ભારતીય ફાર્મા સેક્ટરની વૈશ્વિક ધૂમ: મંદી વચ્ચે પણ રોકાણકારોને માલામાલ કરવા તૈયાર છે આ ૩ ફાર્મા કંપનીઓ
છેલ્લા એક વર્ષ દરમિયાન ભારતીય શેરબજારમાં ભારે ઉથલપાથલ અને અનિશ્ચિતતાનો માહોલ જોવા મળ્યો છે. આ સમયગાળામાં જ્યારે પણ વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) ભારતીય બજારમાંથી સતત પોતાના નાણાં પાછા ખેંચી રહ્યા હતા, ત્યારે પણ એક એવું સેક્ટર હતું જે ખડકની જેમ મજબૂત ઊભું રહ્યું – તે છે ભારતનું ફાર્માસ્યુટિકલ (દવા) સેક્ટર. વૈશ્વિક પડકારો વચ્ચે પણ ભારતીય દવા કંપનીઓના શેરોએ શાનદાર પ્રદર્શન કરીને બજારને મોટો સપોર્ટ આપ્યો છે. આ જ કારણ છે કે હવે મોટા-મોટા રોકાણકારો અને માર્કેટ એક્સપર્ટ્સની નજર એવી ફાર્મા કંપનીઓ પર ટકેલી છે જે ખૂબ જ ઝડપથી આગળ વધી રહી છે અને આગામી વર્ષોમાં મલ્ટિબેગર રિટર્ન આપવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
જો આંકડાકીય દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો, બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ (BSE) હેલ્થકેર ઇન્ડેક્સે પાછલા એક વર્ષમાં આશરે ૧૦ ટકા જેટલો મજબૂત ઉછાળો નોંધાવ્યો છે. તેની સામે, આ જ સમયગાળા દરમિયાન ભારતના મુખ્ય બેન્ચમાર્ક ઇન્ડેક્સ સેન્સેક્સ (Sensex) માં ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. ભારતીય દવા કંપનીઓને અત્યારે યુરોપ, એશિયા અને આફ્રિકા જેવા નવા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં દવાની વધતી જતી માંગનો સીધો અને મોટો ફાયદો મળી રહ્યો છે. આ સિવાય, ભારતની અંદર પણ એટલે કે ઘરેલું બજારમાં પણ દવાઓનું વેચાણ દિન-પ્રતિદિન રેકોર્ડ ગતિએ વધી રહ્યું છે. આ સાનુકૂળ સંજોગો વચ્ચે કેટલીક ફાર્મા કંપનીઓ રોકાણકારોની વૉચલિસ્ટમાં ટોચનું સ્થાન મેળવી રહી છે.
આખરે ફાર્મા સેક્ટર કેમ બન્યું રોકાણકારોનું ફેવરિટ?
વૈશ્વિક સ્તરે અનેક આર્થિક અને ભૌગોલિક રાજકીય (Geopolitical) તણાવ હોવા છતાં, ભારતીય દવા ઉદ્યોગે પોતાની મજબૂતાઈ સાબિત કરી બતાવી છે. આ સેક્ટર રોકાણકારોની પ્રથમ પસંદગી બનવા પાછળ કેટલાક મુખ્ય કારણો જવાબદાર છે:
-
વૈશ્વિક કટોકટીની મર્યાદિત અસર: અમેરિકાની નવી ટેરિફ (જકાત) નીતિઓ અને મિડલ ઈસ્ટ (મધ્ય પૂર્વ) માં ચાલી રહેલી યુદ્ધની કટોકટીની નકારાત્મક અસરો અન્ય સેક્ટર્સ પર ખૂબ મોટી પડી છે, પરંતુ ફાર્મા સેક્ટર પર તેની અસર નહિવત અથવા ખૂબ જ મર્યાદિત રહી છે.
-
ઘરેલું બજારમાં શાનદાર ગ્રોથ: નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ (FY26) માં ભારતનું આંતરિક અને ઘરેલું ફાર્મા બજાર ૮.૮ ટકાના મજબૂત ગ્રોથ રેટ સાથે વધીને ૨.૪૬ લાખ કરોડ રૂપિયાના આંકડા પર પહોંચી ગયું છે. આ આંતરિક માગે આખા સેક્ટરને એક મજબૂત સુરક્ષા કવચ પૂરું પાડ્યું છે.
રોકાણકારોની નજરે ચડેલી ૩ અગ્રણી અને ઝડપથી વધતી કંપનીઓ
બજારના વિશ્લેષકોના મતે, નીચે દર્શાવેલી ત્રણ ફાર્મા કંપનીઓ પોતાના અસાધારણ બિઝનેસ મોડલ અને આર્થિક ગ્રોથના કારણે ૨૦૨૬ની સૌથી લોકપ્રિય વોચલિસ્ટમાં સામેલ થઈ ગઈ છે:
૧. વનસોર્સ સ્પેશિયાલિટી ફાર્મા (OneSource Speciality Pharma)
વનસોર્સ સ્પેશિયાલિટી ફાર્મા એ મુખ્યત્વે એક પ્રતિષ્ઠિત CDMO (કોન્ટ્રેક્ટ ડેવલપમેન્ટ એન્ડ મેન્યુફેક્ચરિંગ ઓર્ગેનાઈઝેશન) કંપની છે. આ કંપની બજારમાં સામાન્ય દવાઓ નહીં, પરંતુ ખૂબ જ જટિલ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રોડક્ટ્સ અને બાયોલોજિક્સ (Biologics) ના સંશોધન, વિકાસ અને મોટા પાયે ઉત્પાદનનું કામકાજ કરે છે.
-
નાણાકીય દેખાવ: નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬માં કંપનીનું કુલ રેવન્યુ (આવક) ૧,૪૨૧.૫ કરોડ રૂપિયા નોંધાયું હતું.
-
તાજેતરના પડકારો અને ભવિષ્યની આશા: તાજેતરમાં કેનેડાના બજારમાં કંપનીની મહત્વની દવા ‘સેમાગ્લુટાઈડ’ (Semaglutide) ની મંજૂરી મળવામાં થોડો વિલંબ થયો હતો, જેના કારણે કંપનીના તાજેતરના વેચાણ અને નફા પર થોડી અસ્થાયી અસર પડી હતી.
-
લાંબા ગાળાનો વિકાસ દર: આ ટૂંકા ગાળાના અવરોધ છતાં, નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૩ થી ૨૦૨૬ વચ્ચેના ત્રણ વર્ષમાં કંપનીની આવકમાં ૨૩૨.૪ ટકાનો અત્યંત શાનદાર CAGR (કમ્પાઉન્ડેડ એન્યુઅલ ગ્રોથ રેટ) નોંધાયો છે. કંપની હવે ભારત સહિત વિશ્વના અન્ય અગ્રણી દેશોમાં સેમાગ્લુટાઈડ દવાને સત્તાવાર રીતે લોન્ચ કરીને આગામી સમયમાં બમ્પર ગ્રોથ મેળવવાની તૈયારી કરી રહી છે.
૨. રૂબિકોન રિસર્ચ (Rubicon Research)
રૂબિકોન રિસર્ચ કંપની ફાર્મા ક્ષેત્રમાં જટિલ જેનરિક (Complex Generics) અને સ્પેશિયાલિટી દવાઓના ફોર્મ્યુલેશન અને રિસર્ચના ક્ષેત્રમાં ખૂબ મોટું નામ ધરાવે છે.
-
રેવન્યુમાં મોટો ઉછાળો: નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬માં આ કંપનીની કુલ આવક (Revenue) ૩૬.૫ ટકાના શાનદાર વધારા સાથે ૧,૭૫૩.૯ કરોડ રૂપિયાના સ્તરે પહોંચી ગઈ છે.
-
ગ્રોથનું મુખ્ય કારણ: વૈશ્વિક બજારમાં સીએનએસ (CNS – સેન્ટ્રલ નર્વસ સિસ્ટમ/મગજને લગતી બીમારીઓ) ની દવાઓની જે રીતે જોરદાર માંગ નીકળી છે, તેણે આ કંપનીની પ્રગતિને રોકેટ ગતિ આપી છે.
-
CAGR પ્રોફાઈલ: વર્ષ ૨૦૨૩ થી ૨૦૨૬ દરમિયાન કંપનીની આવક ૬૪.૬ ટકાના ઉત્કૃષ્ટ CAGR દરથી વધી છે, જે તેને ભારતીય ફાર્મા જગતમાં સૌથી ઝડપથી વિકસતી કંપનીઓની યાદીમાં મોખરે સ્થાપિત કરે છે.
૩. વિયાસ સાયન્ટિફિક (Viyash Scientific)
વિયાસ સાયન્ટિફિક કંપનીનો બિઝનેસ પોર્ટફોલિયો ખૂબ જ વૈવિધ્યસભર છે. તે મનુષ્યોની દવાઓ ઉપરાંત પશુ સ્વાસ્થ્ય (Animal Health) સાથે જોડાયેલી દવાઓ તેમજ ફાર્મા ઉદ્યોગ માટેના કાચા માલ સમાન API (એક્ટિવ ફાર્માસ્યુટિકલ ઇન્ગ્રેડિયન્ટ્સ) પ્રોડક્ટ્સના ઉત્પાદનમાં કાર્યરત છે. આ કંપનીનું વૈશ્વિક નેટવર્ક એટલું વિશાળ છે કે તે વિશ્વના ૧૦૦ થી વધુ દેશોમાં પોતાની પ્રોડક્ટ્સ નિકાસ કરે છે.
-
આવક અને નફામાં ઐતિહાસિક વૃદ્ધિ: નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬માં કંપનીની આવક ૧૩.৮ ટકા વધીને ૩,૪૨૦.૩ કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી ગઈ છે. પરંતુ સૌથી મોટી લોટરી કંપનીના ચોખ્ખા નફા (Net Profit) માં લાગી છે. FY26 માં કંપનીનો નેટ પ્રોફિટ આશરે ૧૩૦૦ ટકા જેટલો મસમોટો ઉછળીને ૨૨૪.૬ કરોડ રૂપિયા થઈ ગયો છે.
-
યુરોપિયન માર્કેટનો ફાયદો: યુરોપના દેશોમાં પાલતુ પ્રાણીઓ (Pets) માટેની ખાસ દવાઓ અને વેક્સિન (રસી) ની માંગમાં થયેલા અભૂતપૂર્વ વધારાનો આ કંપનીને સૌથી મોટો વ્યાપારી ફાયદો મળ્યો છે.
રોકાણકારો માટે આ કંપનીઓ કેમ ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે?
આ ત્રણેય ફાર્મા કંપનીઓની સૌથી મોટી ખાસિયત અને પ્લસ પોઈન્ટ એ છે કે તેમની પાસે માત્ર કાગળ પરના પ્લાન નથી, પરંતુ ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર તેમનું વેચાણ ખૂબ ઝડપથી વધી રહ્યું છે. આ સાથે જ તેઓ સતત નવા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં પોતાની પકડ મજબૂત કરી રહી છે.
