તત્કાલ બુકિંગમાં સર્વર ડાઉનથી મળશે મુક્તિ, IRCTC લાવ્યું સુપરફાસ્ટ ટેકનોલોજી!
જો તમે પણ ભારતીય રેલવેમાં અવારનવાર મુસાફરી કરો છો અને તત્કાલ ટિકિટ (Tatkal Ticket) કે તહેવારોની સિઝનમાં કન્ફર્મ ટિકિટ બુક કરવા માટે કલાકો સુધી કોમ્પ્યુટર કે મોબાઈલ સ્ક્રીન સામે હેરાન થતા રહ્યા છો, તો તમારા માટે એક અત્યંત રાહતના સમાચાર છે. ભારતીય રેલવેની ઓનલાઈન ટિકિટ બુકિંગ શાખા એટલે કે IRCTC (Indian Railway Catering and Tourism Corporation) પોતાના સમગ્ર ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ટિકિટ બુકિંગ સિસ્ટમમાં મોટા પાયે અપગ્રેડ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે.
આ નવી અને એડવાન્સ સિસ્ટમ લાગુ થયા પછી, માત્ર IRCTC વેબસાઈટ અને એપની સ્પીડ જ ગણી ગણી વધી નહીં જાય, પરંતુ પીક અવર્સ (Peak Hours) દરમિયાન વારંવાર સર્વર ડાઉન થવા કે સાઈટ હેંગ થવાની સમસ્યામાંથી પણ કાયમ માટે છુટકારો મળી જશે.
તત્કાલ બુકિંગના સમયે પૂરી થશે ‘વેબસાઈટ હેંગ’ થવાની માથાકૂટ
જે લોકો સવારે 10 વાગ્યે એસી ક્લાસ કે 11 વાગ્યે સ્લીપર ક્લાસની તત્કાલ ટિકિટ બુક કરવાનો પ્રયાસ કરે છે, તેઓ એ વાત સારી રીતે સમજે છે કે તે સમયે IRCTCની વેબસાઈટ પર કેવા પ્રકારનું દબાણ હોય છે. વારંવાર ‘Processing’, ‘Payment Error’ કે ‘Server Busy’ જેવા મેસેજ આવી જાય છે અને જ્યાં સુધી પેજ ફરીથી રિલોડ થાય, ત્યાં સુધીમાં તમામ સીટો વેટિંગમાં જતી રહે છે.
રેલવેની આ નવી સિસ્ટમ આ જ મુખ્ય સમસ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે. નવા અપગ્રેડેડ સર્વર અને આધુનિક ડેટા પ્રોસેસિંગ ટેકનોલોજીથી પીક અવર્સ દરમિયાન વેબસાઈટ અને મોબાઈલ એપ પર પડતું અચાનક ટ્રાફિકનું દબાણ ઘણું ઓછું થઈ જશે. આનાથી દરેક યુઝરને કોઈ પણ અડચણ વગર સ્મૂધ બુકિંગ એક્સપિરિયન્સ મળશે.
ટિકિટ બુકિંગ ક્ષમતા: 1.5 લાખ પ્રતિ મિનિટથી પણ વધુ
આ નવા અપગ્રેડની સૌથી મોટી અને ખાસ વાત છે ટિકિટ જનરેટ કરવાની ક્ષમતામાં થયેલો રેકોર્ડબ્રેક વધારો.
| વિગત | વર્તમાન ક્ષમતા | નવી અપગ્રેડેડ ક્ષમતા |
| ટિકિટ બુકિંગ સ્પીડ | ~25,000 થી 30,000 ટિકિટ/મિનિટ | 1.5 લાખથી વધુ ટિકિટ/મિનિટ |
| સિસ્ટમ રેસ્પોન્સ | પીક અવર્સમાં સર્વર સ્લો/ક્રેશ | હાઈ-સ્પીડ ક્લાઉડ લોડ બેલેન્સિંગ |
| ઇન્ક્વાયરી કેપેસિટી | મર્યાદિત સર્વર ક્ષમતા | એકસાથે લાખો PNR/ટ્રેન સ્ટેટસ સર્ચ |
ઇન્ક્વાયરી ક્ષમતામાં સુધારો: માત્ર ટિકિટ બુકિંગ જ નહીં, પરંતુ પીએનઆર સ્ટેટસ (PNR Status), ટ્રેન શિડ્યુલ અને સીટ ઉપલબ્ધતા ચેક કરવાની ક્ષમતાને પણ ઘણી ગણી વધારવામાં આવી રહી છે, જેથી લાખો લોકો એકસાથે વિલંબ વગર માહિતી મેળવી શકશે.
આખરે કેવી રીતે શક્ય બનશે આ મોટો ફેરફાર?
રેલવે અધિકારીઓ અને આઈટી એક્સપર્ટ્સના જણાવ્યા અનુસાર, આ નવી સિસ્ટમને ક્લાઉડ-બેઝ્ડ ટેકનોલોજી (Cloud Architecture) અને અત્યાધુનિક ડેટા સેન્ટર્સ સાથે ઈન્ટિગ્રેટ કરવામાં આવી રહી છે. આમાં આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) અને એડવાન્સ લોડ-બેલેન્સિંગ ટૂલ્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.
જ્યારે પણ કોઈ તહેવાર (જેમ કે દિવાળી, છઠ કે હોળી) કે તત્કાલ સમયે કરોડો લોકો એકસાથે વેબસાઈટ પર લોગઈન કરશે, તો આ નવી સિસ્ટમ ઓટોમેટિકલી લોડને અલગ-અલગ સર્વર્સ પર ડિવાઈડ કરી દેશે. આનાથી સિસ્ટમ ધીમી પણ નહીં પડે અને ક્રેશ પણ નહીં થાય. સાથે જ, પેમેન્ટ ગેટવેને પણ પહેલા કરતાં વધુ ફાસ્ટ અને સુરક્ષિત બનાવવામાં આવી રહ્યો છે જેથી પેમેન્ટ કટ થયા પછી ટિકિટ અટકી જવાની ફરિયાદો નહિવત થઈ જાય.
સામાન્ય મુસાફરોને શું થશે સીધો ફાયદો?
-
સમયની બચત: જ્યાં પહેલા લોગઈન કરવામાં અને કેપ્ચા (Captcha) કોડ ભરવામાં જ મિનિટો નીકળી જતી હતી, હવે એ કામ ગણતરીની સેકન્ડોમાં થઈ જશે.
-
કન્ફર્મ ટિકિટ મળવાની શક્યતા વધશે: ફાસ્ટ પ્રોસેસિંગના કારણે સામાન્ય મુસાફરો ઝડપથી પોતાની વિગતો ભરીને સીટ બુક કરી શકશે, જેનાથી એજન્ટો કે બોટ્સ (Bots)નો દબદબો ઓછો થશે.
-
પેમેન્ટ ફેલિયરમાં ઘટાડો: UPI, નેટ બેંકિંગ અને કાર્ડ્સથી ચુકવણી પ્રક્રિયા વધુ ઝડપી અને સુરક્ષિત બનશે, જેથી પૈસા કપાવા છતાં ટિકિટ ન બનવાની મુશ્કેલી દૂર થશે.
-
બહેતર યુઝર એક્સપિરિયન્સ: એપ અને વેબસાઈટનો ઈન્ટરફેસ પહેલા કરતાં વધુ રિસ્પોન્સિવ અને યુઝર-ફ્રેન્ડલી થઈ જશે.
ડિજિટલ ઈન્ડિયાની દિશામાં વધુ એક મોટું પગલું
આજના સમયમાં દેશના કરોડો લોકો દરરોજ IRCTC દ્વારા પોતાની મુસાફરીનું પ્લાનિંગ કરે છે. તેવામાં ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને સમય સાથે અપગ્રેડ કરવું ખૂબ જ જરૂરી બની ગયું હતું. રેલવેનો આ નિર્ણય માત્ર મુસાફરોના સમય અને પૈસાની બચત જ નહીં કરે, પરંતુ ભારતીય રેલવેની ડિજિટલ છબીને પણ નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જશે. આવનારા સમયમાં જ્યારે આ નવી સિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે ચાલુ થઈ જશે, ત્યારે ટિકિટ બુકિંગનો અનુભવ પહેલા કરતાં વધુ સરળ, પારદર્શી અને તણાવમુક્ત બનશે.

