સોશિયલ મીડિયા આપણને લોકો સાથે જોડે છે, ત્યાં તેની કેટલીક ગંભીર મુસીબતો પણ સામે આવી છે. છેલ્લા કેટલાક સમયમાં AI (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) અને ડીપફેક ટેકનોલોજીના ખોટા ઉપયોગે માત્ર સામાન્ય લોકો જ નહીં, પરંતુ બોલિવૂડના સિતારાઓ માટે પણ મુશ્કેલીઓ ઉભી કરી છે. આ કડીમાં બોલિવૂડની ચુલબુલી અભિનેત્રી પ્રીતિ ઝિંટાએ પોતાના ‘પર્સનાલિટી રાઈટ્સ’ (વ્યક્તિત્વના અધિકારો) ના રક્ષણ માટે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. બોમ્બે હાઈકોર્ટે પ્રીતિ ઝિંટાને મોટી રાહત આપતા તેમને ગૂગલ અને મેટા જેવી દિગ્ગજ સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓ વિરુદ્ધ કાનૂની કાર્યવાહી કરવાની મંજૂરી આપી દીધી છે.
શું છે સમગ્ર મામલો?
બોલિવૂડ અભિનેત્રી પ્રીતિ ઝિંટાએ તાજેતરમાં બોમ્બે હાઈકોર્ટના દ્વાર ખટખટાવ્યા હતા. અભિનેત્રીનો આરોપ છે કે ઇન્ટરનેટ પર AI-જનરેટેડ ડીપફેક વીડિયો અને ચેટબોટ્સનો રાફડો ફાટ્યો છે, જેમાં તેમની તસવીરો સાથે છેડછાડ કરવામાં આવી છે. એટલું જ નહીં, પ્રીતિએ પોતાની અરજીમાં ઉલ્લેખ કર્યો છે કે સોશિયલ મીડિયા પર અનેક એવા મીમ્સ અને આપત્તિજનક વીડિયો વાયરલ થઈ રહ્યા છે જેમાં તેમની ઓળખ (Identity) નો ઉપયોગ તેમની મંજૂરી વિના કરવામાં આવ્યો છે.
પ્રીતિ ઝિંટાએ કોર્ટને જણાવ્યું કે આ ડીપફેક વીડિયો અને કન્ટેન્ટે માત્ર તેમની પ્રાઈવસીનું ઉલ્લંઘન જ નથી કર્યું, પરંતુ તેની તેમની પબ્લિક ઈમેજ અને પ્રતિષ્ઠા પર પણ ઊંડી અસર પડી રહી છે. આ મામલો માત્ર એક અભિનેત્રીનો નથી, પરંતુ દરેક તે વ્યક્તિનો છે જેની છબીનો ઉપયોગ ઇન્ટરનેટ પર તેમની મરજી વગર કરવામાં આવે છે.
કોર્ટની મંજૂરી અને તેના અર્થ
બોમ્બે હાઈકોર્ટના આ નિર્ણયે પ્રીતિ ઝિંટાને ગૂગલ LLC અને અન્ય સોશિયલ મીડિયા સંસ્થાઓ વિરુદ્ધ ‘સબસ્ટેન્ટિવ સિવિલ સૂટ’ (Substantive Civil Suit) દાખલ કરવાની પરવાનગી આપી દીધી છે. આ નિર્ણયનો અર્થ એ છે કે હવે પ્રીતિ ઝિંટા તે તમામ અજ્ઞાત લોકો અને પ્લેટફોર્મ વિરુદ્ધ કાનૂની કાર્યવાહી કરી શકશે જેઓ તેમના પર્સનાલિટી રાઈટ્સનું ઉલ્લંઘન કરી રહ્યા છે અથવા તેમની છબીને નુકસાન પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.
કાનૂની નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ નિર્ણય માત્ર પ્રીતિ ઝિંટા માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રી માટે એક દાખલો છે. તે સ્પષ્ટ કરે છે કે કોઈપણ વ્યક્તિના નામ, ચહેરા, અવાજ અને વ્યક્તિત્વ પર તેમનો પોતાનો અધિકાર છે, અને AI ના નામે તેને કોઈ પણ પોતાની મિલકત બનાવી શકે નહીં.
પડદા પર વાપસીની તૈયારી
પોતાના કાનૂની સંઘર્ષની વચ્ચે, પ્રીતિ ઝિંટાના ફેન્સ માટે એક વધુ મોટા સમાચાર છે. અભિનેત્રી લગભગ 8 વર્ષના લાંબા વિરામ બાદ અભિનયની દુનિયામાં ધમાકેદાર વાપસી કરવા જઈ રહી છે. પ્રીતિ ટૂંક સમયમાં સની દેઓલ સાથે ફિલ્મ ‘બંટવારા’માં જોવા મળશે.
સની દેઓલ અને પ્રીતિ ઝિંટાની જોડીને ફરી એકવાર મોટા પડદા પર જોવી એ પ્રશંસકો માટે કોઈ ભેટથી ઓછું નથી. આ પહેલા આ બંને વર્ષ 2018માં આવેલી ફિલ્મ ‘ભૈયાજી સુપરહિટ’માં જોવા મળ્યા હતા, જે બોક્સ ઓફિસ પર કોઈ ખાસ કમાલ બતાવી શકી નહોતી. જોકે, ‘બંટવારા’ને લઈને દર્શકોમાં ઘણો ઉત્સાહ છે. સની દેઓલ, જેમની ફિલ્મ ‘ગદર 2’ એ ઐતિહાસિક સફળતા મેળવી હતી, હવે ‘બંટવારા’ દ્વારા વિભાજનની વધુ એક ભાવુક વાર્તા રજૂ કરવા જઈ રહ્યા છે. ફિલ્મનું ટીઝર પહેલેથી જ રિલીઝ થઈ ચૂક્યું છે, જેને સોશિયલ મીડિયા પર દર્શકો તરફથી ઘણી સકારાત્મક પ્રતિક્રિયા મળી રહી છે.
AI ના યુગમાં વધતા પડકારો
પ્રીતિ ઝિંટાનો આ મામલો આપણને એ વિચારવા મજબૂર કરે છે કે ટેકનોલોજીના વિકાસની સાથે નિયમો અને કાયદા કેટલા જરૂરી છે. પર્સનાલિટી રાઈટ્સનો મુદ્દો આજના સમયમાં સૌથી સંવેદનશીલ વિષયોમાંથી એક છે. અવારનવાર લોકો મજાકિયા અંદાજમાં મીમ્સ બનાવે છે, પરંતુ ઘણી વાર આ મીમ્સ અને ડીપફેક કોઈનું જીવન અને કરિયર બરબાદ કરી શકે છે.
પ્રીતિ ઝિંટાએ જે પગલું ભર્યું છે, તે તમામ સેલેબ્સ માટે એક પ્રેરણા છે જેઓ AI નો શિકાર બની રહ્યા છે. આ જીત એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે કોઈપણ મોટા પ્લેટફોર્મ પર હવે મનમાની ચાલશે નહીં. આવનારા સમયમાં, એ જોવું રસપ્રદ રહેશે કે આ કાનૂની લડાઈની ગૂગલ અને મેટા જેવા પ્લેટફોર્મ પર શું અસર પડે છે અને તેઓ ડીપફેકને રોકવા માટે પોતાની નીતિઓમાં શું ફેરફાર કરે છે.
હાલમાં, પ્રીતિ ઝિંટાના પ્રશંસકો તેમની કાનૂની જીત અને તેમની આગામી ફિલ્મ ‘બંટવારા’ બંનેને લઈને ઘણા ઉત્સાહિત છે. આશા છે કે આ નવી શરૂઆત તેમના અંગત અને પ્રોફેશનલ, બંને જીવન માટે ખુશીઓ લઈને આવશે.
