ભારતની આર્થિક રફ્તાર અને વૈશ્વિક પડકારો: PM મોદીની સમીક્ષા બેઠક અને દેશની મજબૂત સ્થિતિ
આજના સમયમાં વિશ્વ એક અત્યંત અનિશ્ચિત અને પડકારજનક તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવપૂર્ણ સ્થિતિ, કાચા તેલના ભાવમાં થતા ઉછાળા અને વૈશ્વિક વેપારની બદલાતી ગતિવિધિઓએ વિશ્વના મોટાભાગના દેશોની ચિંતામાં વધારો કર્યો છે. આવા અસ્થિર વૈશ્વિક માહોલમાં ભારત પોતાની આર્થિક સ્થિરતા કેવી રીતે જાળવી રાખે અને વિકાસની ગતિને વેગ આપે, તે ખૂબ જ મહત્વનું છે. આ દિશામાં એક મોટું ડગલું ભરતા, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ શનિવારે ‘પ્રધાનમંત્રી આર્થિક સલાહકાર પરિષદ’ (EAC) ના સભ્યો સાથે એક અત્યંત મહત્વની બેઠક યોજી હતી.
PM મોદીની બેઠક: ભવિષ્યના રોડમેપ પર ચર્ચા
આ બેઠકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય પશ્ચિમ એશિયાના સંઘર્ષની ભારતની અર્થવ્યવસ્થા પર થતી અસરોનું ઊંડાણપૂર્વક વિશ્લેષણ કરવાનો હતો. વડાપ્રધાને પરિષદના સભ્યો સાથે મળીને ભવિષ્યની સંભવિત આર્થિક પડકારો અને તેને પહોંચી વળવા માટેના રચનાત્મક ઉપાયો પર વિસ્તૃત ચર્ચા કરી હતી. બેઠકમાં માત્ર આર્થિક વૃદ્ધિ જ નહીં, પરંતુ ‘ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસ’ (Ease of Doing Business) ને વધુ સરળ બનાવવાની અને સામાન્ય નાગરિકોના જીવનસ્તરમાં સુધારો લાવે તેવા સુધારાઓ પર પણ મંથન કરવામાં આવ્યું હતું.
પશ્ચિમ એશિયાનો સંઘર્ષ અને ભારત પર તેની અસર
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષે માત્ર ત્યાંના દેશોને જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વની સપ્લાય ચેઈનને પ્રભાવિત કરી છે. કાચા તેલના ભાવમાં થતો વધારો સીધી રીતે મોંઘવારી સાથે જોડાયેલો છે. આ ઉપરાંત, દરિયાઈ માર્ગે થતા વેપાર અને લોજિસ્ટિક્સ પર તેની સીધી અસર પડી છે, જેને કારણે વૈશ્વિક આર્થિક વૃદ્ધિ પર દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે. ભારત સરકાર આ તમામ પરિસ્થિતિઓ પર બાજ નજર રાખી રહી છે, જેથી દેશના સામાન્ય માણસ પર તેની ઓછી અસર પડે અને આર્થિક વિકાસની ગતિ અકબંધ રહે.
આર્થિક સાક્ષરતા અને જનભાગીદારીનું મહત્વ
વડાપ્રધાન મોદીએ અગાઉ પણ મે મહિનામાં દેશની આર્થિક મજબૂતી માટે જનભાગીદારીનું આહવાન કર્યું હતું. તેમણે ઈંધણની બચત કરવા, સાર્વજનિક પરિવહનનો ઉપયોગ વધારવા, કાર-પૂલિંગ જેવી આદતો અપનાવવા અને સૌથી મહત્વનું—સ્વદેશી ઉત્પાદનોને પ્રોત્સાહન આપવાની વાત કરી હતી. તેમની આ અપીલ પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દેશના વિદેશી હૂંડિયામણની બચત કરવાનો અને સ્થાનિક અર્થતંત્રને આત્મનિર્ભર બનાવવાનો હતો. ઇલેક્ટ્રિક વાહનો તરફનું વલણ પણ આ જ દિશામાં એક મોટું અને દૂરગામી પગલું છે.
ગૌરવપૂર્ણ આંકડા: 7.7% ની GDP વૃદ્ધિનો વિશ્વાસ
ઘણી વૈશ્વિક અસ્થિરતા વચ્ચે, ભારતની અર્થવ્યવસ્થા માટે રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. સરકારી આંકડા મુજબ, નાણાકીય વર્ષ 2025-26ની ચોથી ત્રિમાસિક ગાળામાં ભારતની GDP વૃદ્ધિ દર 7.8% રહ્યો છે, જ્યારે સમગ્ર નાણાકીય વર્ષ માટે આ આંકડો 7.7% રહેવાનો અંદાજ છે. આ આંકડાઓ માત્ર કાગળ પરના નંબર્સ નથી, પરંતુ તે બજારની અપેક્ષાઓ કરતા પણ વધુ સારા છે, જે ભારતની અર્થતંત્રની સ્થિતિસ્થાપકતા (Resilience) દર્શાવે છે.
વિકાસના એન્જિન: સેવા અને ઉદ્યોગ ક્ષેત્રનું યોગદાન
ભારતના આર્થિક વિકાસમાં સેવા ક્ષેત્ર અને ઉદ્યોગ ક્ષેત્રે મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે. ઉદ્યોગ ક્ષેત્રે 8.8% અને સેવા ક્ષેત્રે 9.3% ની વૃદ્ધિ નોંધાવી છે, જે સ્પષ્ટ કરે છે કે ઉત્પાદન (Manufacturing) અને સર્વિસ સેક્ટરમાં ભારતે પોતાની પકડ મજબૂત કરી છે. જોકે, કૃષિ અને મત્સ્યપાલન જેવા પ્રાથમિક ક્ષેત્રોમાં પણ 3.2% ની વૃદ્ધિ જોવા મળી છે, જે ભારતીય અર્થતંત્રના વૈવિધ્યપૂર્ણ વિકાસને દર્શાવે છે.
‘સુધાર, પ્રદર્શન અને બદલાવ’—વડાપ્રધાનનો મંત્ર
વડાપ્રધાન મોદીએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે 140 કરોડ ભારતીયોનો સામુહિક પ્રયાસ જ ભારતની અર્થવ્યવસ્થાની સાચી શક્તિ છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે ભારત ‘સુધાર’ (Reform), ‘પ્રદર્શન’ (Perform) અને ‘બદલાવ’ (Transform) ના સિદ્ધાંત પર આગળ વધીને વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી અર્થવ્યવસ્થા તરીકેનું પોતાનું સ્થાન જાળવી રાખશે. આજના વૈશ્વિક અંધાધૂંધીના યુગમાં ભારત એક ‘બ્રાઈટ સ્પોટ’ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે.
