મહિલાઓએ 30 વર્ષની ઉંમર પછી કરાવવા જોઈએ આ 6 જરૂરી હેલ્થ ટેસ્ટ, સમયસર તપાસથી ગંભીર બીમારીઓનું જોખમ ઘટાડી શકાય
ઘર, પરિવાર અને નોકરીની જવાબદારીઓ નિભાવવામાં મહિલાઓ ઘણી વખત પોતાના સ્વાસ્થ્યને અવગણતી હોય છે. પરિવારના દરેક સભ્યની તબિયતનું ધ્યાન રાખતી મહિલાઓ જ્યારે પોતાની વાત આવે ત્યારે ચેકઅપ કરાવવાનું ટાળે છે. પરંતુ બદલાતી જીવનશૈલી, વધતો તણાવ અને હોર્મોનલ ફેરફારોને કારણે મહિલાઓએ પોતાના સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે વધુ સજાગ રહેવાની જરૂર છે.
ખાસ કરીને 30 વર્ષની ઉંમર પછી સમયાંતરે હેલ્થ ચેકઅપ કરાવવું ફાયદાકારક બની શકે છે. ઘણી બીમારીઓ શરૂઆતમાં કોઈ ખાસ લક્ષણો બતાવતી નથી. આવી સ્થિતિમાં સમયસર તપાસ કરાવવાથી સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત સમસ્યાઓની વહેલી જાણ થઈ શકે છે. ચાલો જાણીએ મહિલાઓ માટે કયા હેલ્થ ટેસ્ટ મહત્ત્વના છે.
1. બ્લડ પ્રેશર ટેસ્ટ
હાઈ બ્લડ પ્રેશરની સમસ્યા ઘણી વખત કોઈ સ્પષ્ટ લક્ષણો વગર પણ જોવા મળે છે. લાંબા સમય સુધી બ્લડ પ્રેશર વધેલું રહે તો હૃદય અને કિડનીને નુકસાન થવાનું જોખમ વધી શકે છે. તેથી મહિલાઓએ નિયમિત રીતે બ્લડ પ્રેશર ચેક કરાવવું જોઈએ. ખાસ કરીને પરિવારમા હાઈ બ્લડ પ્રેશરની સમસ્યા હોય તો વધુ સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે.
2. બ્લડ શુગર અને HbA1c ટેસ્ટ
ડાયાબિટીસ આજના સમયમાં ઝડપથી વધી રહેલી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓમાંની એક છે. ખાસ કરીને વધુ વજન, પરિવારમાં ડાયાબિટીસનો ઇતિહાસ અથવા PCOSની સમસ્યા ધરાવતી મહિલાઓએ ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ બ્લડ શુગર ટેસ્ટ કરાવવો જોઈએ. HbA1c ટેસ્ટ દ્વારા છેલ્લા બે-ત્રણ મહિનાના સરેરાશ બ્લડ શુગરનું પ્રમાણ જાણી શકાય છે.
3. સર્વાઇકલ કેન્સર સ્ક્રીનિંગ
મહિલાઓ માટે સર્વાઇકલ કેન્સરની તપાસ ખૂબ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. આ કેન્સર ગર્ભાશયના મુખ એટલે કે સર્વિક્સમાં થાય છે. HPV ટેસ્ટ અને પેપ સ્મિયર ટેસ્ટ દ્વારા આ બીમારીના જોખમ અથવા શરૂઆતના ફેરફારોની જાણ થઈ શકે છે. 30થી 65 વર્ષની મહિલાઓએ સ્થાનિક માર્ગદર્શિકા અને ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ સમયાંતરે સ્ક્રીનિંગ કરાવવું જોઈએ.
4. બ્રેસ્ટ કેન્સરની તપાસ
સ્તન કેન્સર મહિલાઓમાં જોવા મળતા ગંભીર રોગોમાંનો એક છે. સ્તનમાં ગાંઠ થવી, નિપ્પલમાંથી અસામાન્ય પ્રવાહી નીકળવું, ત્વચામાં ફેરફાર થવો અથવા સ્તનના આકારમાં અચાનક બદલાવ આવવો જેવા લક્ષણોને અવગણવા જોઈએ નહીં. ઉંમર અને વ્યક્તિગત જોખમ પ્રમાણે ડૉક્ટર મેમોગ્રાફી કરવાની સલાહ આપી શકે છે.
5. થાઇરોઇડ ટેસ્ટ
થાઇરોઇડ હોર્મોન શરીરના મેટાબોલિઝમ, વજન, ઊર્જા અને માસિક ચક્રને અસર કરે છે. ઘણી મહિલાઓમાં થાઇરોઇડની સમસ્યાને કારણે અચાનક વજન વધવું કે ઘટવું, સતત થાક લાગવો, વાળ ખરવા અને માસિક ધર્મમાં અનિયમિતતા જોવા મળી શકે છે. આવા લક્ષણો હોય તો ડૉક્ટરની સલાહથી TSH સહિત જરૂરી થાઇરોઇડ ટેસ્ટ કરાવવા જોઈએ.
6. હિમોગ્લોબિન અને એનિમિયાની તપાસ
મહિલાઓમાં લોહીની ઉણપ એટલે કે એનિમિયાની સમસ્યા પણ સામાન્ય છે. ખાસ કરીને વધુ માસિક રક્તસ્રાવ, ગર્ભાવસ્થા અથવા પોષણની ઉણપને કારણે હિમોગ્લોબિન ઓછું થઈ શકે છે. વારંવાર થાક લાગવો, ચક્કર આવવા, નબળાઈ અને શ્વાસ ચઢવો જેવા લક્ષણો દેખાય તો CBC ટેસ્ટ કરાવવો ફાયદાકારક બની શકે છે.
મહિલાઓએ પોતાના સ્વાસ્થ્યને પ્રથમ પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ
હેલ્થ ચેકઅપનો અર્થ માત્ર બીમારી થયા પછી તપાસ કરાવવી એવો નથી. નિયમિત તપાસથી શરીરમાં થતા ફેરફારો વિશે સમયસર માહિતી મળી શકે છે. જોકે દરેક મહિલાને આ તમામ ટેસ્ટ એકસરખા સમયાંતરે કરાવવાની જરૂર હોતી નથી. ઉંમર, પરિવારનો મેડિકલ ઇતિહાસ, જીવનશૈલી અને અગાઉની બીમારીઓના આધારે ડૉક્ટર યોગ્ય તપાસ નક્કી કરે છે.
