Iran War Impact: ભારતીય ક્રૂડ ઓઈલ બાસ્કેટમાં ઉથલપાથલ છતાં સરકાર કેમ છે નિશ્ચિંત?
Iran War Impact મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા ભીષણ યુદ્ધે વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થાને હચમચાવી દીધી છે. ઇઝરાયલ અને અમેરિકાના ઈરાન પરના હવાઈ હુમલા બાદ, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ચાર વર્ષમાં પ્રથમ વખત $૧૦૦ ના આંકને પાર કરીને $૧૧૪ પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી ગયા છે. ઈરાને તેના નવા સર્વોચ્ચ નેતા તરીકે મોજતબા ખામેનીની નિમણૂક કરી છે અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (વિશ્વના તેલ પુરવઠાનો મુખ્ય માર્ગ) બંધ કરવાની ધમકી આપી છે. આ ગંભીર પરિસ્થિતિમાં ભારત પર ફુગાવાનો મોટો ખતરો મંડરાઈ રહ્યો છે, પરંતુ કેન્દ્રીય નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે દેશના અર્થતંત્રને લઈને સકારાત્મક ચિત્ર રજૂ કર્યું છે.
નિર્મલા સીતારમણનો આશાવાદી પ્રતિભાવ
પશ્ચિમ એશિયાના સંકટ પર બોલતા નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે જણાવ્યું છે કે દેશમાં ફુગાવા પર ક્રૂડ ઓઈલના વધતા ભાવની અસર “મર્યાદિત” રહેવાની શક્યતા છે. સંસદમાં પૂછાયેલા એક પ્રશ્નના લેખિત જવાબમાં તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારતની આંતરિક આર્થિક સ્થિતિ મજબૂત છે. તેમણે કહ્યું, “દેશમાં અન્ય કોમોડિટીના ભાવ હાલમાં સ્થિર છે, તેથી તેલના ભાવમાં ટૂંકા ગાળાના વધારાથી ફુગાવા પર કોઈ લાંબી કે નોંધપાત્ર અસર થવાની સંભાવના ઓછી છે.”
તેલના ભાવમાં ૨૬% નો ઉછાળો: ભારતની સ્થિતિ શું છે?
સોમવારે બજાર ખુલતાની સાથે જ તેલના ભાવમાં ૨૬% નો તોતિંગ વધારો જોવા મળ્યો હતો. આ તેજી પાછળનું મુખ્ય કારણ ઈરાન દ્વારા સપ્લાય કાપવાની ધમકી છે. ભારત તેની જરૂરિયાતનું લગભગ ૯૦% તેલ આયાત કરે છે, જે સામાન્ય રીતે ચિંતાનો વિષય હોય છે. જોકે, સીતારમણે આંકડાકીય માહિતી આપતા જણાવ્યું કે:
-
૨૮ ફેબ્રુઆરીએ તણાવ વધ્યો તે પહેલા ભારતીય ક્રૂડ બાસ્કેટના ભાવ સતત ઘટી રહ્યા હતા.
-
૨ માર્ચ સુધીમાં ભાવ $૬૯.૦૧ થી વધીને $૮૦.૧૬ થયા હતા.
-
વર્તમાન ઉછાળો ભૌગોલિક-રાજકીય કારણોસર છે, જે કાયમી રહેવાની શક્યતા ઓછી છે.
વૈશ્વિક સમીકરણો અને ભારતનો પક્ષ
ઈરાનમાં આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીના અવસાન બાદ તેમના પુત્ર મોજતબા ખામેનીએ સત્તા સંભાળી છે. યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ નિમણૂકને અમાન્ય રાખી છે, જેનાથી સંઘર્ષ વધુ વકર્યો છે. ખાડી દેશોએ સુરક્ષાના કારણોસર શિપમેન્ટમાં કાપ મૂક્યો છે, પરંતુ ભારત પાસે પૂરતો તેલ ભંડાર હોવાથી અને રશિયા જેવા અન્ય વિકલ્પો ઉપલબ્ધ હોવાથી ગ્રાહકો પર આર્થિક બોજ વધવાની શક્યતા ઓછી છે.
નાણામંત્રીના મતે, ભારતીય ગ્રાહકોને સુરક્ષિત રાખવા માટે સરકાર તમામ જરૂરી પગલાં લઈ રહી છે. સરકારની વ્યૂહરચના એવી છે કે તેલના ભાવમાં થતી આ અસ્થિરતાની અસર સીધી સામાન્ય માણસના ખિસ્સા સુધી ન પહોંચે.
વૈશ્વિક સ્તરે યુદ્ધના નગારા વાગી રહ્યા છે અને ઉર્જા બજારમાં ગભરાટ છે, પરંતુ ભારત સરકારના આત્મવિશ્વાસપૂર્ણ વલણથી લાગે છે કે દેશની અર્થવ્યવસ્થા આ તોફાનને ખમી લેવા સક્ષમ છે. જો યુદ્ધ વધુ લાંબું નહીં ખેંચાય, તો ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ અને મોંઘવારી અંકુશમાં રહી શકે છે.
