દૂધ, દહીં અને પનીરના પેકેટ પર લાગશે નવું નિશાન! FSSAIએ જાહેર કર્યા નવા નિયમો, 1 જુલાઈ 2028થી થશે અમલ
દેશભરમાં દરરોજ કરોડો લોકો દૂધ, દહીં, પનીર, ઘી અને માખણ જેવી ડેરી પ્રોડક્ટ્સનો ઉપયોગ કરે છે. હવે આ પ્રોડક્ટ્સ ખરીદનારા ગ્રાહકો માટે એક મહત્વપૂર્ણ સમાચાર સામે આવ્યા છે. ભારતીય ખાદ્ય સુરક્ષા અને માનક પ્રાધિકરણ (FSSAI)એ દૂધ અને દૂધમાંથી બનતી વસ્તુઓના પેકેટ પર એક ખાસ લોગો લગાવવો ફરજિયાત બનાવ્યો છે. આ નવા નિયમનો અમલ 1 જુલાઈ, 2028થી થશે.
આ નિયમ લાગુ થયા બાદ દૂધ અને તેની બનાવટો ખરીદતી વખતે ગ્રાહકોને પેકેટ પર એક નવું વાદળી અને સફેદ રંગનું નિશાન જોવા મળશે. આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ ગ્રાહકોને દૂધ અને દૂધની બનાવટો ઓળખવામાં સરળતા રહે તેમજ તમામ બ્રાન્ડના પેકેટ પર એકસરખી ઓળખ ઊભી થાય તે છે.
કેવો હશે દૂધના પેકેટ પર નવો લોગો?
FSSAI દ્વારા નક્કી કરવામાં આવેલા નવા લોગોમાં વાદળી રંગના ચોરસની અંદર સફેદ રંગનું ટીપું દર્શાવવામાં આવ્યું છે. આ લોગો દૂધ અને દૂધમાંથી બનતી પ્રોડક્ટ્સના પેકેટના મુખ્ય ડિસ્પ્લે ભાગ પર લગાવવાનો રહેશે.
ખાસ વાત એ છે કે દરેક પેકેટ પર એક જ કદનો લોગો નહીં હોય. પેકેટના મુખ્ય ડિસ્પ્લે પેનલના ક્ષેત્રફળ પ્રમાણે લોગોનું કદ નક્કી કરવામાં આવ્યું છે.
કઈ કઈ પ્રોડક્ટ્સ પર લાગશે નવો લોગો?
નવા નિયમ હેઠળ દૂધ અને દૂધની વિવિધ બનાવટોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં મુખ્યત્વે નીચેની વસ્તુઓ સામેલ છે:
- દૂધ (Milk)
- દહીં (Curd)
- પનીર (Paneer)
- ઘી (Ghee)
- માખણ (Butter)
- ચીઝ (Cheese)
- ખોયા (Khoa)
- આઈસ્ક્રીમ (Ice Cream)
- ફ્લેવર્ડ ફર્મેન્ટેડ મિલ્ક
- અન્ય સંયુક્ત દૂધ ઉત્પાદનો (Composite Milk Products)
એટલે કે ગ્રાહકો જ્યારે દૂધ, દહીં કે પનીર ખરીદશે ત્યારે પેકેટ પર આ નવું નિશાન જોવા મળશે. આ નિયમ હેઠળ આવતી તમામ સંબંધિત ડેરી પ્રોડક્ટ્સ પર લોગો ફરજિયાત રહેશે.
પેકેટના કદ પ્રમાણે લોગોનું માપ નક્કી
FSSAIએ પેકેટના મુખ્ય ડિસ્પ્લે પેનલના ક્ષેત્રફળ પ્રમાણે લોગોના લઘુત્તમ કદની વિગતો પણ જાહેર કરી છે.
| 100 ચોરસ સેમી સુધી | 6 મિમી |
| 100થી 500 ચોરસ સેમી | 8 મિમી |
| 500થી 2500 ચોરસ સેમી | 12 મિમી |
| 2500 ચોરસ સેમીથી વધુ | 16 મિમી |
આ રીતે મોટા પેકેટ પર લોગોનું કદ પણ મોટું રાખવું પડશે, જેથી ગ્રાહકો તેને સરળતાથી જોઈ અને ઓળખી શકે.
ગ્રાહકોને શું ફાયદો થશે?
આ નવા નિયમનો સૌથી મોટો ફાયદો ગ્રાહકોને થશે. બજારમાં અલગ-અલગ કંપનીઓની અનેક ડેરી પ્રોડક્ટ્સ ઉપલબ્ધ છે. દરેક કંપનીની પેકેજિંગ ડિઝાઇન અલગ હોવાથી ગ્રાહકોને ઘણીવાર પ્રોડક્ટની ઓળખ કરવામાં મુશ્કેલી પડે છે.
હવે એકસરખા લોગોના કારણે દૂધ અને દૂધમાંથી બનેલી પ્રોડક્ટ્સને ઓળખવામાં સરળતા રહેશે. સાથે જ ખાદ્ય પદાર્થોના લેબલિંગમાં એકરૂપતા આવશે અને ગ્રાહકોમાં જાગૃતિ વધશે.
જોકે, આ લોગો દૂધની ગુણવત્તા, શુદ્ધતા કે પોષક મૂલ્યની અલગથી ગેરંટી આપતો નથી. પ્રોડક્ટ ખરીદતી વખતે ગ્રાહકોએ ઉત્પાદનની તારીખ, એક્સપાયરી ડેટ, FSSAI લાઇસન્સ નંબર અને અન્ય જરૂરી વિગતો પણ તપાસવી જોઈએ.
કંપનીઓએ પણ કરવી પડશે તૈયારી
નવા નિયમને ધ્યાનમાં રાખીને ડેરી કંપનીઓ અને ફૂડ બિઝનેસ સાથે સંકળાયેલા ઉત્પાદકોએ પોતાના પેકેજિંગમાં જરૂરી ફેરફાર કરવા પડશે. નવી ડિઝાઇન તૈયાર કરવાથી લઈને જૂના પેકેજિંગ સ્ટોકને બદલવા સુધીની કામગીરી માટે કંપનીઓને સમય આપવામાં આવ્યો છે.
FSSAIએ આ નિયમને ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ (લેબલિંગ એન્ડ ડિસ્પ્લે) સેકન્ડ એમેન્ડમેન્ટ રેગ્યુલેશન્સ, 2026 હેઠળ જાહેર કર્યો છે.
ક્યારે થશે અમલ?
આ નવા નિયમનો અમલ 1 જુલાઈ, 2028થી શરૂ થશે. એટલે કે હાલ ગ્રાહકોએ પોતાના દૂધ કે દહીંના પેકેટ પર આ લોગો જોવાની જરૂર નથી. નિર્ધારિત તારીખથી સંબંધિત તમામ ડેરી ઉત્પાદકોએ નવા નિયમોનું પાલન કરવું પડશે.
આમ, FSSAIનો આ નિર્ણય ડેરી પ્રોડક્ટ્સના પેકેજિંગમાં એક મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર લાવશે. હવે દૂધ અને દૂધમાંથી બનતી વસ્તુઓ ખરીદતી વખતે ગ્રાહકોને એક વધારાની ઓળખ મળશે, જેનાથી ખરીદીનો અનુભવ વધુ સરળ બની શકશે.
