જૂના પેન્શનરોના પૈસા સંપૂર્ણ સુરક્ષિત: EPS 1995 અને 1971 ના લાભાર્થીઓ માટે રાહતના સમાચાર
સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે કે નવી ‘કર્મચારી પેન્શન યોજના’ (EPS 2026) ના અમલીકરણ બાદ પણ જૂના પેન્શનરોએ ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. EPS 1995 અને EFPS 1971 ના લાભાર્થીઓને પહેલાંની જેમ જ તેમનું સંપૂર્ણ પેન્શન મળતું રહેશે અને પેન્શન ગણતરીના જૂના ફોર્મ્યુલામાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.
નિવૃત્તિ પછી જીવનનિર્વાહ માટે પેન્શન એ દરેક સિનિયર સિટિઝન અને નોકરિયાત વર્ગ માટે આવકનો સૌથી મુખ્ય અને ભરોસાપાત્ર સ્ત્રોત હોય છે. આ જ કારણ છે કે જ્યારે પણ પેન્શન કે નિવૃત્તિ સંબંધિત નિયમોમાં કોઈ નવો બદલાવ આવે છે, ત્યારે વર્તમાન અને ભવિષ્યના પેન્શનરોમાં ચિંતા અને ગૂંચવણ ઊભી થવી સ્વાભાવિક છે.
તાજેતરમાં જ્યારે કેન્દ્ર સરકારે નવી કર્મચારી પેન્શન યોજના (EPS 2026) ના અમલીકરણ અંગેની જાહેરાત કરી, ત્યારે પૂર્વ પેન્શનરોમાં એવો ભય વ્યાપી ગયો હતો કે શું EPS 1995 અને EFPS 1971 હેઠળ મળતું તેમનું માસિક પેન્શન બંધ થઈ જશે કે તેમાં કાપ મુકાશે? જોકે, સરકારે આ અંગે સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરીને લાખો પેન્શનરોને મોટી રાહત આપી છે.
જૂના પેન્શનરોના હકો અને પૈસા સંપૂર્ણ સુરક્ષિત
સરકારે સત્તાવાર રીતે સ્પષ્ટતા કરી છે કે નવી EPS 2026 યોજના લાગુ થવાથી જૂના પેન્શનરોને કોઈપણ પ્રકારનું નુકસાન પહોંચશે નહીં. ૨૯ જૂન ૨૦૨૬થી તબક્કાવાર રીતે અમલમાં આવી રહેલી આ નવી સિસ્ટમનો મુખ્ય હેતુ કામગીરીને વધુ પારદર્શક અને ઝડપી બનાવવાનો છે, નહીં કે કોઈના લાભો છીનવવાનો.
સંસદમાં સાંસદ સુધીર ગુપ્તા દ્વારા પૂછાયેલા એક પ્રશ્નના લેખિત જવાબમાં શ્રમ અને રોજગાર રાજ્યમંત્રી શોભા કરંદલાજેએ જણાવ્યું હતું કે, નવી યોજના પ્રસ્તુત કરવામાં આવી છે પરંતુ તે જૂના નિવૃત્ત કર્મચારીઓના અધિકારોનું પૂરેપૂરું રક્ષણ કરે છે. જેઓ પહેલાંથી જ નિયમિત પેન્શન મેળવી રહ્યા છે, તેમના પેન્શન ફંડ અને માસિક રકમમાં કોઈ જ ફેરફાર થશે નહીં.
ગણતરીના ફોર્મ્યુલા અને નિયમોમાં કોઈ ફેરફાર નહીં
સામાન્ય રીતે એવું માનવામાં આવે છે કે નવી પેન્શન પ્રણાલી આવવાથી પેન્શનની રકમ ઘટી જતી હોય છે. પરંતુ EPS 2026 માં પેન્શનની મૂળ ગણતરી પદ્ધતિને અકબંધ રાખવામાં આવી છે.
સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે લઘુત્તમ પેન્શનની રકમ, માસિક પગારમાંથી થતી કપાતનો દર અને પેન્શન નક્કી કરવાનો નિયમ પહેલાં જેવો જ રહેશે. માસિક પેન્શનની ગણતરી માટે આ જ ફોર્મ્યુલાનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે:
માસિક પેન્શન = (પેન્શનપાત્ર પગાર × પેન્શનપાત્ર સેવા) ÷ ૭૦
આ ગણતરીમાં ‘પેન્શનપાત્ર પગાર’ ની વ્યાખ્યા પણ યથાવત રાખવામાં આવી છે, જેમાં કર્મચારીએ નોકરી છોડ્યા કે નિવૃત્ત થયા પહેલાના છેલ્લા ૬૦ મહિના (૫ વર્ષ) ના સરેરાશ પગારને જ ધ્યાને લેવામાં આવશે. ટૂંકમાં, જૂની યોજનામાં જે સકારાત્મક જોગવાઈઓ હતી, તે તમામ નવી સિસ્ટમમાં સ્વચાલિત રીતે સામેલ કરી દેવામાં આવી છે.
નવી યોજનાનો અસલી હેતુ: પેન્શન મેળવવામાં વિલંબનો અંત
જ્યારે નિયમો અને ફોર્મ્યુલા જૂના જ રહેવાના છે, તો નવી યોજના લાવવાની જરૂર શા માટે પડી? તેનો જવાબ આપતાં સરકારી સૂત્રો જણાવે છે કે આ સુધારાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સમગ્ર પેન્શન વિતરણ વ્યવસ્થાનું આધુનિકીકરણ કરવાનો છે.
જૂની પ્રણાલીમાં વધુ પડતા કાગળકામ, મેન્યુઅલ વેરિફિકેશન અને સરકારી પ્રક્રિયાઓના કારણે નિવૃત્ત કર્મચારીઓને સમયસર પેન્શન મળવામાં અઠવાડિયાઓ કે મહિનાઓનો વિલંબ થતો હતો. નવી EPS 2026 યોજના ‘સામાજિક સુરક્ષા સંહિતા ૨૦૨૦’ (Social Security Code 2020) ના માળખા હેઠળ તૈયાર કરવામાં આવી છે.
નવી સિસ્ટમ હેઠળ સમગ્ર ક્લેમ પ્રોસેસિંગ પૂરેપૂરું ડિજિટલ બનાવી દેવામાં આવ્યું છે. નિયુક્ત સરકારી એજન્સીઓ અને બેંકો વચ્ચે ઈલેક્ટ્રોનિક ડેટા ટ્રાન્સફર થવાથી દર મહિનાની પહેલી તારીખે જ પેન્શનરના બેંક ખાતામાં સીધા જ નાણાં જમા થઈ જશે. આનાથી પેન્શનરોને કચેરીઓના ધક્કા ખાવામાંથી કાયમી મુક્તિ મળશે.
