સાવધાન! તમારી હોમ લોન અને કાર લોનનો હપ્તો વધવાની તૈયારીમાં, જાણો બેંકોએ કેમ લીધો આ નિર્ણય?
જો તમે તમારી મહેનતની કમાણીને સુરક્ષિત જગ્યાએ રોકીને સારું વળતર મેળવવા માંગતા હોવ, તો અત્યારે તમારા માટે શ્રેષ્ઠ સમય સાબિત થઈ શકે છે. હાલમાં ભારતીય બેંકિંગ ક્ષેત્ર એક એવા તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે જ્યાં બેંકો પાસે રોકડની અછત વર્તાઈ રહી છે અને તેને પહોંચી વળવા માટે તેઓ ગ્રાહકોને આકર્ષક વ્યાજ દરો ઓફર કરી રહી છે.
પરંતુ, આ સમાચાર જેટલા આનંદદાયક એફડી (FD) રોકાણકારો માટે છે, તેટલા જ ચિંતાજનક લોન લેનારાઓ માટે પણ હોઈ શકે છે. ચાલો સમજીએ કે બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં અત્યારે શું ચાલી રહ્યું છે અને તેની તમારી જેબ પર શું અસર પડશે.
બેંકો કેમ આપી રહી છે વધુ વ્યાજ?
સામાન્ય રીતે બેંકો ત્યારે વ્યાજ દરો વધારે છે જ્યારે તેમને બજારમાંથી વધુ ભંડોળ (Deposits) ભેગું કરવાની જરૂર હોય. ઇન્ડિયન બેંકના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર વિનોદ કુમારના જણાવ્યા અનુસાર, હાલમાં બેંકોમાં ડિપોઝિટ વધવાની ગતિ ધીમી પડી છે, જ્યારે તેની સામે લોન લેનારાઓની સંખ્યા એટલે કે ધિરાણની માંગ ખૂબ જ ઝડપથી વધી રહી છે.
જ્યારે બેંક પાસે આપવા માટે લોન વધુ હોય અને જમા થતી મૂડી ઓછી હોય, ત્યારે બેંકોએ રોકાણકારોને આકર્ષવા માટે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) અને રિકરિંગ ડિપોઝિટ (RD) પર વ્યાજ દરો વધારવા પડે છે. અત્યારે બેંકો મોંઘા ‘બલ્ક ડિપોઝિટ’ દ્વારા નાણાં એકત્ર કરી રહી છે, જેનો સીધો ફાયદો સામાન્ય રોકાણકારોને મળી રહ્યો છે.
લોન લેનારાઓ માટે મુશ્કેલી: EMI મોંઘી થવાની તૈયારી
જો તમે આગામી દિવસોમાં હોમ લોન, કાર લોન કે પર્સનલ લોન લેવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો તમારે થોડી વધુ કિંમત ચૂકવવી પડી શકે છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે બેંકોના લિન્ડિંગ રેટ્સ (Lending Rates) હવે તેના સૌથી નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયા છે.
જ્યારે બેંકો ડિપોઝિટ પર વધુ વ્યાજ ચૂકવે છે, ત્યારે તેમનો ખર્ચ વધે છે. આ ખર્ચને સરભર કરવા માટે બેંકો લોન પરના વ્યાજ દરોમાં વધારો કરે છે. આનો અર્થ એ થયો કે આવનારા સમયમાં તમારી માસિક EMI માં વધારો થઈ શકે છે. જો તમે અત્યારે સસ્તા દરે લોન લઈ રહ્યા છો, તો કદાચ આ છેલ્લી તક હોઈ શકે છે.
FD અને RD માં રોકાણ કરવાનો આ જ સાચો સમય?
નાણાકીય સલાહકારોના મતે, અત્યારે FD અને RD માં રોકાણ કરવું એ ડહાપણભર્યું પગલું ગણાશે. તેની પાછળના મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ છે:
-
વધતા વ્યાજ દર: બેંકો હવે સ્પર્ધામાં ઉતરી છે, જેના કારણે ટૂંકા અને મધ્યમ ગાળાની FD પર 7% થી 8% કે તેથી વધુ વ્યાજ મળવાની શક્યતા છે.
-
સુરક્ષિત વળતર: શેરબજારની અસ્થિરતા વચ્ચે FD હંમેશા સુરક્ષિત રોકાણ માનવામાં આવે છે.
-
વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે ફાયદો: સિનિયર સિટિઝન્સને સામાન્ય ગ્રાહકો કરતા 0.50% વધુ વ્યાજ મળે છે, જે તેમના માટે નિવૃત્તિ પછીની આવકનો સારો સ્ત્રોત બની શકે છે.
બેંકિંગ સેક્ટરમાં ‘લિક્વિડિટી’ની ખેંચ
બેંકો અત્યારે જે સ્થિતિનો સામનો કરી રહી છે તેને ‘લિક્વિડિટી ડેફિસિટ’ (રોકડની અછત) કહેવામાં આવે છે. લોકો હવે બેંકમાં પૈસા રાખવાને બદલે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અથવા શેરબજારમાં રોકાણ કરવાનું વધુ પસંદ કરી રહ્યા છે. આ બદલાતા ટ્રેન્ડને કારણે બેંકોએ પોતાનું અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવા અને લોન આપવાની ક્ષમતા જાળવી રાખવા માટે વ્યાજ દરોમાં વધારો કરવાની ફરજ પડી છે.
