શું તમારું નામ પણ મતદાર યાદીમાં સુરક્ષિત છે? નિલેકણી પરિવાર અને સેલેબ્સ સાથે થયો મોટો વિવાદ!
કર્ણાટકમાં હાલમાં ચૂંટણી પંચ (Election Commission) દ્વારા મતદાર યાદીઓની ‘સ્પેશિયલ ઈન્ટેન્સિવ રિવિઝન’ (SIR) એટલે કે વિશેષ ગહન સુધારણા ઝુંબેશ ચલાવવામાં આવી રહી છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન રાજ્યની ઘણી પ્રખ્યાત અને હાઈ-પ્રોફાઈલ હસ્તીઓના નામ મતદાર યાદીની વિસંગતતા (Discrepancy List) માં સામેલ હોવાનું સામે આવ્યું છે.
મીડિયા અહેવાલો મુજબ, ઈન્ફોસિસ (Infosys) ના સહ-સ્થાપક નંદન નિલેકણી અને તેમના પરિવારના સભ્યોના નામ ચૂંટણી પંચની આ ફ્લેગ કરેલી યાદીમાં દેખાયા છે. નંદન નિલેકણી ઉપરાંત તેમના પત્ની રોહિણી નિલેકણી, પુત્રી જાહ્નવી નિલેકણી અને પુત્ર નિહાર નિલેકણીના નામ ચૂંટણી રેકોર્ડમાં “છેલ્લા SIR સાથે મેપ ન થયેલા” (Unmapped with last SIR) કેટેગરીમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યા છે.
માત્ર નિલેકણી પરિવાર જ નહીં, પરંતુ ભારતના સૌથી યુવા અબજોપતિ અને જેરોધા (Zerodha) ના સહ-સ્થાપક નિખિલ કામથ અને કન્નડ સિનેમાના પ્રખ્યાત સુપરસ્ટાર શિવરાજકુમારને પણ મતદાર રેકોર્ડમાં વિસંગતતાઓને કારણે SIR નોટિસ જારી કરવામાં આવી હોવાના અહેવાલો છે.
શિવરાજકુમાર માટે વિશેષ ચકાસણી અને પ્રખ્યાત મતદારો માટેના નિયમો
અભિનેતા શિવરાજકુમારના કિસ્સામાં, અધિકારીઓએ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે ચૂંટણી પંચના કર્મચારીઓએ તેમના ઘરે જઈને જ રૂબરૂ ચકાસણીની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી હતી.
ચૂંટણી પંચના વરિષ્ઠ અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, સમાજની અગ્રણી અને પ્રખ્યાત હસ્તીઓ (Prominent Voters) માટે આવી ખાસ વ્યવસ્થા ઉપલબ્ધ હોય છે. આવા મતદારોએ પોતાના રેકોર્ડ સુધારવા કે ચકાસણી કરાવવા માટે સ્વયં ચૂંટણી કાર્યાલયના ધક્કા ખાવાની જરૂર રહેતી નથી, પરંતુ ચૂંટણી ટીમો તેમના નિવાસસ્થાને પહોંચીને દસ્તાવેજોની ખરાઈ કરી લે છે.
વૈજ્ઞાનિક પ્રોફેસર સીએનઆર રાવનું નામ પણ વિસંગતતા યાદીમાં: ‘સ્પેલિંગ ભૂલ’ નો મોટો હોબાળો
આ ઘટનાક્રમ પહેલાં, ભારત રત્ન પુરસ્કાર વિજેતા અને દેશના પ્રખ્યાત વૈજ્ઞાનિક પ્રોફેસર સીએનઆર રાવ (Prof CNR Rao) નું નામ પણ આ વિસંગતતા યાદીમાં દેખાતાં ભારે કન્ફ્યુઝન અને વિવાદ ઊભો થયો હતો. સોશિયલ મીડિયા અને રાજકીય વર્તુળોમાં એવી અફવાઓ વહેતી થઈ હતી કે દેશના આટલા મોટા વૈજ્ઞાનિકને પણ ચૂંટણી પંચે નોટિસ ફટકારી દીધી છે.
જોકે, બાદમાં પરિસ્થિતિ વણસતી જોઈને ચૂંટણી પંચે સત્તાવાર સ્પષ્ટતા કરી હતી કે પ્રોફેસર રાવને આવી કોઈ ભૌતિક (Physical) નોટિસ જારી કરવામાં આવી નથી.
એક વધારાના ‘F’ અક્ષરે સર્જી ગડબડ:
પ્રોફેસર રાવના નામે નોટિસ જનરેટ થવા પાછળનું કારણ માત્ર એક નાનકડી ‘સ્પેલિંગ ભૂલ’ (Typo) હતી. જૂની મતદાર યાદીમાં તેમનું નામ “Prof CNR Rao” તરીકે નોંધાયેલું હતું. જ્યારે નવી અને વર્તમાન મતદાર યાદીમાં ડેટા એન્ટ્રી વખતે ટાઈટલમાં એક વધારાનો અક્ષર ‘f’ ઉમેરાઈ જતાં તેમનું નામ “Proff CNR Rao” થઈ ગયું હતું.
SIR પ્રક્રિયાના નિયમો મુજબ, જ્યારે કોઈ મતદાર ગણતરી ફોર્મ ભરે છે ત્યારે જો જૂની મતદાર યાદી અને વર્તમાન યાદીના નામના સ્પેલિંગમાં સામાન્ય ફેરફાર પણ દેખાય, તો સિસ્ટમ તેને આપોઆપ ‘સેલ્ફ-નેમ મિસમેચ’ (Self-Name Mismatch) ની કેટેગરીમાં ફ્લેગ કરી દે છે.
પ્રોફેસર રાવના કાર્યાલયની સ્પષ્ટતા
પ્રોફેસર સીએનઆર રાવના કાર્યાલયના એક પ્રતિનિધિએ આ મામલે સ્પષ્ટતા કરતાં જણાવ્યું હતું કે, “અમને હજુ સુધી ચૂંટણી પંચ તરફથી કોઈ કાગળ કે ભૌતિક નોટિસ મળી નથી. અમને એ વાતની જાણકારી જરૂર મળી છે કે ચૂંટણી પંચની અધિકૃત વેબસાઈટ પર એક નોટિસ અપલોડ થયેલી દેખાય છે, પરંતુ અમે તેને સીધી રીતે જોઈ નથી.”
કાર્યાલયના પ્રતિનિધિએ વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, “શબ્દ ‘Proff’ માં આ એક વધારાના અક્ષર સિવાય પ્રોફેસર સાહેબના દસ્તાવેજોમાં કોઈ અન્ય ખામી નથી. અમારા ઓફિસ રેકોર્ડ અથવા ઈમેલ આઈડી પર પણ આવી કોઈ સત્તાવાર નોટિસ પ્રાપ્ત થઈ નથી.”
કર્ણાટકમાં મોટો ડેટા ક્લીનિંગ પ્રોજેક્ટ: ‘SIR’ પ્રક્રિયા શું છે?
ગેરકાયદેસર કે બોગસ મતદારોને દૂર કરવા અને મતદાર યાદીને સંપૂર્ણપણે પારદર્શક બનાવવાના હેતુથી કર્ણાટકમાં આ વ્યાપક Special Intensive Revision (SIR) ઝુંબેશ ચલાવવામાં આવી રહી છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન લાખો મતદારોના ડેટાનું ડિજિટલ વેરિફિકેશન કરવામાં આવી રહ્યું છે. જેના કારણે નીચે મુજબની બે મુખ્ય કેટેગરીમાં આવતા લોકોના નામે નોટિસો જનરેટ થઈ રહી છે: ૧. નો મેપિંગ (No Mapping / Unmapped): જે મતદારોના જૂના રેકોર્ડ નવા ડિજિટલ મેપિંગ સાથે મેચ નથી થતા.
૨. વિસંગતતાઓ (Anomalies): જેમાં નામની સ્પેલિંગ, સરનામું, ઉંમર કે પિતાના નામે થતી ટાઈપિંગ ભૂલો સામેલ છે.
ચૂંટણી પંચે તમામ નાગરિકોને અપીલ કરી છે કે જો તેમના નામે આવી કોઈ નોટિસ આવે તો ગભરાવાને બદલે જરૂરી આધાર પુરાવા રજૂ કરીને પોતાની મતદાર યાદીની વિગતો સુધારી લેવી.
