આધાર અને સ્પેસ મિશન પછી હવે AI નો વારો! શું એન. ચંદ્રશેખરન બનશે ભારતના નવા AI બોસ?
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના ક્ષેત્રમાં ભારતને વૈશ્વિક સ્તરે અગ્રેસર બનાવવા માટે દેશની રણનીતિ કોના હાથમાં હોવી જોઈએ? આ અંગે દેશના ઉદ્યોગ જગતના દિગ્ગજ અને આરપીજી એન્ટરપ્રાઇઝિસ (RPG Enterprises) ના ચેરમેન હર્ષ ગોયન્કાના એક સૂચને ઇન્ટરનેટ પર નવી ચર્ચા છેડી દીધી છે. ગોયન્કાએ પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે કે ટાટા સન્સના ચેરમેન એન. ચંદ્રશેખરન (N. Chandrasekaran) ના અનુભવનો ઉપયોગ ભારતની AI રણનીતિ અને તેના અમલીકરણ માટે કરવો જોઈએ.
પોતાના આ વિચારને સમર્થન આપવા માટે હર્ષ ગોયન્કાએ ભૂતકાળના બે સફળ ઉદાહરણો ટાંક્યા હતા: ૧. નંદન નિલેકણી: જેમને ખાનગી ક્ષેત્ર (ઇન્ફોસિસ) માંથી લાવીને ભારત સરકારના યુનિક આઇડેન્ટિફિકેશન ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (UIDAI) એટલે કે આધાર (Aadhaar) મિશનનું નેતૃત્વ સોંપવામાં આવ્યું હતું. ૨. પવન ગોયન્કા: મહિન્દ્રા એન્ડ મહિન્દ્રાના નિવૃત્ત મેનેજિંગ ડિરેક્ટર, જેઓ હાલમાં ભારતના સ્પેસ સેક્ટરનું નિયમન કરતી સંસ્થા IN-SPACe ના ચેરમેન તરીકે દેશના અવકાશ ક્ષેત્રને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જઈ રહ્યા છે.
સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ (અગાઉનું ટ્વિટર) પર પોસ્ટ કરતા હર્ષ ગોયન્કાએ લખ્યું: “ભારત નંદન નિલેકણીને આધાર/UIDAI અને હવે શિક્ષણ સુધારાઓનું નેતૃત્વ કરવા અને પવન ગોયન્કાને IN-SPACe દ્વારા આપણી સ્પેસ આકાંક્ષાઓને આગળ વધારવા માટે ખાનગી ક્ષેત્રમાંથી લાવ્યું છે. તો ભારતની AI રણનીતિ અને અમલીકરણને આકાર આપવામાં મદદ કરવા માટે એન. ચંદ્રશેખરન (ટાટા) ના અનુભવનો ઉપયોગ કેમ ન કરવો?”
સોશિયલ મીડિયા પર વિભાજિત મંતવ્યો: નેટીઝન્સ શું કહે છે?
હર્ષ ગોયન્કાની આ પોસ્ટ વાયરલ થતાં જ સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સ બે ભાગમાં વહેંચાઈ ગયા હતા. કેટલાક લોકોએ આ વિચારને વધાવી લીધો હતો, તો કેટેલાક લોકોએ અલગ અભિપ્રાય રજૂ કર્યા હતા.
૧. ચંદ્રશેખરનના નેતૃત્વનું સમર્થન કરતા યુઝર્સ એક યુઝરે ગોયન્કાના પ્રસ્તાવ સાથે સહમત થતાં લખ્યું: “આ ખુબ જ સારો વિચાર છે. માત્ર AI રણનીતિ અને અમલીકરણ જ નહીં, પરંતુ ભારતની અર્થવ્યવસ્થા, જીડીપી અને માથાદીઠ આવક વધારવા માટે પણ તેમના અનુભવનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. તેમણે અનેક વ્યવસાયોનું નિર્માણ અને વિસ્તાર કર્યો છે, તેથી તેમનો અનુભવ આ તમામ ક્ષેત્રોમાં ઉપયોગી થશે.”
૨. નંદન નિલેકણી કે વિષય નિષ્ણાતોની પસંદગી કરવાનો તર્ક બીજી તરફ, કેટલાક યુઝર્સનું માનવું હતું કે AI જેવા ટેકનિકલ ક્ષેત્ર માટે નંદન નિલેકણી અથવા ક્ષેત્રના ચોક્કસ નિષ્ણાતો વધુ યોગ્ય રહેશે.
બીજા એક યુઝરે કોમેન્ટ કરી: “મને હજુ પણ લાગે છે કે શ્રી ચંદ્રશેખરનના બદલે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ ટ્રાન્સફોર્મેશનનું નેતૃત્વ કરવા માટે શ્રી નંદન નિલેકણી શ્રેષ્ઠ વ્યક્તિ છે. AI નવી નોકરીઓ કેવી રીતે ઊભી કરશે તે અંગેના તેમના ભાષણો અદ્ભુત છે. જોકે, દેશના સૌથી મોટા કોર્પોરેટ જૂથનું નેતૃત્વ કરવાનો અનુભવ ધરાવતા ચંદ્રશેખરન આનાથી પણ વધુ વ્યાપક ભૂમિકાને પાત્ર છે.”
આ ઉપરાંત, અન્ય એક યુઝરે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો કે: “આપણે ચોક્કસ ક્ષેત્રના વિષય નિષ્ણાતો (Domain Experts) ને જ કેમ વિચારણામાં ન લેવા જોઈએ?”
અન્ય દિગ્ગજોના નામોનો પણ થયો ઉલ્લેખ
આ ચર્ચા દરમિયાન નેટીઝન્સે ભારતની ગ્લોબલ બ્રાન્ડ વેલ્યુ વધારવા માટે દેશના અન્ય અગ્રણી ઉદ્યોગપતિઓના નામો પણ સૂચવ્યા હતા. એક યુઝરે ઉમેર્યું હતું કે: “આજની જરૂરિયાત મુજબ ગ્લોબલ લેવલ પર ‘બ્રાન્ડ ઇન્ડિયા’ ને વધુ મજબૂત કરવા માટે સરકારે આનંદ મહિન્દ્રા (Anand Mahindra) ની મદદ પણ લેવી જોઈએ.”
આ વિવાદ અને સૂચનનું આર્થિક મહત્વ
વિશ્વભરમાં અત્યારે AI ટેકનોલોજી અપનાવવાની હોડ જામી છે. ભારત સરકાર પણ ‘ઈન્ડિયા AI મિશન’ (IndiaAI Mission) હેઠળ દેશમાં સુપરકમ્પ્યુટિંગ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને AI સોલ્યુશન્સ વિકસાવવા માટે હજારો કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ કરી રહી છે.
આવા સમયે, ટેકનોલોજી અને કોર્પોરેટ મેનેજમેન્ટનો દાયકાઓનો અનુભવ ધરાવતા વ્યાવસાયિકોને દેશની નીતિ ઘડતરમાં સામેલ કરવા અંગેનો આ વિવાદ ખૂબ પ્રાસંગિક બની રહે છે. એન. ચંદ્રશેખરન જેઓએ ટાટા કન્સલ્ટન્સી સર્વિસિસ (TCS) ને વૈશ્વિક આઈટી જાયન્ટ બનાવી અને હાલમાં ટાટા ગ્રુપના વડા છે, તેમનું નામ આ ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવવું એ સાબિત કરે છે કે ભારતનું ટેક-ફ્યુચર ઘડવામાં ખાનગી ક્ષેત્રના અનુભવીઓની ભૂમિકા કેટલી મહત્વની ગણાઈ રહી છે.
