કરોડો નાગરિકોને મોટી રાહત: UIDAI એ ફ્રી દસ્તાવેજ અપડેટ કરવાની સમયસીમા હવે ૧૪ જૂન ૨૦૨૭ સુધી લંબાવી
ભારતના પ્રત્યેક નાગરિક માટે સૌથી અનિવાર્ય અને સત્તાવાર ઓળખ પત્ર ગણાતા આધાર કાર્ડને લઈને એક ખૂબ જ રાહત આપનારા સમાચાર સામે આવ્યા છે. ભારતીય વિશિષ્ટ ઓળખ સત્તા (UIDAI) દ્વારા ઓનલાઈન દસ્તાવેજ (Documents) મફતમાં અપડેટ કરવાની સેવાની સમયસીમામાં મોટો વધારો કરવાની સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી છે. અગાઉ આ સુવિધા મર્યાદિત સમય માટે જ મફત રાખવામાં આવી હતી અને ત્યારબાદ તેના પર નિયત શુલ્ક વસૂલવાની યોજના હતી, પરંતુ સામાન્ય જનતાની સુવિધા અને ડિજિટલ ઇન્ડિયા અભિયાનને વેગ આપવા માટે હવે આ સમયસીમા સીધી એક વર્ષ માટે લંબાવીને ૧૪ જૂન ૨૦૨૭ સુધી કરી દેવામાં આવી છે. આ નિર્ણયથી દેશના કરોડો લોકોને મોટી આર્થિક અને વહીવટી રાહત મળશે.
ઘરે બેઠા ‘માય-આધાર’ પોર્ટલ પર મફત સેવાનો લાભ કેવી રીતે લેશો?
UIDAI ની આ આધુનિક સેવા સંપૂર્ણપણે ડિજિટલ છે, જેનો લાભ નાગરિકો પોતાના સ્માર્ટફોન કે કોમ્પ્યુટરની મદદથી મેળવી શકે છે:
-
ઓનલાઈન પ્રોસેસ: નાગરિકોએ સૌ પ્રથમ સત્તાવાર myAadhaar પોર્ટલ પર લૉગિન કરવાનું રહેશે, જ્યાં લિંક કરેલા મોબાઈલ નંબર પર એક વન-ટાઇમ પાસવર્ડ (OTP) આવશે. તેના દ્વારા વેરિફિકેશન પૂર્ણ કર્યા બાદ પોર્ટલ ઓપન થશે.
-
દસ્તાવેજ ફોર્મેટ: વપરાશકર્તાઓ પોતાની ઓળખનો પુરાવો (Proof of Identity) અને સરનામાનો પુરાવો (Proof of Address) ખૂબ જ સરળતાથી અપલોડ કરી શકે છે.
-
નિયમો અને સાઈઝ: અપલોડ કરવામાં આવતી ફાઈલો માત્ર JPEG, PNG અથવા PDF ફોર્મેટમાં હોવી જરૂરી છે અને તેની મહત્તમ સાઈઝ ૨ MB થી ઓછી હોવી જોઈએ.
ઓનલાઈન ફ્રી સુવિધા વિરુદ્ધ ઑફલાઇન પેઇડ સેવાઓનું માળખું
| સેવાનો પ્રકાર (Type of Service) | ઓનલાઈન પોર્ટલ (myAadhaar) | આધાર સેવા કેન્દ્ર (Offline) | મુખ્ય તફાવત અને ફાયદા |
| દસ્તાવેજ અપડેટ (ID & Address Proof) | સંપૂર્ણ મફત (૧૪ જૂન ૨૦૨૭ સુધી) | નિયત સરકારી શુલ્ક લાગુ થશે | ઓનલાઈન માધ્યમથી સમય અને પૈસા બંનેની મોટી બચત થાય છે. |
| બાયોમેટ્રિક્સ (ફિંગરપ્રિન્ટ અને આઈરિસ) | ઉપલબ્ધ નથી | જવું ફરજિયાત છે | સુરક્ષાના કારણોસર આ ડેટા માત્ર કેન્દ્ર પર જ અપડેટ થાય છે. |
| મોબાઈલ નંબર અને ઇમેઇલ લિંકિંગ | ઉપલબ્ધ નથી | જવું ફરજિયાત છે | ઓથેન્ટિકેશન માટે નવો નંબર કેન્દ્ર પર જઈને જ રજીસ્ટર કરાવો. |
| નામ, જન્મતારીખ અને લિંગ સુધારો | મર્યાદિત / કેન્દ્ર પર નિર્ભર | સંપૂર્ણ ઉપલબ્ધ | સત્તાવાર કાનૂની પુરાવાઓ સાથે કેન્દ્ર પર જઈને જ ફેરફાર થાય છે. |
જૂની એપ્લિકેશન બંધ: હવે નવી ‘mAadhaar’ એપ સાથે ડિજિટલ પરિવર્તન
ટેકનોલોજીને વધુ મજબૂત અને સુરક્ષિત બનાવવાના હેતુથી UIDAI દ્વારા તેના ડિજિટલ ઈકોસિસ્ટમમાં મોટો ફેરફાર કરવામાં આવી રહ્યો છે. જૂની mAadhaar એપ્લિકેશનને સત્તાવાર રીતે બંધ કરીને તેની જગ્યાએ એક સંપૂર્ણપણે હાઈટેક અને નવી એપ્લિકેશન લોન્ચ કરવામાં આવી રહી છે. આ નવી એપ્લિકેશનમાં નાગરિકોની અંગત માહિતીની પ્રાઇવેસી પર વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે. તેમાં અદ્યતન સુરક્ષા ફીચર્સ, હાઈ-સિક્યોરિટી ડેટા એન્ક્રિપ્શન અને અત્યાધુનિક QR કોડ આધારિત ડેટા શેરિંગ સુવિધા ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી છે, જેથી નાગરિકોનો ડેટા ચોરી થવાનું કે તેનો દુરુપયોગ થવાનું જોખમ બિલકુલ નહિવત થઈ જશે.
કઈ કઈ સેવાઓ માટે આધાર કેન્દ્ર પર જવું જ પડશે?
UIDAI એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે નાગરિકોની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને તમામ પ્રકારના ફેરફારો ઓનલાઈન કરી શકાતા નથી. જો કોઈ નાગરિકને પોતાના બાયોમેટ્રિક ડેટા એટલે કે આંગળીઓની છાપ (Fingerprints) અથવા આંખોનું સ્કેન (Iris Scan) અપડેટ કરાવવું હોય, તો તેણે ફરજિયાતપણે નજીકના અધિકૃત આધાર સેવા કેન્દ્ર પર જ જવું પડશે. આ ઉપરાંત નવો મોબાઈલ નંબર લિંક કરવો, નામની જોડણી સુધારવી, જન્મતારીખ અથવા લિંગ (Gender) બદલવા જેવી મહત્વપૂર્ણ માહિતી માટે પણ દસ્તાવેજો સાથે ઑફલાઇન કેન્દ્રની મુલાકાત લેવી અનિવાર્ય રહેશે.
આજની આધુનિક બેંકિંગ વ્યવસ્થા, તમામ સરકારી સબસિડી, પાસપોર્ટ અને અન્ય કલ્યાણકારી યોજનાઓ માટે આ ઓળખપત્ર સૌથી મુખ્ય આધાર સ્તંભ છે. કટોકટી કે છેતરપિંડીથી બચવા માટે કેન્દ્રીય એજન્સી દ્વારા સમયાંતરે નાગરિકોને પોતાના દસ્તાવેજો સરકારી રેકોર્ડ સાથે મેચ રાખવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. સરકારે આપેલી આ ૨૦૨૭ સુધીની મફત સેવાનો લાભ ઉઠાવીને પ્રત્યેક નાગરિકે વહેલી તકે પોતાના ઓળખ પત્રો ઓનલાઈન અપડેટ કરી લેવા જોઈએ, જેથી ભવિષ્યમાં કોઈપણ સરકારી સેવાનો લાભ લેવામાં કોઈ કાનૂની અડચણ ન આવે.
